Σάββατο, 30 Ιουλίου 2011

Σημειώσεις για τον Πόνο.../γ


Συμπεράσματα μιας πρόχειρης αναζήτησης..

Υποθέσαμε πως η σωματικότητα μπορεί να ορισθεί σε ένα μη διαλεκτικό σχεσιακό πλαίσιο ως βάση της διαλεκτικής, όπως και η μη-σωματικότητα επίσης, οριοθετώντας την σχέση τους ακριβώς ως μια αέναα ανισόρροπη σχέση δύο πόλων.
Η μη διαλεκτική θεμελίωση της διαλεκτικής σημαίνει την αποδοχή μιας διαρκώς ισχύουσας ανισότητας κυριαρχικότητας: ή ο ένας πόλος υπερισχύει ή ο άλλος. Πόσο αγαπώ αυτές τις πρόχειρες γενικεύσεις ! 
Είναι σαν να σκίζεις την πραγματικότητα στα δύο με μιά αιχμηρή νεολιθική πέτρα..
Η ανισότητα των πόλων ανα εποχή, παράγεται και ως αντιστροφή της συνείδησης ως πρός την  σχέση της  με τον οίκο που υποστηρίζει.  
Η συνείδηση των υπερασπιστών  του πόλου της σωματικότητας είναι η κακή συνείδησή της,  μια απόλυτη αυτοάρνηση του σώματος, όπως και η συνείδηση των υπερασπιστών του πόλου του πνεύματος είναι η κακή συνείδησή της, μια απόλυτη αυτοάρνηση του πνεύματος.
Ο μοναδικός ίσως συνεπής Φιλόσοφος ως πρός την θετικότητα του πνευματικού αγώνα  σε σχέση με την μορφή (και την σχέση της πρός την ουσία του αγώνα), είναι ο Hegel: Ο μοναδικός νοησιάρχης και πνευματοκράτης φιλόσοφος που είναι αυτό που λέει(μορφή), αλλά και ο μοναδικός φιλόσοφος-στοχαστής που είναι αυτό που λέει γενικά. 
Αν ο Hegel επέλεγε την πολικότητα του σώματος θα ήταν ο φιλόσοφος του σώματος, και όχι η κακή συνείδηση της αυτοσυνείδητης σωματικότητας, δηλαδή ένας συνηθισμένος  πνευματοκράτης φιλόσοφος!
Ο αληθινός πόνος όμως δυστυχώς δεν τον απάσχόλησε αν και είναι προφανές γιατί, ακριβώς σε αυτό που  είναι ο πόνος: η επικράτηση του ανυπόφορου ενοποιείν, και όχι η ανακούφιση του τελικού. Οι δραστηριότητες που πρώτα είναι επίπονες δεν είναι αληθινά επίπονες, επίπονες είναι πάντα οι δραστηριότητες που πάντα φέρνουν πόνο μετά..
Συνήθως οι αστοί -προλετάριοι και καπιταλιστές- προτιμούν κάποιου είδους ναρκωτικό, για να γεφυρώσουν τα αέναα σχιζόμενα εδάφη της ζωής, και το πιό συνηθισμένο είναι αυτό ακριβώς που τους θεμελιώνει: ο ελαφρύς προκαταβολικός πόνος της εργασίας, ο καθησυχαστικός πόνος της εξημερωμένης απο τα αστικά ήθη αυλότητας. Προτιμότερο είναι να τεμπελιάζεις δουλεύοντας απο το να πονάς ενώνοντας πραγματικά τα εδάφη των δύο -χαωδώς απομακρυνόμενων- επικρατειών: του Νού και του Σώματος, υπο την επικράτεια ενός πιο έντονου αλλά και γι'αυτό πιο αληθινού πόνου: του πόνου της σωματικότητας.
Ποιές είναι οι κυρίαρχα σωματο-κεντρικές δραστηριότητες,, οι εμπεριέχουσες τον δυνατότερο πόνο?
Η "ποιητική'' εργασία
Η αγροτική εργασία
Ο χορός
Η μουσική
Η συμμετοχή σε πολιτικές φατρίες, κυρίως ακραίου χαρακτήρα
Η συνεχής ερωτική εγρήγορση
Το κολύμπι στη θάλασσα
Ο α-κοσμισμός
Η ζωγραφική
Απλά να μην κάνεις τίποτα
Να μισείς τον εχθρό
Το φαγητό
Ο αλλόκοτος ασκητισμός
Το σκέτο γαμήσι
Η θρησκευτική βίωση, υπο τον όρο να είσαι αιρετικός..



