Σάββατο, 31 Αυγούστου 2013

Πόλη-Δουλεία-Εξανδραποδισμός..




Η αντοχή της αδικίας και του εξανδραποδισμού έχει ως αίτιό της τον εξανδραποδισμό. Και αν μπορούμε να υπαγάγουμε την αδικία στον εξανδραποδισμό πώς θα εξηγήσουμε τον ίδιο τον εξανδραποδισμό;
Η δουλεία έχει πολλές εξηγήσεις αν την ανάγεις ως φαινόμενο -σε σχέση με το τότε αστικό ή αταξικό μέλλον- στην "ανωριμότητα" των παραγωγικών δυνάμεων και του κοινωνικο-οικονομικού καταμερισμού τής εργασίας ή (αντίθετα) αν την ανάγεις ως φαινόμενο -σε σχέση με το α-ταξικό παρελθόν- στην "ωριμότητα" των παραγωγικών δυνάμεων που δημιούργησαν την δυνατότητα τής άντλησης υπερεργασίας.
Αλλά παρακείμενος στον προσδιορισμό τής δουλείας και διαχρονικός ωστόσο ως πρός την επικράτειά του σε όλους τους τρόπους παραγωγής είναι ο προσδιορισμός τού εξανδραποδισμού που εκφράζεται με τον κοινωνικό προσδιορισμό τής υποτέλειας. 
Ανακαλύπτουμε εδώ πως ενώ ο εξανδραποδισμός παρουσιάζεται να είναι ένα αποτέλεσμα τής σχέσης-δομής τής υποτέλειας μπορεί στη πραγματικότητα να είναι ένας αιτιακός προσδιορισμός "βάθους" αυτού του όρου. 
Η κίνηση της υπαγωγής του άλλου ανθρώπου στην σχέση υποτέλειας είναι ένα θεμελιακό σημείο της ιδρυτικής πράξης της υποτέλειας ως δομής-σχέσης και όχι απλά ένα αποτέλεσμά της.
Μπορούν άρα όροι που παρουσιάστηκαν να είναι εγγενείς στην σχέση δουλείας να υπερβαίνουν τον ιστορικό περιορισμό που αναφέρεται στην δουλοκτητική σχέση ως θεμελιακή σχέση ενός τρόπου παραγωγής. Καθοριστικός σε αυτή την περίπτωση είναι ο ρόλος του Κράτους.
Ο δουλοκτητικός τρόπος παραγωγής είναι ως έννοια μια αφαίρεση που συμπεριλαμβάνει πολλές μορφές αρχαϊκών και μετα-αρχαϊκών ιστορικών κοινωνιών. Πέρα από τα θεωρητικά και πολιτικά προβλήματα που δημιουργούν οι κάθε λογής αναλυτικές αφαιρέσεις μαρξιστικής προέλευσης, προβλήματα που συνοδεύονται ωστόσο από αρκετές επιλύσεις άλλων (θεωρητικών προβλημάτων), υπάρχουν και αρκετές ελλείψεις που αφορούν τις εσωτερικές δομήσεις αυτών των αφαιρέσεων ως αφαιρέσεων. Ο δουλοκτητικός τρόπος παραγωγής είναι συνυφασμένος με δύο βασικές καταστάσεις-δομές που δεν πρέπει να παραβλέπονται, ειδικά όταν μιλάμε για ιστορικές κοινωνίες μεγάλης οικονομικής, τεχνικής και πολιτισμικής ισχύος. Μιλάμε για την δομή κατάσταση της Πόλεως και την δομή κατάσταση του Κράτους (την οποία ήδη αναφέραμε). Ακόμα και σε ασιατικούς κοινωνικούς σχηματισμούς, όπου δεν έχουμε μια ευκρινή πολεο-δομική δόμηση και ένα τυπικό κράτος δουλοκτητών όπως αυτά που συναντάμε στην αρχαία και αρχαϊκή Ελλάδα, την αρχαία Ρώμη, ή ακόμα παλαιότερα στα πρώτα κράτη της Μεσσοποταμίας, ακόμα και εκεί λοιπόν έχουμε ήδη Πόλη και κράτος επικυρίαρχο υποτελών και δυνητικά εξανδραποδισμένων υπηκόων αλλά και δούλων.
Η δομή της υπερεργασίας που οδηγεί στην δουλοκτητική σχέση-δομή περιέχει την Πόλη και το Κράτος σε συνύφανση με την δυνατότητα και την πραγματικότητα αυτής της σχέσης-δομής.
Είναι αξιοσημείωτο να αναφέρουμε πως "εκεί" ζούν και άλλες δομές-καταστάσεις όπως η πορνεία, το εμπόριο, το νόμισμα, το αυτονομημένο ιερατείο, η επιστήμη. Ο στρατός βρίσκεται ωστόσο σε μια παράδοξη κινητικότητα εντός και εκτός πόλεως. Αν κυριαρχεί την πόλη, όντας αποκλειστικά μέσα στην πόλη, αυτό συμβαίνει είτε διατηρώντας την απόστασή του από αυτήν είτε καθιστώντας την ένα ιδιόμορφο πολεοδομικό συγκρότημα -όπως στις Μυκήνες ή αργότερα στην Σπάρτη. Οι μονάδες όπου αντλείται σημαντική υπερ-εργασία παραμένουν εκτός πόλεως αν και σε άμεση αναφορικότητα προς τις ανάγκες της. Τα "ανδράποδα" του Λαυρίου και οι σκλάβοι των ρωμαϊκών ορυχείων βρίσκονται εκτός των τειχών της πόλης-κέντρου. Αυτή η πόλη-κέντρο είναι ωστόσο αυτή που οργανώνει αυτή την εντατική μορφή τής παραγωγής τής δουλικής εργασίας. Επίσης η πόλη είναι αυτή που οργανώνει τις εκστρατείες κατάκτησης και υπο-δούλωσης των "περιφερειών", αντλώντας δωρεάν εργατική δουλική δύναμη, προϊόντα πρώτης ανάγκης, πρώτες ύλες ή οργανώνοντας ένα σύστημα φορολόγησής τους. Τι βλέπουμε "πίσω" από όλα αυτά;
Η πόλη είναι μιά ανθεκτική δομή. Ένας πυρήνας που αντλεί όμως δυνάμεις και ενέργεια πάντα και έξω από αυτήν. Η ανθεκτικότητά της σχετίζεται με τις φοβερές δυνάμεις που περιέχει τόσο ως προς την οργάνωση της άμεσης παραγωγής εντός της και εκτός της όσο και ως προς την αποδόμηση και υπεράντληση εργασίας και πόρων εκτός της.
Η πόλη αποτελεί επίσης ένα κέντρο που είναι η διοίκηση ως αφηρημένη οντότητα. Δεν είναι απλά η έκφραση της διοίκησης εντός μιάς μορφής της αλλά η διοίκηση αυτή καθ΄εαυτή ως αυτονομημένη από τους διοικούμενους όρους της.
Η πόλη είναι η πολιτική ως αφηρημένη διοίκηση των υποθέσεων της κυρίαρχης κοινότητας αλλά και ενός πλήθους κυριαρχούμενων που επιτελούν συμπληρωματικές παραγωγικές λειτουργίες χωρίς να είναι εκμεταλλευόμενοι δούλοι ή εκμεταλλευόμενοι ακτήμονες εργαζόμενοι. 
Η δυνατότητα αυτοί οι μη-κυρίαρχοι αλλά εκμεταλλευτές πολίτες να συνδιοικήσουν την πόλη εκφράζεται με την δημιουργία της Δημοκρατίας.





