Σάββατο, 31 Δεκεμβρίου 2011

Γυαλί



Ένα γυαλί φτιάχνεται κοφτερό..
Το κουβαλούν στον ώμο τους με προσοχή,
Αυτοί που μάζευαν αιώνες την άμμο..
Την πυράκτωσαν μέσα στον νού,
Οι ίδιοι..



Ι.Τζανάκος 31/12/ 2011

Δευτέρα, 26 Δεκεμβρίου 2011

Ελισσάβετ






Όλα είναι μια ευθύνη που κανείς δεν αναλαμβάνει. Όλη η ζωή είναι μιά ευθύνη που όλοι αναθέτουν, αλλά κανείς δεν αναλαμβάνει. Κάθε βήμα σου είναι μια ευθύνη,  κάθε αναπνοή σου είναι μιά ευθύνη, κάθε σκέψη σου είναι μιά ευθύνη που είτε αναλαμβάνεις είτε φορτώνεις στον άλλον και αυτός αναλαμβάνει είτε φορτώνει στον άλλον...και έτσι πάει, ώσπου 'Ενας φορτώνεται την ευθύνη για όλους.
Ω  άγιο πλάσμα που στέκεσαι αμέριμνο με την ευθύνη της ζωής όλων, ω αθώα πλανεμένη που όλοι σε δοξάζουν με το λοξό μάτι της απάθειας. Όλοι σου κλείνουν τη πόρτα οπλίζοντάς σε με τα πιό φριχτά όπλα της θυσίας και της κατάκρισης, θα σε ακολουθήσω χωρίς δισταγμό.


Γεννήθηκες μέσα στη θύελλα της ορφάνιας, μόνη να κουμαντάρεις απρόθυμες υπάρξεις, φοβισμένα πλάσματα που απορούσαν γιατί ο κόσμος δεν τους χάρισε τον Παράδεισο, γεννήθηκες μέσα στον αγώνα τον μάταιο της αγάπης ανθρώπων μικρών, ανθρώπων τυφλών απο τα πάθη της οικογενειακής αποβλάκωσης, και δεν δίστασες να τους στηρίξεις, να τους κλείσεις στη σπασμένη φτερούγα σου, χωρίς ανταμοιβή, χωρίς ελπίδα αναγνώρισης..."Όλοι τέτοιοι είναι", μου είπες, αυτός είναι ο αγώνας της ζωής, αυτή η στυφή της γεύση κρύβει το κουκούτσι, αυτό το κουκούτσι κρύβει τη ψίχα των αγγέλων. Επικαλούμαι τα άγνωστα τέκνα του Αβραάμ, τις στρατιές των απορούντων ταπεινών δαιμόνων, τα πρόσωπα που προσπερνάτε στο δρόμο ψελλίζοντας συγκαταβατική συμπάθεια, και καταριέμαι, καταριέμαι..


Δεν γνώρισες ποτέ πόσο σκεφτόμουν, γιατί να μην αφήσουν τη Γή μας να καρπίσει όσο θέλει, ούτε ήξερες πως δεν υπάρχει μέτρο στους πόθους της. Θέλω να αφήσεις την πυρκαγιά να κάψει τα πάντα, τη Γή και τους εχθρούς της, τους ταπεινούς και τους επαναστάτες, τους πιστούς και τους άπιστους, μόνον αυτό θέλω τώρα, όλα να καούν..


Να καούν όλα.. 





Ι.Τζανάκος   26/12/2011

Σονέττο..








                           Θέλω να δω να περπατούν στη Γή
                           Καρδιές καθαρές και σμιλεμένες
                           σαν τους κορμούς των δέντρων..
                           Ποτάμια απο κρύσταλλα και φωτιές..
 
 
                          που θάνατος ηδύς τις ξαπλώνει,
                          Υψώνοντας τα τρυφερά του χέρια,
                          δίχως να κεντά με φίδια
                          τα λευκόχρυσά τους άμφια..