Ι.Τζανάκος 30/7/2011

Παρασκευή, 29 Ιουλίου 2011

Σημειώσεις για τον Πόνο.../β




5) Θα μπορούσα στην κοινότοπη πλέον συζήτηση για την σχέση ύπαρξης-ουσίας να τοποθετήσω τον πόνο στον πόλο της ουσίας, και έτσι να διαγράψω με μια λέξη την άλλη κοινοτοπία, που σαν επιγραφή ενός ξεχαρβαλωμένου μικρομάγαζου της γειτονιάς, μας αυτοπαρουσιάζεται ως "πόνος της ύπαρξης".
Αλλά τούτο δεν αρκεί. Θα έπρεπε ταυτόχρονα να ορίσω την έννοια της ουσίας. 
Ας περιμένουμε όμως, ακόμα μαθαίνουμε να μην ορίζουμε κάτι τόσο εκτεταμένο όπως το σύμπαν: ουσία..ίσως πρέπει να γραπωθούμε πάνω στις μεταβατικές έννοιες, για να ορίσουμε την σχέση του πόνου με τον βίο. 
Στην προηγούμενη ανάρτηση μίλησα για τον διχασμό της ανθρώπινης ουσίας σαν πρωτοετής φοιτητής της φιλοσοφικής σχολής των Αθηνών, και το έκανα σκόπιμα, για να καθαρίσω τον κήπο μου, μιάς και δεν σκοπεύω να επεκταθώ πάρα πολύ. Αυτό που θέλω να σας πω είναι πως ο πόνος δεν είναι ενιαία οντότητα παρά μόνον αν τίθεται το ζήτημα της γεφύρωσης των οντοτήτων που ουσιώνει, άρα είναι και αυτός μιά διεργασία ενοποίησης, μια συν-ένωση διαρκής.





6) Ο σωματικός πόνος είναι σκληρός πόνος στα όρια ακριβώς της δυνατότητας να υπάρξει "σώμα" ως σχεσιακή οντότητα ιδιοτήτων. 
Το σώμα είναι μια ανθρώπινη ανακάλυψη, ειδικά το σώμα, και περι-ορίζεται στο ανθρώπινο ακριβώς σε διαλεκτική σχέση με τις ενέργειες της ενδοστρέφειας και της βλέψης της.
Η καταγωγή της "ενδοστρέφειας" είναι η καταγωγή του σώματος. Οι πιο αντι-σωματικές θεάσεις (π.χ. ο αγαπημένος μου πλατωνισμός) είναι σημεία της διαλεκτικής της σωματοποίησης, η κριτική στο σώμα είναι συγκρότηση του σώματος, και σώμα δίχως πόνο δεν νοείται.





7) Η (αφηρημένη)εργασία, το νοείν, η δημιουργία ως οντότητες, είτε τις εννοούμε στις "υψηλές" είτε στις "χαμηλές" τους εκδοχές συγκροτούν τον άλλο ''πόλο'' της ζωής. 
Το αν η κοινωνία τις θέτει στην βάση ή το εποικοδόμημα είναι ένας θεμελιακός της όρος. Η νεωτερική κοινωνία, παρά τα αντίθετα διακηρύγματά της τοποθετεί το σώμα στο εποικοδόμημα της. 
Βάση της είναι η παραγωγή ή νόηση, το "πνεύμα"..Αν ο Μαρξ λόγου χάριν στην "βάση" αυτή υλοποιεί έναν ορθό κατα τα βασικά διαχωρισμό ανάμεσα σε υλική παραγωγική βάση και "πνευματικό-νομικό-πολιτικό" εποικοδόμημα, το πράττει αυτό έχοντας αποδεχτεί την υποταγή του σώματος. 