Η νεωτερική-αστική πόλη δεν παρουσιάζεται ως απόλυτη τομή σε σχέση με αυτές τις αρχαίες δουλοκτητικές πόλεις, ακόμα και αν είναι υλικά ένα πρόσφατο δημιούργημα, ακόμα κι αν ιδρύεται ως συγκεκριμένη πόλη σε σχετικά πρόσφατο χρόνο. Η αναβίωση των πόλεων κατά τον ύστερο μεσαίωνα παρουσιάζεται ως επανεμφάνιση της αρχαίας πόλης και αυτό δεν είναι μόνον ένα φαντασιακό δημιούργημα. Ωστόσο επιτελούνται σημαντικές τροποποιήσεις που αφορούν την μερική αποδέσμευση της άμεσης εργασίας και της εργατικής δύναμης από την κυριαρχία του αφεντικού. Το αφεντικό της νέας πόλης δεν κατέχει δούλους, ακόμα και στην πρώτη φάση της όπου ο εργαζόμενος-μαθητευόμενος είναι σε δεινή θέση ως πρός την ελευθερία κίνησής του και τα δικαιώματα της αυτοκυριαρχίας του. Η νέα πόλη δεν έχει όμως μόνον αυτή την ιδιότητα της καινοτομίας σε σχέση με την άμεση παραγωγή και τους όρους της αφού συνεχίζει να είναι το κέντρο μιάς νέας δουλοκτησίας που δεν είναι απλά μια επιβίωση της παλαιάς-αρχαίας ή έστω μιά παροδική ανα-βίωσή της που χάνεται όσο προχωρά η καπιταλιστική ανάπτυξη. Οι πόλεις της Ευρώπης είναι τότε τα κέντρα ενός θηριώδους εμπορικού συστήματος αποικιοκρατικής απομύζησης των "εξωτικών" χωρών που ανακαλύπτονται και ενός εξαναδραποδιστικού συστήματος δουλεμπορίου. Η γενετική στιγμή της νέας Ευρώπης είναι το ίδιο "δουλοκτητική" με την αρχαία της καταβολή. Οι ριζικές μετατροπές της παραγωγικής διεργασίας δεν χτίζονται σε μιά στεγανοποιημένη παραλληλία ως πρός τον εξανδραποδισμό των "εξωτικών" χωρών και των κατοίκων της αλλά σε εσωτερική συνάφεια προς αυτό τον εξανδραποδισμό. Γι΄αυτό πρέπει μερικές φορές να επιμένουμε στην σχετικοποίηση τής έννοιας της ιμπεριαλιστικής εποχής τού κεφαλαίου σε σχέση με την υπέρβαση τής "ανταγωνιστικής" εποχής του και να αναζητάμε την παρουσία τού ιμπεριαλισμού ήδη στην έναρξη της νέας Δύσης. Ο ρόλος της νέας, αλλά και τόσο αρχαίας, πόλης είναι καθοριστικός. Το ίδιο το χωρικό σύστημα των πολιτικών καθορισμών, πέρα από γενικούς "γεωπολιτικούς" όρους αφορά την σημασία των πόλεων της Δύσης αλλά και την ίδια την Δύση ως πόλη, και αυτό δεν έχει μόνον μεταφορικό χαρακτήρα.






Ο εξανδραποδισμός ως στιγμή τής ίδρυσης τής πόλης και της "πολιτικής" δεν είναι απλά ένα γενεαλογικό γεγονός του καπιταλισμού αλλά ένας τροπισμός της "πραγματικότητας'' του που περιέχεται στην ουσία του. Η άρνηση του καπιταλισμού δεν μπορεί να είναι κάτι που δεν θα αγγίξει την ουσία αυτή καταστροφικά. Και η ουσία αυτή έχει και γεωγραφικές ορίζουσες. Δείχνει δυτικά. Αν τώρα ο αγώνας ενάντια στον εξανδραποδισμό που φέρει η Πόλη και ο "πολιτισμός" και η πολιτική εκφραστεί αντιδραστικά αυτό είναι στο χέρι μας. Η μήπως δεν είναι;











Ι.Τζανάκος

Οι αληθινές εν-ότητες και η κιβδηλότητα της αστικής (ενότητας)..




Η διασπορά και ο κατακερματισμός της ενότητας του κόσμου κατά την νεωτερική-αστική εποχή μας δεν πρέπει να σχετίζεται χωρίς περίσκεψη με τους θανάσιμους αγώνες που χαρακτήριζαν τον προ-αστικό κόσμο.
Η καταστροφικότητα των προ-αστικών σχέσεων και η βαρβαρότητα που περιείχαν σε όλες τις μορφές τους σχηματίζονταν σε ένα πλαίσιο αυτο-ενότητας των κόσμων που ανταγωνίζονταν και αλληλο-αποκλείονταν, ακόμα κι αν εντός αυτής της αυτο-ενότητάς τους περικλείονταν επίσης ανταγωνισμοί και διαιρέσεις που ήταν ανειρήνευτες. 





Οι πολιτισμικο-θρησκευτικοί κόσμοι συγκρούονταν με δεδομένη σε σημαντικό βαθμό την ενότητά τους και εντός τους οι ταξικές και πολιτικές διαιρέσεις δεν διακυβεύανε την ουσιακή και μορφική ενότητα του κάθε κόσμου. Αν ετίθετο κάποιες στιγμές θέμα αλληλοδιείσδυσης και αλληλοκαθορισμού των κόσμων, σε εποχές που θυμίζουν την εποχή μας, αυτό ήταν ένα μεταβατικό στάδιο για την ολοκλήρωση ενός νέου αλλά εξίσου κλειστού κόσμου.
Η μετάβαση στην εποχή μας σήμαινε διά της κυριαρχίας τού δυτικού πολιτισμού και της αποικιοκρατίας και έπειτα του ιμπεριαλισμού του την απαίτηση και αξίωση της οικουμενικότητας των κριτηρίων και των δομών που "αξίζουν" να συγκροτούν έναν κόσμο. Η δύση δεν αξίωσε την γενική ισχύ των δικών της αξιωμάτων και κριτηρίων, όπως λένε συνήθως οι κριτικοί αναλυτές της "δυτικότητας", αλλά την ισχύ τού γενικού κριτηρίου της γενικής ανθρωπικότητας και της τεχνικο-ορθολογικής δύναμης, γεγονός που καθορίστηκε ουσιακά από την συμβαντικότητα της καπιταλιστικής οικονομίας της. Η συμβαντικότητα του κεφαλαίου, ακριβώς ως συμβαντικότητα, δεν σημαίνει την ύπαρξη τού κεφαλαίου ως "αποτελέσματος" των άνωθεν αναφερθέντων καθορισμών ή ως "αίτιού" τους, αλλά την τέμνουσα αυτούς καθοριστικότητα που συναρθρώνει τα αίτια και τα αποτελέσματα σε συγκροτημένη κοινωνική ενέργεια, αφού τους ενοποιεί σε μια εκ-μηδενιστική διεργασία που ωστόσο "χρειάζεται" ως αντίστοιχό της μιαν εσωτερική θετικότητα και συνοχή πάντα αφορώσα ένα ταξικο-ιεραρχικό σύστημα εκμετάλλευσης. (Θα μπορούσα να ισχυριστώ κάπως επηρμένα πως αυτός είναι ένας καθορισμός της συμβαντικότητας που ταιριάζει στο κεφάλαιο ως την συμβαντικότητα εκείνη που συνεκτικοποιεί εκμηδενίζοντας και εκμηδενίζει συνεκτικοποιώντας ).