                         Εδώ θα θελα, πάνω στον λιθόστρωτο πόνο
                         χωρίς αίμα να σκιρτήσουν κρίνοι,                       
                         γιά μιά κοπέλα ασθενική που ζητά,



                         στης νύχτας τη πορφυρή ανησυχία,
                         με τα στήθη της να τραγουδήσει..
                         Συναγμένα τα πάθη να μην ουρλιάζουν..




                        




                             Ι. Τζανάκος / 2011

Ορμήνεια





                Ορμήνεια σου στέλνω
           Να χαρείς τα κρύα νερά που διαβαίνεις..




             Ι.Τζανάκος  26/12/2011

Παρασκευή, 23 Δεκεμβρίου 2011

Υποκείμενο-Ολότητα..




Υπάρχουν πολλοί τρόποι να ερμηνεύσεις τις πολιτικές τοποθετήσεις των «υποκειμένων». Δεν θα επιχειρήσω βέβαια εδώ να κάνω ούτε καν μια σύνοψη των τρόπων που εγώ γνωρίζω.
Καλό είναι κατά καιρούς να αναστοχαζόμαστε όμως το σύνολο των ερμηνευτικών τρόπων που έχουμε υιοθετήσει για να ερμηνεύσουμε τις τοποθετήσεις αυτές, προσπαθώντας όσο είναι δυνατόν να διατηρήσουμε μια συνοχή της άποψής μας αλλά και να προβούμε σε τροποποιήσεις της.
Αντίθετα από την συνηθισμένη «αντίληψη» της εμπειρικής δοκιμασίας των ερμηνευτικών τρόπων αυτών, θεωρώ πως οι τροποποιήσεις πρέπει να είναι όσο το δυνατόν λιγότερες, αν θέλουμε να διατηρήσουμε μια στοιχειώδη σοβαρότητα, αλλά κυρίως αν θέλουμε να δοκιμάσουμε σε όλο το μήκος του χρόνου την πρακτικο-θεωρητική αξία του ερμηνευτικού μας κώδικα.
Όμως πως είναι δυνατόν να μιλάει κανείς για «ερμηνευτικό κώδικα» χωρίς την μακρο-ιστορική και παγκόσμια οπτική των «πραγμάτων» ;
Παρά την προσπάθεια των διαφόρων «μετα-νεωτερικών» ερμηνευτών, και σ’αυτούς συμπεριλαμβάνονται σεβάσμιες μορφές της γενιάς του ’68, αυτή η μακρο-ιστορική και παγκόσμια οπτική είναι η μοναδική που μπορεί να δώσει εξηγήσεις ακριβώς και κυριολεκτικώς για την πιο «ασήμαντη» πτυχή των γεγονότων, ακόμα και για την «ατομική» συμπεριφορά κοινωνικο-ιστορικών ομάδων.
Η ιστορία εντός της πολλαπλότητας δια-ουσιοποιείται, συγκροτείται, ως ενότητα.  Η πολλαπλότητα είναι η διεργασία της ενότητας, και οι ρηξιακές διαιρέσεις που «ζούν» μέσα σε κάθε πολλαπλότητα δεν είναι νοητές παρά σαν συγκροτητική αλλά πάντα μεταβατική διαστάθμευση της αυτοκίνησης της ενότητας.
Η α-νοησία των «συνθέσεων» των ρηξιακών δομών, η απουσία οποιουδήποτε «συμβιβασμού» των διαφορών που σημαίνουν οι πολλαπλότητες ή  η πολλαπλότητα αποκτά σημασία με την διεργασία της άρσης, η οποία με την σειρά της σημαίνει την διαλεκτική μεν κυριαρχία δε του ενός μέρους των πολλαπλοτήτων.
Επι παραδείγματι, η άρση της αντίθεσης «κεφαλαίου-εργασίας» δεν σημαίνει την υποτιθέμενη «σύνθεσή» τους σε μια «άλλη» κοινωνία, ή εντός της υφισταμένης, αλλά την διαλεκτικά αίρουσα κυριαρχία της εργασίας επι του κεφαλαίου με την στιγμαία και αναντίστρεπτη κατάργηση του κεφαλαίου, δια της αρνητικής αφομοίωσης των γενικών-παραγωγικών του καθορισμών. Μιλάμε πάντα από μια αφηρημένη σκοπιά. Στην πραγματικότητα ακόμα και αυτή η αφομοίωση επιτάσσει την δημιουργία μιας καθοριστικής διαφοράς ακόμα και μετά την ολοκλήρωση της «καθορισμένης άρνησης» που επισημάναμε.