8) Ούτε ο κήρυκας της σωματικότητας Νίτσε δεν αποφεύγει την θεμελιακή διάκριση ανάμεσα στο πνευματικοποιημένο σώμα και το σώμα του πόνου.
Παρά τα λεγόμενα του και τις αντιφάσεις του οραματίζεται, δια καύσεων και αναγεννήσεων, μιαν υγιή σωματικότητα. Η απόλυτη αντίφαση. 
Τίποτα όμως πιο συνηθισμένο. Οι όντως σωματικοί διανοητές όπως ο Πλάτων, και οι όντως σωματικές θρησκείες όπως ο χριστιανισμός ή ο μουσουλμανισμός, τηρούν την ίδια σχιζοφρενική στάση. 
Πολεμούν το πραγματικό τους θεμέλιο, αυτό είναι το αντικείμενο της ενασχόλησής τους και της αγάπης τους, αυτό που πολεμούν. Ίσως ήλθε η εποχή της συνέπειας Λόγων και πολέμων. Να πολεμούμε αυτό που εχθρεύομαστε και όχι να πολεμούμε την αγάπημένη μας ουσία.





9) Το μίσος στον Αγρότη είναι βαθύ, απ'όλες τις αστικές τάξεις, τις τάξεις της πόλης.
Έχει αφανιστεί αυτός ο άνθρωπος που στα κόκκαλά του πάνω ζούμε.
Δεν υπάρχει τάξη που να πάλεψε, μίσησε αγάπησε και σεβάστηκε το σώμα και τον πόνο περισσότερο απο την αγροτική. Αν κανείς πάρει στ'αλήθεια το μέρος του αγρότη, και όχι μόνον φαντασιακά, προσχωρεί σε έναν άλλο κόσμο, που φίλοι, ούτε να φανταστείτε μπορείτε..




Ι.Τζανάκος 29/7/2011

Πέμπτη, 28 Ιουλίου 2011

Σημειώσεις για τον Πόνο.../α

[Διευκρινιστικό σημείωμα για την  τακτική και στρατηγική των επόμενων κειμένων:
Η παρεμβολή της πραγματικότητας δεν θα μας εμποδίσει να συνεχίσουμε την προσπάθειά μας για την ερμηνεία της "Φαινομενολογίας του Πνεύματος" του Χέγκελ. Αντιθέτως θεωρούμε  ευλογία αυτή την εισβολή, ακριβώς για την επίτευξη αυτής της προσπάθειας....Οφείλω ξανά και ξανά να ευχαριστήσω δύο εντελώς διαφορετικούς φίλους, για τα εναύσματα που μου χαρίζουν: Τον Αντώνιο Μυκονιάτη και τον Αντώνη Μπαλασόπουλο.]


1) Ο πόνος δεν έχει καμμία ενδογενή αγαθότητα. Είναι πάντα μια προειδοποίηση για την ύπαρξη ενός προβλήματος του βίου. Ο πόνος όμως ως προειδοποίηση δεν έχει εκτός απο αυτή την διαμεσολαβητική λειτουργία καμμιά εσωτερική ενότητα πρίν την διαμεσολαβητική του λειτουργία, γιατί ο ίδιος ο βίος είναι οντολογικά διχασμένος: σε βίο του σώματος και σε βίο της δημιουργούσας εργασίας. Προκαταβολικά θα σας έλεγα πως δεν αποκλείω την ενότητα των διχασμένων οντοτήτων, την διαλεκτική τους αλληλονοηματοδότηση, όμως προτρέπω σε μιά φιλοσοφία του θάρρους, αναδύω πάντα την εικόνα του όντος ως πάντα διχασμένου. 
Η μη-διαλεκτική είναι, υπό κάποιες ιδιαίτερες συνθήκες, η στάση του θάρρους καθαυτού. Η αποδοχή της οντολογικής καθήλωσης των όντων στον διχασμό, αποδοχή αδιανόητη στην καθημερινότητα του βίου, είναι το θάρρος του βλέμματος της βαραθρώδους φύσης των πραγμάτων ως αιώνιας φύσης των πραγμάτων. 
Όσο όμως και να φαίνεται παράξενο, ο πόνος εξομαλύνει αυτήν την χασματώδη φύση των πραγμάτων, είναι ακριβώς η γέφυρα συν-ένωσης εντελώς διαφορετικών οντολογικών δομών. 
Υπό αυτή την έννοια λοιπόν όσο διαλεκτικότερον είναι ένα σύνθετο όν, τόσο βυθισμένο είναι στον πόνο.
Ή ακριβέστερα, όσο πιο συντεθειμένο είναι ένα όν σε οντολογικούς πόλους -συνήθως δύο- τόσο πιο αναγκαίο είναι να διαλεκτικοποιηθεί. Ο πόνος είναι η θεμελιακότερη διαλεκτική φύση, ενώνοντας δύο είδη δυσχέρειας τα οποία δεν θα είχαν κανένα λόγο να συν-υπάρξουν. Ποιός είναι όμως ο λόγος εκ'του οποίου πηγάζει η ίδια η ύπαρξη μιας τέτοιας διχαστικότητας του όντος, δεν θα απαντήσω. Πρός το παρόν ας αφήσουμε την θεμελιακότερη αιτιολόγηση του οντολογικού πλέγματος του διχασμού, στους αμέριμνους θεολόγους: τους επιστήμονες, τους ιερείς, τους ιστορικούς κ.α