Οι αριστερές αυταπάτες που σχηματίστηκαν γύρω από την δύναμη του κεφαλαίου ως δυνάμης καταστροφής που δημιουργεί ελευθεριακές δυνητικότητες σχετίζονται με την σύγχυση που φαίνεται να υπάρχει ανάμεσα στις δυνατότητες που υπάρχουν εντός των διεργασιών διασποράς και κατακερματισμού -που αυτό δημιουργεί ως βασικό όρο της ύπαρξής του- και την υλοποίηση μιας (νέας) ελεύθερης ενότητας των στοιχείων που κατακερματίστηκαν και διασκορπίστηκαν.
Όμως η δύναμη κατακερματισμού είναι δύναμη που μπορεί να είναι παραγωγική και διανοητική δύναμη μόνον εντός του κεφαλαιο-κρατικού συστήματος. Οι υποτελείς, όπως έχω αναφέρει και αλλού, δεν έχουν να κερδίσουν τίποτα από αυτό τον κατακερματισμό που φέρνει το κεφάλαιο. Μπορούμε να πούμε μάλιστα, χρησιμοποιώντας μιαν επικίνδυνη μεταφορά, πως έχουν μολυνθεί από την δομή αυτή με τέτοιο τρόπο που η "κάθαρσή" τους επι τη βάσει "παραδοσιακών" εν-ωτικών κοσμοαντιλήψεων και κοσμο-βιώσεων είναι το ίδιο σημαντική με την πρόσβλεψη του απελευθερωτικού μέλλοντος. Ακριβώς αυτή η επιθυμία του παρελθόντος είναι τόσο αναγκαία που η πολιτική της αστικής κοινωνίας επενδύει σε αυτήν ήδη από την έναρξή της. Σε τεντωμένο σχοινί διεκδικούμε την ενότητα. Το Εν, ξανά. Γνωρίζοντας πως ακριβώς το ίδιο πράττουν οι αστοί, με σκοπό όμως να συνεχίσουν και επιτείνουν την αλυσόδεσή μας στον κατακερματισμένο κόσμο τους και το κίβδηλο Εν του..







Ι.Τζανάκος  

Πέμπτη, 29 Αυγούστου 2013

Αλλαγές ύψους και δύναμης..




Η δημιουργία της νέας μορφής του έθνους είναι μία θεμελιακή διεργασία που κάποτε θα συντελεστεί, αφού είναι το νομοτελειακό αποτέλεσμα τής νομοτέλειας τής ανατροπής τής διαχωρισμένης (σε ζώνες υποτέλειας και κυριαρχίας) οικουμενικής ζωής και τής διεθνούς τάξης της.
Τα λεγόμενα "μεγάλα" έθνη των κυριάρχων θα κοντύνουν και τα "μικρά" και "μεσαία" έθνη θα ψηλώσουν. 
Αν νομίζουν οι διεθνιστές διανοούμενοι και αγωνιστές που ζυμώθηκαν στους κόλπους τής υλικής και πνευματικής ζωής των κυρίαρχων εθνών πως αυτή η αλλαγή στα ύψη τής δύναμης θα τους αφήσει ανεπηρέαστους απλά συνεχίζουν τον ανοιχτό ή υποκρυπτόμενο σωβινισμό αυτών των εθνών, είτε από την θέση του "μέλους" του έθνους τους είτε από την θέση του "μαθητευόμενου"..





Ι.Τζανάκος 

Ζητήματα στρατηγικής..




Η συγκέντρωση των δυνάμεων της δυτικής ιμπεριαλιστικής κυριαρχίας στα όριά της δεν αφορά μόνον το οικονομικό και πολιτικο-οικονομικό περιβάλλον των μεγάλων καπιταλιστικών επιχειρήσεων που αυτή η κυριαρχία εξυπηρετεί αλλά και τις ευρύτερες ανάγκες της ως συστήματος περιφερειο-ποίησης και κατατεμάχισης του ίδιου του περιβάλλοντος της. 
Ο εφιάλτης της ελληνικής αστικής κοινωνίας σήμερα είναι πως είναι δυνατόν να μετατραπεί σε όριο τής δυτικής ιμπεριαλιστικής κυριαρχίας.  (Είναι σίγουρο πως κάποτε θα γίνει αυτό το όριο).
Η αστική κοινωνία της Ελλάδας μετετράπει με τον καιρό από ένα όριο που είναι ιδιαίτερα "ευτυχισμένο" από το γεγονός ό,τι είναι όριο σε ένα εσωτερικό (προς το εξωτερικό) όριο που δεν θα "ήθελε" σε καμμία περίπτωση να ξαναγίνει εξωτερικό. Η ανερχόμενη ελληνική αστική κοινωνία των αρχών του 20ου αιώνα που συμμαχούσε με τον δυτικό ιμπεριαλισμό για την διάλυση τής οθωμανικής αυτοκρατορίας έχει (τελεσίδικα;) μετατραπεί σε μια αμυντική αστική κοινωνία που εμβιεί με τους φόβους της γιά οποιαδήποτε εμπλοκή της σε μια "οριακή" διαμάχη. Ο γελοίος αυτοβαυκαλισμός της ό,τι αποτελεί ένα όριο του "δυτικού πολιτισμού" δύσκολα μπορεί να θεωρηθεί ως έκφραση κάποιας επιθετικής της τάσης να "είναι" αυτό το όριο.
Φυσικά δεν είναι απίθανο στο μέλλον, αν τα πράγματα ζορίσουν στο παγκόσμιο σύστημα και αναδυθεί ένα από τα αποκρουστικά σενάρια των δήθεν "πολιτισμικών πολέμων", να αναλάβει έναν ρόλο αντίστοιχο με αυτή την φαντασίωση. 
Και τότε όμως ο ρόλος της θα είναι ρόλος ενός άθλιου μικρο-ιμπεριαλιστή κομπάρσου και όχι ενός ενεργού ιμπεριαλιστικού παράγοντα όπως για κάποια στιγμή ήταν κάποτε. 
Το παράδοξο είναι πως ενώ η αστική κοινωνία έχει αναπτυχθεί στο οικονομικό επίπεδο εκείνο (τής δυτικής ιμπεριαλιστικής κυριαρχίας) που θα της επέτρεπε να διεκδικήσει ρόλους που δεν θα μπορούσε την εποχή της "δόξας" να φανταστεί, την ίδια στιγμή έχει καθηλωθεί σε ένα μόνιμα χαμηλό ιεραρχικό επίπεδο της κυριαρχίας αυτής.
Το "παράδοξο" αυτό θέτει στους εν γένει πολέμιους της ιμπεριαλιστικής κυριαρχίας θέματα που δεν είναι και τόσο διανοητά, αφού τους οδηγεί -θέλουν δεν θέλουν- σε μιά επαν-ανακάλυψη της εθνικής θεματολογίας. 
Ενώ η γενική εθνική στρατηγική ενάντια στην "εξάρτηση" οδηγεί σε πολιτικά και αναλυτικά αδιέξοδα που σημαίνουν την πρόσδεση στην "εθνική" μεσο-αστική και μικρο-αστική τάξη, ο γενικός διεθνισμός οδηγεί στην υποταγή πρός την δυτική ιμπεριαλιστική κυριαρχία μέσω τής μη-αμφισβήτησης της συγκεκριμένης ιεραρχικής της δόμησης και συστημικότητας. Η στρατηγική τής ανεξαρτησίας είναι ένα κύριο σημείο επαναστατικής στρατηγικής και όχι μόνον τακτικής αφού η δόμηση τής οικουμένης σε κυρίαρχη, ημι-κυρίαρχη και μη κυρίαρχη ζώνη είναι ένα θέμα ουσίας και περιεχομένου τής ίδιας στρατηγικής εμβέλειας με το θέμα τής δομής των άμεσων παραγωγικών σχέσεων.





Ι.Τζανάκος 

Πύκνωση..




Ο κόσμος πυκνώνει την παρουσία του και οι πολιτείες πληθαίνουν αλλά το αληθινό πρόσωπο τής ζωής μας παραμένει περιορισμένο στο εγώ και το εσύ. 
Θα ήθελαν να γίνουν πνεύματα. 
Να ζήσουν δεν θέλουν, ούτε να πεθάνουν. 
Να πεθάνουν θέλουν μέσα στη ζωή τού μοναδικού τους κόσμου που θα σβήσει στη σιωπή τής θάλασσας. 
Να φύγουν ίσως σε ένα τίποτα που θα τους λυτρώνει απ'όλα τα πράγματα. 
Αλλά μένουν και γυρνάνε με το μήνυμα της αλήθειας τους που δεν αφορά κανέναν. 
Ή έτσι λένε όλοι, σαν κάποιοι που βλέπουν τον χαμένο τους εαυτό να περιφέρεται μαγεμένος και άφοβος.
Θα ήθελαν να γίνουν πνεύματα. 
Αλλά είναι το σώμα που εκστατικά δείχνει..