Έτσι λοιπόν, η σοσιαλιστική παραγωγή, εκτός από ρηξιακή άρση του κεφαλαίου, είναι και ως «θετικότητα» ένας ολικά διαφορετικός παραγωγικός κόσμος, τόσο στο επίπεδο της παραγωγικής σχέσης-δύναμης όσο και στον επίπεδο της σύστασης των «εργαλείων».
Θα πεί κανείς βέβαια πως κινδυνεύουμε να  πέσουμε έτσι σε μια «ουτοπική» έννοια του σοσιαλισμού, αλλά θα απαντούσα πως δεν χρειάζεται να μιλάμε πάντα για την απόλυτα ριζική μετατροπή.
Λόγου χάριν, η μετατροπή των σύγχρονων γεωργικών εργαλείων μπορεί να σημαίνει απλά και την προσαρμογή τους στις ανάγκες της κοινής ιδιοκτησίας της γής κ.ο.κ
Το πρόβλημά μας ωστόσο δεν είναι τόσο στο επίπεδο της υλικής παραγωγής, αλλά στο πολυσυζητημένο σημείο της «υποκειμενικότητας».
Αν υποθέσουμε ότι η «υποκειμενικότητα» δεν είναι απλά ένα αποτέλεσμα της καθολικής-ταξικής ιστορίας των τρόπων παραγωγής, αλλά ένα συστατικό στοιχείο τους, κάτι σαν «πλευρά» της ίδιας της συγκρότησής τους, βρισκόμαστε μπροστά σε ένα σύνολο θεωρητικών και «πρακτικών» θεμάτων που θα ήταν αδύνατον να πραγματευτούμε εδώ.
Θα ήθελα να περιοριστούμε στο πολύ συγκεκριμένο πρόβλημα της «κλασικής» λειτουργίας του στο σημείο της ιστορικής αναστοχαστικότητας.
Σύντομα, θα έλεγα πως ο υποκειμενισμός μιας ολόκληρης ιστορικής φουρνιάς θεωρητικών, που αγωνίστηκαν από πολλές πλευρές να ανασυστήσουν έναν διαλεκτικό ή μη-διαλεκτικό υποκειμενισμό, έχει πλέον εξαντληθεί σε σημείο θανάτου.
Η κατάντια της «υποκειμενικής» σχολής της ευρωπαϊκής αριστερής διανόησης είναι πλέον φανερή σαν τον θάνατο ενός ατόμου..
Το θέμα όμως απλά παραμένει.
Η καταστροφή των υποκειμενικών όρων της κοινωνικής ιστορικότητας, όπως εννοείται -και αυτή και οι υποκειμενικοί όροι- ως ζωντανή πραγματικότητα και «ανάγκη», αποτελεί έναν από τους θεμελιακούς όρους της καθήλωσης της ίδιας της Ιστορίας.
Πέρα από τον γενικό χαρακτήρα της υποκειμενικής διάλυσης, αυτή η «αυτό-αποδόμηση» του υποκειμένου παίρνει στους χώρους των πίο ζωντανών αντιστασιακών ομάδων του «πληθυσμού» μια τρέχουσα δραματική σημασία.
Αντί όμως να ανα-υποκειμενοποίησουμε (πάλι!) την συζήτηση, θα μπορούσαμε να την καθολικεύσουμε αναγόμενοι στην καθολική Ιστορία ως γενεσιουργό δύναμη.
Η αναγωγή της ερμηνείας της  ατομικότητας, και εν-γένει της «υποκειμενικότητας», ωστόσο, στην  καθολική Ιστορία, δεν πρέπει να ληφθεί ως μια «δικαιολόγηση» της ονομαζόμενης «αδράνειάς» της.
Η εμπλοκή των πιό πρωτοπόρων μερών της κοινωνικής υποκειμενικότητας σε ένα είδος ιστορικής καθήλωσης, δεν δικαιολογεί ένος είδους «ιστορική μοιρολατρία», αλλά απλά θέτει τα «υποκείμενα» αυτά μπροστά σε ένα πολύ συγκεκριμένο πλαίσιο θεωρητικων-πρακτικών καθηκόντων, που αφορούν την μη ψευδοδιαλεκτική («συνθετική») αλλά διαλεκτική άρση των αλλοτριωτικών καθηλώσεων στο «κακό Άπειρο», το αυτό-τροφοδοτούμενο πολλαπλό ως πολλαπλό.
Ποια είναι όμως τα είδη αυτων των «καθηλώσεων»;
Εισαγωγικά θα έλεγα πως θεωρώ ως τον μεγα-όρο της πολιτικο-φιλοσοφικής και ιδεολογικής καθήλωσης την ίδια την «ανάδειξη» του πολλαπλού ως ουσιακού όρου.
Γενική διατύπωση, αλλά νομίζω ξεκάθαρη.
Την ίδια στιγμή πάντα παραφυλάει ο αντίθετος κίνδυνος αναβίωσης ενός είδους μεταφυσικού μονισμού. Αλλά απέναντι σε αυτόν όλοι σχεδόν είναι έτοιμοι, σε σημείο άρρωστου κορεσμού..