2) Ο πόνος της εργασίας είναι ένας ευκολότερος πόνος. Μην σας φαίνεται παράξενο, αλλά ένας απο τους σημαντικότερους λόγους για τους οποίους η Νεωτερικότητα κυκλοφορεί πλέον σε έναν κόσμο δικό της ως αδικαίωτο φάντασμα, είναι πως στηρίχθηκε με αισιοδοξία και αφέλεια σε αυτό το πανάρχαιο πόθο, όλα να μετατραπούν σε εργασία και πόνο της εργασίας. Κανείς δεν μπορεί να αρνηθεί την αξία, την αλήθεια, και τις επιτεύξεις αυτού του πόθου μετατροπής. Όμως η Ολότητα που όλοι ποθούν, η ενότητα των διχασμένων πόλων, η εναρμόνια συν-ύπαρξη τους δεν υπήρξε ούτε τώρα. 
Το χάος της μόνης ενδογενούς πολικότητας, ανάμεσα στο σώμα και το δημιουργικό μορφοποιείν, δεν άρθηκε, παρά πάλι μόνον γεφυρώθηκε, διαρκώς γεφυρώνεται.
3) Ο πόνος της σωματικότητας στρέφει το ον στο εσωτερικό του, ή μάλλον το ίδιο είναι η στροφή και ο πόνος, ή μάλλον το ίδιο είναι η στροφή ο πόνος το σώμα. Το σώμα είναι έννοια, όχι όμως έννοια του Νού. 
Δεν υπάρχει σωματικότητα καθαυτή(καθαυτό=έννοια) παρά μόνον σε συνάφεια με τις ιδιότητες που προαναφέραμε. Αυτή είναι η σωματικότητα, το σύμπλεγμα πόνου-ασθένειας, ενδοστρέφειας, εσωτερικότητας.
Υπάρχει άραγε σοβαρός μελετητής των "εσωστρεφών" εποπτειών, όπως η θρησκεία, εν μέρει η φιλοσοφία, ο μυστικισμός, η "καθαρή" τέχνη, που να μην αναγνωρίζει στην ίδια την σωματικότητα την θεμελίωση αυτών; και αντιστρόφως την θεμελίωση της σωματικότητας σε όλα αυτά; Ο καπιταλισμός, αλλά και ο σοσιαλισμός της εργασίας είναι το ποντάρισμα στον άλλο πόλο. Κανείς μεγάλος δημιουργός, στην "τέχνη" ειδικά, δεν μπορεί να μην αναπτύξει μίσος για αυτό το ποντάρισμα, σχεδόν όλοι προτίμησαν να γίνουν αντιδραστικοί παρά να αναιρέσουν την ουσία της δραστηριότητάς τους: το σώμα..