Ι.Τζανάκος

Τετάρτη, 28 Αυγούστου 2013

Εικονικότητα και ανθρώπινη υπόσταση..



Η εικόνα τής συσχέτισης των ανθρώπινων στοιχείων τού ανθρώπινου με τα γενικά στοιχεία που συγκροτούν μιά ζωϊκότητα (ή γενικά μία πραγμικότητα) είναι, ως εικόνα, συγκροτημένη με την ίδια συνθετικότητα που είναι συγκροτημένο το εικονιζόμενο. Δεν μπορεί να ανακαλυφθεί ένα είδος εικόνας που θα ήταν απρόσμικτο από ζωϊκές ή πραγμικές ποιότητες. Δεν είναι δυνατή ούτε μιά εικονικότητα αμιγώς ανθρωπική, ούτε μιά εικονικότητα αμιγώς ζωϊκή ή πραγμική. Η ίδια η εικονικότητα είναι καθορισμένη ως ένα σύνθεμα όλων των διαστάσεων που έχουν το όνομα του πραγματικού και ως ολικό σύνθεμα δεν μπορεί να αναχθεί στο ένα ή το άλλο στοιχείο που το συγκροτεί. Όμως θα μπορούσε κανείς να πει πως το ίδιο συμβαίνει και σε ό,τι είναι προσδιορισμένο ως υποστασιακά ανθρώπινο αφού στην συγκεκριμένη υποστασιακότητα τού ανθρώπου συνυπάρχει τόσο ο ζωϊκός (ή πραγμικός) καθορισμός όσο και ο αμιγώς ανθρώπινος. 
Ο άνθρωπος ως υπόσταση δεν είναι κάτι το αμιγώς ανθρώπινο αλλά ένα σύνθεμα αμιγώς ανθρώπινων στοιχείων με άλλα στοιχεία που υπάρχουν σε άλλα ζώα ή στα ίδια τα πράγματα ως ά-βια.
Η διαφοροποίηση της εικονικότητας ως συνθέματος με την ανθρώπινη υπόσταση (ως σύνθεμα) έχει να κάνει με την ιδιαίτερη συγκρότησή της ως ανθρωπικής αρχής που ενώνει την ανθρωπινότητα με την ζωϊκότητα-πραγμικότητα. Έτσι η ανθρώπινη υπόσταση εκφράζει την γενικότητα της σύνθεσης των στοιχείων, η γλωσσικότητα την συγκεκριμένη ενότητα των ανθρωπικών στοιχείων με τα ζωϊκά-πραγμικά από την σκοπιά της κυριαρχίας των ανθρωπικών, ενώ η εικονικότητα την συγκεκριμένη ενότητα των ανθρωπικών στοιχείων με τα ζωϊκά-πραγμικά από την σκοπιά της ισοδύναμης ενότητάς τους. Δεν είναι τυχαίο πως ο διαλεκτικός υλισμός ως θεώρηση ενότητας και διάκρισης τού φυσικού και ανθρώπινου καθορισμού χρησιμοποίησε ως γνωσιο-οντολογικό όρο την έννοια της αντανάκλασης, έναν εικονιστικό προσδιορισμό, που εκφράζει την ισορροπία τους, και όχι έναν όρο που θα έδειχνε αναφορικότητα πρός τον προσδιορισμό τής γλωσσικότητας. Η ισορροπία που περιέχει η εικονικότητα ως σύνθεμα φυσικού και ανθρώπινου, πάντα υπό την ηγεμονία του ανθρώπινου, αποτρέπει από στοχαστικές σκέψεις που απαρνιούνται τον έναν ή τον άλλο βασικό καθορισμό χωρίς ωστόσο να σημαίνει μιά γενική ισορροπία όπως αυτή που θα εκφράζονταν από έννοιες που θα περικλείονταν σημασιολογικά στην υπόσταση ή υποστασιακότητα του ανθρώπου.
Αυτό το γεγονός κάνει το πεδίο τής εικονικότητας ένα προνομιακό πεδίο της πάλης για το νόημα των γεγονότων και των συμβάντων της ανθρώπινης ζωής. Δεν υπάρχει μόνον μιά ιδεο-λογική ή νοηματική διαμεσολάβηση της εικονικότητας αλλά και η διαμεσολάβηση που σημαίνει την ίδια καθ'εαυτή την εικον(-ιστ)ική διαμεσολάβηση της εικονικότητας. Με τον ίδιο τρόπο η εικονικότητα μπορεί να γίνει η διαμεσολάβηση κρίσης των νοημάτων-ιδεών-αξιών..




Ι.Τζανάκος   

Κυριακή, 25 Αυγούστου 2013

Το βλέμμα..



Κάποτε οι άνθρωποι είχανε το βλέμμα τους ως κυρίαρχο σε όλη τους την ύπαρξη, και αυτό που σας λέω τώρα δεν είναι μύθος ή ο πρόλογος μιας ουτοπίας.
Οι άνθρωποι της ταξικής κοινωνίας βιώνουν το αναπόδραστο του βλέμματος μέσα τους και πάνω τους σε στιγμές θραύσματα σε παρουσίες φευγαλέες που τους παρουσιάζονται ως αντικατοπτρισμοί ενός υπερβατικού ή ενός τρομερού όντος που τους σχίζει ως τα βάθη γιά να τους αφήσει μετά. Έτσι ερωτεύονται οι άνθρωποι σε μια ταξική κοινωνία, έτσι θρησκεύουν, έτσι σχηματίζουν τις διαφυγές τους στον ορίζοντα των υπαρκτών. Έτσι σκοτώνουν..
Όμως αυτό το βλέμμα είναι δικό τους, ανήκει στον εαυτό τους αν τον αντικρύσουν ενώπιον τής παρουσίας τού βλέμματός τους και τού βλέμματος τού άλλου. 
Γιατί οι άνθρωποι δεν μπορούν να υψώσουν αυτό το βλέμμα ως την κορυφή τού κόσμου αυτού και να σαρώσουν την αποξένωση και τον πόνο, την καταπίεση και το ψεύδος της ταξικής κοινωνίας;
Γιατί όλο αυτό που αντικρύζουν ως ένα ξένο ως προς το ριζικό Είναι τού βλέμματος είναι εξίσου ένα αποτέλεσμά του, ο κόσμος που παράχθηκε από την εξωτερίκευσή του, την αλλοτρίωσή του στην ύλη. 
Και αυτή η εξωτερίκευση δημιούργησε την άρνηση τού βλέμματος μέσα στα πράγματα. Δημιούργησε δυνάμεις φοβερές σε έκταση και διεισδυτικότητα στον φυσικό κόσμο. Δημιούργησε την αρρώστεια και τον θάνατο που προκύπτει από την ταξική και κρατική βία. 
Το βλέμμα επέστρεψε στην φυσική του ρίζα ως κατακτητής και κατακτήθηκε από αυτήν υποτασσόμενο στην δύναμη. Το βλέμμα κυριαρχήθηκε από την φύση στην οποία βυθίστηκε. 
Δεν ήταν άσκοπη η καταβύθιση τού βλέμματος στην φύση, η περιπλάνησή του στην μίμηση τής κυριαρχικότητας τής φύσης, η προδοσία τής ανθρωπιάς του είχε έναν σκοπό. Να αποκτήσει την δύναμη εκείνη που θα μπορούσε να κυριαρχήσει τον ίδιο τον άνθρωπο που ήταν το σώμα του. 
Ο άνθρωπος δεν έχει ουσία. Είναι ένας τόπος συνάντησης που πρέπει να τον σκεπάσει μόνον το βλέμμα του.
Ήρθε η ώρα καλά μου παιδιά να καταστρέψουμε τις κοινωνικές τάξεις που αντιπροσώπευσαν αυτή την καταβύθιση και να ξαναγίνουμε το βλέμμα μας, να ξαναγίνουμε ανθρώπινο βλέμμα και όχι κτήνη.
Να ένας παράξενος τρόπος να είναι κανείς αγωνιστής..



