Αυτοκαθορισμός

Αυτοκαθορισμός

Τετάρτη, 11 Μαΐου 2011

Antinomie/Αντινομία

Αντινομία κατά Καντ, είναι η αξεπέραστη αντίθεση δύο προτάσεων-κρίσεων, εκφερόμενες απο έναν (ή περισσότερους ανθρώπους) ο οποίος (οι οποίοι) βασιζόμενος (βασιζόμενοι) μόνον στον καθαρό Λόγο, χωρίς αναφορά στην εμπειρική βίωση, περιέρχεται(περιέρχονται) σε νοητικό αδιέξοδο, προερχόμενο κατα κύριο λόγο απο την αδυναμία επιλογής της ορθότερης, αφού καμμία δεν δύναται να επιλεγεί ως ισχύουσα. Όταν λόγου χάριν ισχυριζόμαστε πως '' ο κόσμος έχει χρονική αρχή και είναι χωρικά πεπερασμένος'' και ταυτόχρονα πως '' ο κόσμος δεν έχει χρονική αρχή και είναι είναι χωρικά άπειρος'', αν δεν δοκιμάσουμε τις δύο κρίσεις επι του εμπειρικού πεδίου-συμφώνως δηλαδή προς τα επιστημονικά προσδιορισμένα εμπειρικά δεδομένα-, εφόσον αποδεχόμαστε την ''αρχή του αποκλειομένου μέσου ή τρίτου'' (=μεταξύ αντιτιθέμενων προτάσεων-κρίσεων, μόνο η μία είναι αληθής), θα περιέλθουμε σε πλήρη (νοητική) αδυναμία αποφάσεως ως πρός το αληθές της προτάσεως που επιλέγουμε. 
Αν είναι σε πολλές περιπτώσεις εύκολο να αποφασίσουμε, προστρέχοντας στην εμπειρία, όπως όταν η πρόταση είναι ''έξω χιονίζει'', όταν έχουμε να κάνουμε με προτάσεις που δεν είναι δυνατόν να αναχθούν άμεσα στην εμπειρία οδηγούμεθα σε πλήρες αδιέξοδο. Αυτές οι "δύσκολες" προτάσεις είναι οι γενικές κρίσεις, οι κρίσεις που αποδίδουν καθολικούς προσδιορισμούς στα φαινόμενα. Ο Καντ προτείνει την ειδικότερη επιλογή προς τελική εμπειρική επιβεβαίωση εκείνων των γενικών κρίσεων που έχουν εντός τους την (τελική) δυνατότητα να επαληθευτούν ή όχι: Αυτές είναι οι συνθετικές a-priori κρίσεις, σε αντιδιαστολη πρός τις αναλυτικές κρίσεις (αυτές που περιέχουν την ιδιότητα στον ορισμό τους και είναι αληθείς αλλά δεν προσφέρουν τίποτα, όπως: ''το σώμα έχει έκταση'') και (σε αντιδιαστολή) προς τις συνθετικές εμπειρικές κρίσεις ( αυτές που προσφέρουν νέα δεδομένα, και μπορούν να επιβεβαιωθούν, αλλά δεν έχουν απριορικό άρα γενικό χαρακτήρα, άρα δεν προσφέρουν καθολική γνώση ούτε μπορούν να οριοθετήσουν την καθολικότητα ακόμα κι αν είναι ''αρνητική'')

Τι συμβαίνει όμως όταν οι γενικές κρίσεις αναφέρονται σε εκείνη την πραγματικότητα που ορίζεται στην άκρη του υπαρκτού, στα κρημνώδη ερωτήματα της ύπαρξης και της ανυπαρξίας των όντων;

Τα ερωτήματα της υπαρκτικότητας δεν αναφέρονται μόνον στο πεπρωμένο των ατομικών υποστάσεων ή υποστασιοποιήσεων του καθολικού όντος, αλλά σε αυτές τις μορφές κίνησής τους που διεκδικούν διαιώνιση και συνέχεια. Το οριακό όν διεκδικεί την συνεχισή του ως οριακού, αγωνίζεται να συνεχίσει να υπάρχει ως εξαίρεση, ως εξαιρετική λεπτομέρεια του όποιου γενικού όντος.
Εδω η γενικότητα είναι η γενικότητα του ειδικού, του αυθυπάρκτως ετέρου, και όχι η ιδιαίτερη έκφραση της γενικότητας δια της ιδιαιτερότητας ή η ιδιαιτερότητα καθαυτή. Όταν οι κομμουνιστές ή οι εθνικιστές υπερασπίζονται, ο καθείς με τον γνωστό τρόπο του ζηλωτή, την αυθυπαρκτότητα της ιδιαιτερότητας που ''καλούνται'' να αντιπροσωπεύσουν, ακόμα κι αν φροντίζουν να μετριάζουν αυτή την υπεράσπιση με ''διαλεκτικές'' διαμεσολαβήσεις τελικά αποδέχονται μια μορφή γενικότητας, είτε αυτή είναι το ''έθνος'' τους είτε αυτή είναι η ''τάξη'' τους. Δεν έχει σημασία αν πάνω απ'αυτην την γενικότητα-ιδιαιτερότητα αποδέχονται μια κανονιστική (άλλη) γενικότητα (συνήθως αυτό το ον-τέρας, τον ''Άνθρωπο''), σημασία έχει πως εξασφάλισαν την ''δική'' τους γενικότητα.

Τι σχέση όμως μπορεί να έχει η αντινομία του Καντ, με το θέμα της αυθυπάρκτως ούσας ετερότητας; Πέρα απο την εμφανή αδυναμία με οποιονδήποτε τρόπο να επιλύσεις τις αντιφάσεις που απορρέουν απο την ''παρουσίασή'' της στο νοητό, η ετερότητα ανατινάσσει κάθε ασφάλεια κρίσης ακόμα και ''αντινομικής''. Θα έλεγα πως η ετερότητα μεταβιβάζει την αντινομικότητα εντός της κάθε πρότασης κρίσης πριν ακόμα αυτή αντιπαρατεθεί προς την αντίθετή της. Η πρόταση-κρίση υπονομεύεται ήδη απο την αρχή της, πριν ακόμα ολοκληρωθεί.

Τα υπαρκτικά φαινόμενα στην άκρη του όντος, στα όρια της ανυπαρξίας εκφράζονται μόνον αν το ενδιαφερόμενο για ''γνώση'' υποκείμενο προσομοιωθεί με την ίδια την περιοχή της μεταβάσεως προς το μη-ον.  Η αντινομικότητα ορίζεται έτσι ως η αναγκαία μορφή κατόπτρισης της μεταβατικότητας προς το μη-ον.

Ι.Τζανάκος   11/5/2011     ...αφιερωμένο στην Γενική απεργία



Δρεπάνι

Δρεπάνι
Δρεπάνι..

Αρχειοθήκη ιστολογίου

Kurdistan

Nichts

Nichts

Πολιτική και Γεωπολιτική..

Στα όρια..

Ουρανός

Ουρανός

Ερμηνείες της ιστορίας..

Επιστημονικά και επιστημονικοφανή..