4) Ο νέος αυτός κόσμος της εργασίας και του πόνου της, μοίρασε τεράστια ποσότητα πόνου. Ψευδούς πόνου. Η νομοτελειακή κατάληξη της αυτο-αναπτυσσόμενης εργασίας που κυριαρχεί, είναι μιά όλο και λιγότερο σωματική εργασία. 
Η σχέση του ενός πόλου με τον άλλο διαταράσσεται ως σχέση αλληλοδιείσδυσης: η εργασία όντας πάντα μια υπέρβαση της σωματικότητας δεν περιέχει σήμερα ως όφειλε τον αντίθετο πόλο..δεν τον σέβεται. 
Ο κόσμος της κυριαρχίας της είναι ένας όλο και πιο αύλος-ασωματικός κόσμος. Ίσως να χρειάζεται αυτή η υπερβολή, για να συνειδητοποιήσουμε την κρισιμότητα των πολιτικοφιλοσοφικών επιλογών. 
Ας επιστρέψει μιά μορφή σωματικού πόνου καλύτερα, παρά αυτό το φάντασμα της ψευδοσυνένωσης. Η επιστροφή του πόνου αυτού είναι μια κίνηση στο αντίθετο, με σκοπό την εξισορρόπηση. 
Ας δούμε πιο απλά λοιπόν την αναγκαιότητα της επανα-προλεταριοποίησης του κόσμου, αλλά και την βαθύτερη ανάγκη επανα-σωματικοποίησης του εργαζόμενου, αλλά ίσως και την επικίνδυνη ανάγκη της επανα-σωματικοποίησης του σώματος, που για μένα δεν μπορεί παρά να είναι επανα-αγροτικοποίηση του σώματος.


  Συνεχίζεται....



        Ι.Τζανάκος 28/7/2011 

Παρασκευή, 1 Ιουλίου 2011

Διαμεσολάβηση...

Η διαμεσολάβηση της διαμεσολαβητικής διεργασίας απο την διαμεσολάβηση την ίδια, μπορεί να εννοηθεί ως αυτοσχεσία της διαμεσολάβησης, θαρρώ, μόνον αν αποκλειστεί το συνηθισμένο "αντικείμενο" της: η αμεσότητα.
Ο αποκλεισμός αυτού του διαλεκτικού ζεύγματος: διαμεσολάβηση-αμεσότητα, μας οδηγεί σε μιάν έρευνα της διαμεσολαβητικής διεργασίας που υπερβαίνει κάθε "συμπτωματικό" προσδιορισμό, ακριβώς διότι παράγεται η αμεσότητα ως Σύμπτωμα.

Η "ελευθέρωση του αντικειμένου" που αποτελεί ένα απο τα θεμελιακά επιτεύγματα της ανακλώμενης διαμεσολάβησης εντός του υποκειμένου, η παραγωγή δηλαδή της αμεσότητας ως συμπτώματος της διαμεσολαβητικής διεργασίας που "αφήνει" το αντικείμενο να υπάρξει ακριβώς ως αντικείμενο και όχι ως ένα φασματικό πράγμα του υποκειμένου και το υποκείμενο να υπάρξει ως υποκείμενο και όχι ως ένα φασματικό πράγμα του αντικειμένου, αυτή λοιπόν η διαφωτιστική διεργασία, αίρεται για να ασχοληθούμε με το αυτοδιαμεσολαβητικό ποιείν της διαμεσολάβησης καθαυτήν και διεαυτήν
Αμέσως ανακύπτει το ερώτημα: Διατηρούνται οι διαλεκτικοί προσδιορισμοί : καθ'εαυτόν και δι'εαυτόν;
Νομίζω πως όχι.

Χρειαζόμαστε νέες έννοιες, έννοιες που να μας απελευθερώνουν απο κάθε διαλεκτικό προσδιορισμό αυτής της μορφής, χωρίς όμως να επιστρέφουμε σε προδιαλεκτικές, προ-εγελιανές και προ-καντιανές μορφές ένωσης του υποκειμένου με το αντικείμενο, ακόμα κι'αν αυτές διαδίδουν στους ερευνητές της "ουσίας" τα θέλγητρα μιας υποτιθέμενης υπέρβασης των όρων: αντικείμενο και υποκείμενο.
Όλη η Φαινομενολογία και ο μετα-δομισμός έχουν χάσει το παιχνίδι, γιατί ζήτησαν αυτήν την αδύνατη "επιστροφή".