Αφιερωμένο σε ψυχές που τολμάμε να αναφέρουμε, και σε ψυχές που δεν τολμάμε να αναφέρουμε..

Ι.Τζανάκος 

Το κυρίαρχο βλέμμα..




Θα επιβληθεί η παρουσία της ιδιαιτερότητας τού ανθρώπινου βλέμματος και της ανθρώπινης παρουσίας ως έκφρασης αυτού του βλέμματος, σε όλες τις στοιβάδες τής πραγματικότητας με την γνώση του, την δύναμή του. Η έκφραση τής ανθρώπινης παρουσίας στην ύλη αντιστοιχεί στην σχεδιαστική του δύναμη και την ικανότητά του που είναι, ως θεωρησιακή μορφή τής σχεδιαστικής δύναμης, η προ-εννόηση των φυσικών και φυσικο-ιστορικών νομοτελειών.
Υποτασσόμενος αρχικά ο άνθρωπος στην αναγκαιότητα της γνώσης και προ-εννόησης τής φύσης και τής φυσικής ιστορίας του ανθρώπινου (τού ανθρώπινου υπαρκτού ως φυσικο-ιστορικού), και θέτοντας στο βάθος την κυριαρχία του βλέμματός του, υπερβαίνει τελικά αυτούς τους καθορισμούς με την πραγμάτωσή τους και συγκροτεί τον ανθρώπινο αυτοκαθορισμό μόνον μέσα στην πρωταρχική θεμελίωση του κυρίαρχου βλέμματος, μετατρέποντάς την από θεμελίωση σε ολότητα.
 






Ι.Τζανάκος

Είναι ήδη αργά..



Μην τους πιστεύετε. Πάψτε να πιστεύετε επιτέλους όσο είναι καιρός, και σπάστε τους φραγμούς της ασφάλειας και του μέλλοντος. 
Δεν υπάρχει καιρός να περιμένει κανείς το μέλλον ούτε να σχεδιάζει όταν η φωτιά τον έχει ήδη κάψει. Μόνον αν την κάνει όπλο του αυτή τη φωτιά θα σταθεί όρθιος. Αλλά για να γίνει αυτό πρέπει να βγεί στον ανοιχτό κόσμο και να δεί. 
Να δεί πρώτα απ'όλα την απειλή του αφανισμού του όπως έχει ήδη πραγματοποιηθεί στα επιτελεία της παγκόσμιας εξουσίας. 
Οι ψύχραιμες φωνές που θέτουν προϋποθέσεις ας σωπάσουν και ας αναλογιστεί ο καθένας απ'αυτούς που θέτουν προϋποθέσεις την ευκαιρία τής εξέγερσης ως ευκαιρία για την επιχειρηματολογία του και τίποτα άλλο. 
Δεν δικαιούται να αναλογιστεί τίποτα άλλο. 
Δεν του δίνουμε εμείς το δικαίωμα. Αυτός ο παιδισμός με την στρατηγική είναι το ίδιο αχρείος τελικά όπως ο παιδισμός με το παρόν. Είναι ήδη αργά..





Ι.Τζανάκος

Σάββατο, 24 Αυγούστου 2013

Ο ιδεαλισμός που δεν κρίνεται..




Να προσπαθείς περιβαλλόμενος από μια τεράστια κρύα μάζα να ζεστάνεις το σώμα σου με το σώμα σου. Αυτό είναι ο ιδεαλισμός για έναν αποξενωμένο ή απόβλητο άνθρωπο που δεν μπορεί να γίνει αντικείμενο κριτικής απο κανέναν καλοθερμασμένο υλιστή..




Ι.Τζανάκος

Ξανά για τον κομμουνισμό..