Ι.Τζανάκος  23/12/2011

Παρασκευή, 9 Δεκεμβρίου 2011

Μια μέρα στην "επιτροπή"...







Δε θέλω να ορώ
σαν τους ιατρούς
τις πληγές,
παρ'όλο που δεν σας κρύβω
πως τους αγαπώ τους μούργους..


 
Αστράφτουν τα ερευνητικά τους χέρια
ψαύοντας τις ουλές
σε μιά χειρονομία αιώνων,
χιλιάδων αποτυχιών..
για τον άνθρωπο..


Δεν υπάρχει πιο σκληρό μάτι
απ΄του Ιατρού..
Αλλά πόσο ουσία έχει το δάκρυ της ανημπόριας του..



Μια τέτοια μέρα ξεμονάχιασα έναν τους
και τoν ρώτησα 
τι πιστεύει..
πως κοιτά τον Ουρανό
τις ώρες που ξεκουράζεται..
Χαμογελώντας μου απάντησε πως δεν σκέφτεται..
Μάλλον όμως θα εννοούσε πως δεν γουστάρει τις φλυαρίες..
Έχει να σιάξει στραβωμένα έντερα
μολυσμένα πνεμόνια..
"άντε πάμε τώρα για δουλειά"
και ντράπηκα κάπως..
μα εξοργίστηκα περισσότερο
για τον θάνατο που μοιράζουν οι πλούσιοι..



Κουρασμένος φαντάστηκα πάλι τα σώματα που είδα..
τόσο όμορφα τσακισμένα
έτοιμα να πεθάνουν..
άνθρωποι..
εργάτες
με αληθινή αξιοπρέπεια..
Τους συγγενείς θυμήθηκα, με την ανεξάντλητη υπομονή τους..
Γυιούς, Κόρες
Αδέλφια
Φίλους
να τους κρατάνε απ'την καρδιά
χωρίς ούτε έναν υπερβολικό Λόγο..
χωρίς όλους αυτούς τους θεατρινισμούς
που συνηθίζουν οι διανοούμενοι..



Πρέπει να αλλάξω δρόμο..
Ακόμα πιο μακρυά να γυρίσω
σε αυτή τη σιωπή..




Ι.Τζανάκος  9/12/2011