Ο κύριος λόγος για τον οποίο θα ήθελα να παρατείνω τη συζήτηση για τον κομμουνισμό είναι για να δω και άλλες αντιδράσεις από κομμουνιστές και μη-κομμουνιστές και τελικά να αποφασίσω τι είμαι και γω ή μάλλον τι δεν είμαι. Όπως έχετε καταλάβει δεν είμαι και τόσο σίγουρος για το τι είναι ο καθένας αν δεν δοκιμαστεί στο καμίνι κρίσιμων ιστορικών στιγμών. 
Τότε καταλαβαίνει και ο ίδιος τι είναι, αν προλάβει και δεν τον σαρώσει η ιστορική ροή όπως σάρωσε πολλούς πριν ακόμα προλάβουν να εκπνεύσουν το οποιοδήποτε όνομα για τον εαυτό τους με σιγουριά.
Ενοχλούμαι βαθιά με την σιγουριά όλων σας ή σχεδόν όλων σας τόσο για τον εαυτό σας όσο και για τους άλλους, και θεωρώ αυτή τη σιγουριά κακό σημάδι για το μέλλον μας, ολονών. Αφού είναι πολύ δύσκολο να είναι κανείς τόσο σίγουρος για το θάρρος και την προσήλωσή του στον σκοπό του ανθρώπου γιατί να εκπνέει με τόση σιγουριά ονόματα για τους άλλους και τον εαυτό του; Μήπως προσπαθεί να πείσει τον εαυτό του ακόμα;
Όπως είδατε, είπα τι επιθυμώ και τι υπηρετώ από αυτό που είναι ο κομμουνισμός, όπως και από άλλους σκοπούς. Δεν είπα τι είμαι ή τι θα ήταν ορθότερο να είμαι ως καθολικό όνομα. Και νομίζω πως αυτό είναι καλύτερη στάση στην εποχή που ζούμε που δεν διαφέρει τόσο ως προς την αθλιότητά της και τις ελπίδες της σε σχέση με άλλες εποχές αλλά διαφέρει ως προς την απογοήτευση που προσφέρει και θα προσφέρει στους εναπομείναντες αγωνιστές του ανθρώπινου σκοπού. 
Τα ονόματα για αυτό τον ανθρώπινο σκοπό είναι βαριά και δεν είναι ένα ή δύο. Είναι πολλά. Θα πεί κανείς, πρέπει να επιλέξει κανείς ένα και κύριο. Διαφωνώ. Μπορεί να είναι αυτό επικίνδυνο από τη σκοπιά κάποιων ειδικών συγκυριών αλλά δεν είναι λιγότερο επικίνδυνο από την επιλογή του ενός (ονόματος). Άσε που το όνομα μπορεί να αποδειχτεί φυλακή αν το συγκρίνεις με την πραγματικότητα της πράξης. Ας είμαστε επιφυλακτικοί με τα ονόματα και ας επικεντρώνουμε στην ουσία που υπερβαίνει τα ονόματα με την ίδια τη γλωσσική λειτουργία που τα περιέχει ως δυναμικότερη έκφραση της ίδιας της εξωτερικής και ''εσωτερικής" πραγματικότητας. Τα στερνά κρίνουν τα πρώτα. Είναι πάντα έτσι; Όχι πάντα, αλλά τώρα έτσι είναι. Ας προχωρήσουμε όμως.
Που θα πάνε τα πράγματα λοιπόν σε σχέση με τον ανθρώπινο σκοπό; Τι είναι αυτό που μας λείπει, αν υποθέσουμε πως είμαστε όντως αφοσιωμένοι σε αυτόν, για να τον πραγματώσουμε;
Πρώτα πρώτα θα έλεγε κανείς πως δεν είναι απαραίτητο να δεχτεί αυτό τον όρο..."Ανθρώπινος σκοπός. Τι'ν'τούτο πάλι;" θα πεί, και δεν θα έχει άδικο αν το αφήσουμε έτσι ξεκάρφωτο.
Χωρίς να περιορίζουμε τη σκέψη μας σε μιά σύντομη φράση θα λέγαμε πως ο σκοπός αυτός είναι ο ίδιος ο άνθρωπος με την ανεπανάληπτή του, σε όλη την λεγόμενη φύση και τον άλλο ζωϊκό κόσμο, παρουσία και δράση. Αυτό δεν αρκεί αν ορίσουμε την παρουσία αυτή. Δεν είναι φυσικά εφικτό να μιλήσουμε για ανθρώπινη ουσία γιατί απλά δεν υπάρχει, και μάλιστα ως έννοια παραπλανά την συζήτηση και αναζήτηση για την ανθρώπινη παρουσία και δράση, αφού δεν έχει σαφώς μέσα της -ως έννοια- τις διακρίσεις της ποιότητας εκείνης που αποχωρίζει τον άνθρωπο από τα άλλα όντα.  Η ανθρώπινη παρουσία και δράση είναι μια αποκοπή από την φύση την ίδια στιγμή που ο άνθρωπος είναι ένα ον αλυσοδεμένο στις ανάγκες και τους φυσικούς νόμους που τον περιβάλλουν ακόμα και ως "δικός" του οργανισμός. Η ανθρώπινη παρουσία είναι μιά παρουσία και μέσα στον καθημερινό άνθρωπο αλλά δεν ταυτίζεται με την ολότητά του που συνθέτει στοιχεία από όλους τους καθορισμούς του και αυτή την ίδια την παρουσία ως στοιχείο. Κάθε ολιστική ή συν-ολιστική περιγραφή του είδους του ανθρωπισμού ή του υπαρξισμού ή απλά της (επιστημονικής) ανθρωπολογίας που επιχειρείται χωρίς να επισημαίνεται η υπερβασιακή πτυχή της αποκοπής της ιδιάζουσας ποιότητας του ανθρώπινου δεν είναι "λανθασμένη" αλλά σημαίνει την υποταγή στον κόσμο της φυσικότητας ακόμα κι αν ενδύεται την διαλεκτική ή συστημική ερμηνευτική ή επιστημονική γλώσσα. Η ανθρώπινη παρουσία και δράση πρέπει να μαρτυρήσει αλλιώς την ιδιάζουσα μορφή της στον κόσμο, πρέπει να την μαρτυρήσει εντός της και ενώπιον της. Δεν υπάρχει άλλος να την ακούσει, ούτε η επιστήμη ούτε ο Θεός.
Όταν λοιπόν έχεις έναν σκοπό μαρτυρίας τι νόημα έχουν τα ονόματα; τι νόημα έχει η ιδέα και οι αξίες; τι νόημα έχει η επιστήμη αλλά και οι κριτικές της;
Έχουν νόημα στον βαθμό που αντανακλούν αυτό το αλυσόδεμα που δεν μπορείς με οποιονδήποτε νιχιλισμό ή σκεπτικισμό να εξορίσεις διαπαντός από την ζωή σου ακόμα, πόσο μάλλον από την ζωή των ανθρώπων γενικά. Παύουν να αποκτούν νόημα αν δεν έχει κανείς, με οποιονδήποτε τρόπο -ακόμα και "μυστικό", στο μάτι του μέσα τον σκοπό που είναι ο άνθρωπος. Και μάλιστα παύουν να αποκτούν και όποιο "θετικό" νόημα αφού ακόμα και οι καλύτερες πρακτικές και γνώσεις τελικά αυτοχειραγωγούνται από την φυσική υποστρωματικότητα των πάντων. Και δεν είναι ο (μαρξιστικός-διαφωτιστικός) υλισμός ο μόνος θεωρητικός ένοχος σε αυτή την υλο-υποστρωματοποίηση των πάντων αλλά πολύ περισσότερο οι ιδεαλιστικές και θεολογικές σχολές αλλά προσφάτως και οι φαινομενολόγοι, οι υπαρξιστές, οι θετικιστές-νεο-εμπειριστές, οι "ρεαλιστές της ισχύος", οι αρχαιολάτρες, οι σουρρεαλιστές, οι καταστασιακοί, οι ψυχο-αναλυτές, οι νεο-ψυχίατροι, οι θεωρητικοί της "γενικής θεωρίας των συστημάτων" και άλλα πολλά (σχεδόν αναρίθμητα) νέα φυντάνια. Χάνουν την ματιά τους όσο αγνοούν το αίνιγμα και την παραδοξότητα του ανθρώπινου αλλά και τις ιδιάζουσες "ανάγκες" του. Το πολιτικό πρόβλημα έτσι ανάγεται συνέχεια στις επιτυχίες αυτού του ανθρώπινου ή μάλλον στις παράδοξες επιτυχίες του που αφορούν την εξισορρόπηση των συνθετικών στοιχείων της ανθρώπινης ολότητας μέχρι τώρα και όχι σε αυτή την διαρκή του ήττα. Υποτίθεται πως η νεωτερική δημοκρατία ή ο κομμουνισμός θα έλυνε πολλά αινίγματα και θα οδηγούσε κάποτε στην επι της γης ειρηνική επικράτηση της ανθρώπινης ματιάς που θα ανεδύετο ως ένα νέο αλλά και αφομοιωτικό του παρελθόντος στοιχείο της ζωής. Όμως προστέθηκαν και άλλα αινίγματα, πράγμα όχι κακό, αλλά και αδύνατον να παραμείνει έτσι απλά - όπως είναι.
Είναι της σημερινής συνήθειας στην αριστερή ιδεολογία -πλήν εξαιρέσεων ελάχιστης ακόμα πρακτικής σημασίας- να απεμπολούνται πολλά από τα νέα αινίγματα, κυριώς αυτό του κομμουνισμού, γιατί υπάρχει η αυταπάτη ό,τι θα μπορούσαμε να φτιάξουμε την ανθρώπινη ματιά απο τις γενεαλογικές της ρίζες. 
Η αναζήτηση των βασικών ριζών του ανθρώπινου δεν είναι κάτι κακό, αλλά αυτό που είναι λάθος και αντενεργός πράξη είναι να μην ορίζονται οι νέες ρίζες ως σχετικά αυτάρκεις. Τι δηλαδή; ήταν ο κομμουνισμός μια εκδοχή της ριζοσπαστικής δημοκρατίας; η ένας "αριστερός-ισοπεδωτικός εχθρός της"; Αυτά, ό,τι και ορθόν και να περιέχουν, πέρα από επικίνδυνα για την πολιτική θεωρία και φιλοσοφία είναι και αντι-επιστημονικά, ανιστόρητα, πράγματα. Τα νέα αινίγματα δεν είναι γενεαλογίες ακόμα κι αν είναι αινίγματα που αφορούν όλο το παρελθόν της ζωής πριν την τοπο-θέτησή τους στο βάθρο των αινιγμάτων. Η όρθωσή μας στο ύψος της καθολικότητας του ανθρώπινου σκοπού και ακόμα ακόμα η τοποθέτησή μας σε ένα ά-χρονο βάθρο κρίσης των πάντων απαιτεί την ορθή και απόλυτα τεκμηριωμένη ταξινόμηση των πραγμάτων στην σωστή τους σειρά. Και η επιλογή μας ακόμα για τον δικό μας εσωτερικό ή εξωτερικό "κόσμο των κόσμων" δεν είναι εφικτή χωρίς αυτή την αλήθεια της ιστορίας, που δεν είναι απλά ιστορία π'αναθεμά την! Η ιδιαίτερη επιθετικότητα απέναντι στον κομμουνισμό δεν είναι καλό σημάδι, μα καθόλου καλό σημάδι, ακόμα και για τον όποιο κριτή των πάντων, όπως θα ήθελε να λέγεται και να είναι..











Ι.Τζανάκος    

Η θυσία της νεώτερης γενιάς και η ψευδο-σοφία της "καθημερινότητας"...




Η μορφοποίηση της καθημερινότητας σε διαφορετικές βάσεις δεν μπορεί να είναι αποτέλεσμα της ίδιας της καθημερινότητας.
Η αντινομικότητα μιάς σύνθεσης του ανθρώπινου χρόνου που θα έχει ως σημασία της την αλλαγή της καθημερινότητας τού "κοινού" ανθρώπου με σκοπό την εξυπηρέτηση των αναγκών του και των ανθρώπινων επιθυμιών του έγκειται στην ανάγκη διατήρησης τής καθολικής μορφοποίησης της καθημερινότητάς ως θεμελιακής κατάστασης της ιστορικο-κοινωνικής δημιουργίας. 
Η αντινομικότητα ως αντινομικότητα έγκειται στο γεγονός πως αυτή η υπέρβαση τού στενού ορίζοντα της καθημερινής ζωής που προκύπτει από την ανα-καθολικοποίηση των όρων της ενέχει πάντα κινδύνους αλλοτρίωσης της ελευθερίας των ανθρώπων και του δικαιώματος της αυτοδιάθεσής τους. 
Οι μεγάλες αλλαγές στην καθημερινότητα των ανθρώπων του λαού συνήθως παρήχθησαν διά μιάς ιστορικής βίας. Οι αναστατώσεις της λαϊκής ζωής ήταν και είναι συνήθως αποτελέσματα τεκτονικών αλλαγών στο γεωστρατηγικό οικονομικό και πολιτικό επίπεδο που συνοδεύονταν (συνοδεύεται) από μετακινήσεις πληθυσμών, μεταναστεύσεις, καταστροφές των μικρο-βιότοπων της καθημερινότητας που υφαίνουν το γενικό πλέγμα της κοινωνικής ζωής. 
Η καχυποψία των "κοινών" ανθρώπων απέναντι στις μεγάλες ιστορικές αλλαγές, όταν αυτοί δεν έχουν παρασυρθεί από την ιδεολογική μέθη των υποσχέσεων που προκαλεί το ιστορικό "γίγνεσθαι", είναι αποτέλεσμα της πικρής τους εμπειρίας από τέτοιες αλλαγές. Αυτή η πικρή εμπειρία περνάει από την μιά γενιά στην άλλη με πρωτοβουλία των παλαιότερων γενεών που έχουν υποστεί τις "αλλαγές" στο πετσί τους. 
Όμως η ζωή θα προχωρήσει ό,τι κι αν γίνει. Αυτό είναι κάτι που δεν μπορεί καμμία πικρή εμπειρία να το σταματήσει. Μπορεί μάλιστα η πικρή εμπειρία που ενσταλάζουν οι παλαιότεροι στην νέα γενιά των λαϊκών ανθρώπων να παράγεται ως ένας όρος που κάνει την αγωνιστική διάθεση των νεώτερων ακόμα δυσχερέστερη ως προς την εμφάνισή της και την ενέργειά της. 
Η επίγνωση των κινδύνων και των αρνητικών συνεπειών τής ανα-ιστορικοποίησης και ανα-καθολικοποίησης της ανθρώπινης ζωής για την καθημερινή ζωή περιέχει μιά σοφία που δυστυχώς εώς τώρα επιβεβαιώνεται οικτρά, αλλά από την άλλη με τον τρόπο της η επίγνωση αυτή αποκρύπτει την αθλιότητα τής "ειρηνικής" περιόδου που συνήθως αποτιμάται ως αγαθή εν γένει.
Η καθημερινή γαλήνη των ανθρώπων περιέχει πολλά θαμμένα μέσα της θύματα. Οι συμβιβασμοί και τα ψέμματα, οι εκλογικεύσεις και οι προδοσίες των ιδανικών, είναι τα μυστικά αυτής της γαλήνης. Χρειάζεται πολύς κόπος για να ανασύρεις όλη αυτή την αθλιότητα και να την προτάξεις ενώπιον  των καθησυχασμένων υπερασπιστών της κοινωνικής ειρήνης. 
Η δυσκολία έγκειται στο κοινότοπο γεγονός της συμμετοχής τους στην νομή της ειρήνης αυτής, που ως νομή δεν είναι μόνον "οικονομική" αλλά αφορά και την αξιακή εμπλοκή τους. Η τιμή της εξουσίας και της γνώσης φαίνεται να ανήκει σε όλους τους γηραλέους σκεπτικιστές που δεν σκοπεύουν να την απεμπολήσουν ενώπιον ακόμα και των πιό τραγικών διαψεύσεών της. Μπορεί λόγου χάριν σήμερα να τίθεται εν κινδύνω ακόμα και ο στοιχειωδώς αξιοπρεπής θάνατος στο ράντζο ενός νοσοκομείου αλλά υπάρχουν γηραλέοι σοφοί της αδράνειας που δεν σκοπεύουν να παραδεχθούν πως όλος αυτός ο σχεδιασμός της ζωής τους πάνω σε πέτσινα συμβόλαια και σε φρούδες εξασφαλίσεις ήταν ένα μεγάλο λάθος. Θα επιμείνουν να υπερασπίζονται την εικόνα μιας καθημερινότητας που κάποτε υπήρξε. 
Η προδοσία απέναντι στην νεολαία που την περιμένει πόνος και αγώνας ζωής και θανάτου μέχρι τον θάνατο είναι ένα από τα αποτελέσματα αυτής της εμμονής πρός το ημερήσιο, έστω με τους όρους που παράγεται σήμερα ως φαύλο αποτέλεσμα της συγκεκριμένης φαυλότητας που λέγεται καπιταλισμός. 
Ο καπιταλισμός διαιρεί τους εργαζόμενους λαϊκούς ανθρώπους με κάθε τρόπο και μία από τις επικινδυνότερες διαιρέσεις είναι αυτή που προκύπτει από την διαδοχή των γενεών, με ευθύνη των παλαιοτέρων. Η καθημερινότητα είναι το οχυρό τους και η σοφία της το συντηρητικό όπλο της.


 
 
 
 
 
Ι.Τζανάκος       

Παρασκευή, 23 Αυγούστου 2013

Η κτηνωδία και η κριτική της..




Οι άνθρωποι έχουν μεγάλη ιδέα για τις ιδέες τους ακόμα κι αν αυτές είναι τα αχνά αποτυπώματα τής ογδοηκοστής απήχησης τής διακοσιοστής αντανάκλασης της πεντηκοστής ομοίωσης κάποιων συνεκτικών ιδεών για τις αληθινές ιδέες.
Όσο μεγαλώνει η κλίμακα της απόστασης ανάμεσα σε αυτό το κάτι που κάτι λέει με τις ελεεινές απηχήσεις του τόσο ο φορέας αυτής τής φήμης ό,τι έχει κάτι που είναι αλήθεια φουσκώνει από σιγουριά και επιμονή. Μεταβιβάζει στα παιδιά του το μεγαλείο της ιδέας του για τον εαυτό του και τις ιδέες του π'ανάθεμα κι αν είναι ιδέες.
Οπότε ας μην ασχολούμεθα με ιδέες. Είναι χαμένη υπόθεση. Ας ασχοληθούμε με την καταστροφή των υπαρχουσών ιδεών περί τής ιδέας και με την συντριβή του εγωϊσμού των φορέων τους.
Τότε, όταν απομονώσουμε τον χαρακτήρα των πιό επίμονων και ξεροκέφαλων ανθρώπων, όταν προσέξουμε με επιμονή αυτό τον κόσμο αδιάλλακτων ηλιθίων και επιθετικών και ύπουλων χαρακτήρων, παρουσιάζεται μπρός μας "μεταφορικά" ένας ανήθικος και μάλλον ζωώδης κόσμος κακών κυρίως ζώων, όπου ο "άνθρωπος"-κροκόδειλος, ο "άνθρωπος"-ύαινα, ο "άνθρωπος"-σκουλήκι εμφανίζονται ως αυτό που επιμένει πως είναι ανώτερο γρυλίζοντας και έρποντας, αλυχτώντας και σερνόμενο. Σερνόμενο, όπως ο χαφιεδάκος που είναι δίπλα σου. Χαφιεδάκος φασιστάκος ή θρησκόληπτο κτήνος. Ο ένας εναντίον του άλλου σε μια κόλαση κτηνωδίας και παραφυλάγματος. Να πέσει ο ένας να τον φάει ο άλλος, είτε ο ένας είναι ισχυρός είτε όχι. Η καχυποψία πρός το ανθρώπινο τότε μπορεί να μετατραπεί σε μισανθρωπισμό, πράγμα που σε ωθεί και αυτό στην κτηνωδία.
Θα έλεγα πως χρειαζόμαστε μετά από καιρό "απελευθέρωσης" των ορμών μια κριτική της κτηνωδίας για να την προσθέσουμε στην κριτική του πολιτισμού ως μετουσιωμένης κτηνωδίας. Η βία που υποκρύπτεται στην κοινωνία των ανθρώπων είναι μεγάλης ισχύος. Πρέπει να δούμε τι είναι αυτό που την κάνει τόσο ισχυρή, χωρίς αυταπάτες και φρούδες ελπίδες πως με κάποια μορφή "κράτους" ή "εκπαίδευσης" θα την χαλιναγωγήσουμε ή πατάξουμε μιά για πάντα, αν και δεν μπορεί κανείς αναρχικός ή κομμουνιστής ή ακόμα και φασίστας (δεν τους ταυτίζω, για να μη παρεξηγηθούμε) να μας πει πως χωρίς κράτος δικαίου και τιμωρίας είναι δυνατόν να βάλουμε φρένο στα μεγαλύτερα κτήνη. Δεν μπορούμε να πούμε μόνον πως η κτηνώδης βία έχει ιστορικο-πολιτισμικές ή κοινωνικο-οικονομικές ρίζες. Η αγνή κακία βλακεία πολλών συνανθρώπων μας χρήζει αναλύσεως. Και η "φυσικότητα" επίσης, ειδικά όταν ενδύεται τον μανδύα της προβατίσιας ιδεοληψίας και όχι μόνον όταν έχει ως ουσία έναν συνηθισμένο αρπακτικό εκπρόσωπο, όπως το λιοντάρι το λύκο το καρχαρία κλπ . Η κριτική ανάλυση δεν μπορεί παρά να είναι ως ένα σημείο κριτική της ζωής ως φαινομένου έπαρσης και βίας, ενστικτικής τυφλότητας και απροσδιοριστίας. Ο βιταλισμός, τον οποίο εκτιμώ πολύ, πρέπει να είναι και ένας μη-ζωϊκός καθρέφτης της ζωής. Για να ξέρουμε που πατάμε. 
Υπο αυτή την έννοια η ιστορία των ιδεών δεν μπορεί να μην είναι μια ιστορία της ζωολογίας και των μεταφορών της, όπου όμως δεν είναι αληθινή ως ιστορία αν δεν σημαίνει μιά κριτική και οντολογική απόσταση από το Ζώο ως αξία. Αρκεί αυτή η απόσταση να είναι αληθινή..



Ι.Τζανάκος

Πέμπτη, 22 Αυγούστου 2013

Η μαρτυρία ως πάθος..




Η μαρτυρία για την αξία ενός δυνητικού που δεν ενεργοποιήθηκε είναι ανέφικτη στον κόσμο των διαφωτισμένων στοχαστών. Αυτοί τα γνωρίζουν όλα, όπως πάντα, από τότε που απέκτησαν έστω μια εκλαϊκευμένη εκδοχή των θετικών επιστημών, και μπορούν να τα βυθίσουν όλα στην δεδομενικότητα της επανάληψης των νόμων που ανακάλυψαν αυτές οι επιστήμες. Εξάλλου οι νόμοι αυτοί είναι η επανάληψη η ίδια που δεν χρειάζεται να διακριθεί από την έννοια του (φυσικού) νόμου, αν και είναι απαραίτητο σε μια λεπτή διάκριση με πολιτική σημασία να διευκρινισθεί πως δεν μιλάμε για φυσικούς νόμους αλλά για κανονικότητες και επαναλήψεις. Επαναλαμβάνονται όλα, και η ίδια η καταστροφή του δυνητικού που δεν ενεργοποιήθηκε. Η επανάληψη, από μέρους τής μνήμης, αυτής της μη ενεργοποίησης δεν μπορεί να συνεχίζεται βέβαια πάντα και να μη θάβεται στην ανυποληψία της ουτοπικότητάς της. Η κάθαρση είναι ένας σκοπός με όρια και η εξουσία μπορεί να θεμελιώσει έτσι τη λήθη.
Θα εκδοθεί ένα πόρισμα και τελειώσαμε.
Οι διαφωτιστές διενεργούν ένορκες διοικητικές εξετάσεις.
Και τελειώσαμε. 
Όμως...
Υπάρχει η μαρτυρία σου και η μαρτυρία μου όσο είναι πάθος.
Αυτό το πάθος θα ήθελα να ορθώσω απέναντι στην άθλια επιστήμη της ψυχιατρικής και της ψυχο-ανάλυσης του ανθρώπου που καταντά να είναι η θετική επιστήμη και φυσικά απέναντι σε αυτές τις ίδιες τις βάρβαρες επιστήμες της ψυχιατρικής και της ψυχο-ανάλυσης που ανέφερα ως μεταφορικά οχήματα της θετικής επιστήμης.
Ναι, δεν είναι άλλο η ανθρωπιά από μαρτυρία της ήττας αυτών που άξιζαν να υπάρξουν, και σε αυτό οι "κανονικότητες", οι "επαναλήψεις" δεν έχουν να πούν τίποτα άλλο από κενολογίες.
Η ύβρις δεν έχει τέλος για τον αστισμό και τους πολύμορφους αντιπολιτευόμενούς του που συνεχίζουν να σαγηνεύονται από την θετική επιστήμη χωρίς ωστόσο να ψάχνουν λύσεις, χωρίς έστω να απαιτούν την αληθινή λήθη που θα έλθει με την κάθαρση και την πλήρη ίαση όλων των παθημάτων, αλλά όχι των παθών, με ή χωρίς αυτές τις επιστήμες.
Τι άλλο να πω όμως όσο περνάει ο χρόνος;
Η ροή δεν σταματάει και οι δυνατότητες και χάνονται και σωριάζονται σε βουνά λήθης ως χαμένες. Η σκληρότητα και η αδιαφορία κάθε στιγμής που διενεργούν όλοι εκείνοι που νομίζουν πως ο χρόνος είναι άπειρος θα είναι ίσως το τέλος κάθε ελπίδας.












Ι.Τζανάκος

Ζητήματα ιστορικής μνήμης..



Η οικειοποίηση του παρελθόντος ενός τόπου δεν είναι μιά υπόθεση τόσο εύκολη όσο θέλουν να την παρουσιάσουν οι εθνικιστές και οι φονταμενταλιστές. Γιατί οι εθνικιστές και οι φονταμενταλιστές είναι άφταστοι στην χυδαία σχηματοποίηση του παρελθόντος μέσω των απλουστευτικών εννοήσεών τους που είναι προιόντα της νεωτερικής τους επιθυμίας κυριάρχησης του χρόνου.
Η νεωτερική επιθυμία αφορά κυρίως την ισοπέδωση και ομοιομορφοποίηση του χρόνου βάσει απλών σχημάτων απόλυτης διαφοράς και ταυτότητας μεταξύ συνεχειών του παρόντος με συνέχειες του παρελθόντος με απάλειψη της ριζικής ετερότητάς τους. 
Αυτό που είναι να οικειοποιηθεί από τον άνθρωπο ως έλλογο ον δεν είναι ό,τι υπήρξε ως σχηματισμένο με πληρότητα και δόξα αλλά ό,τι δεν μπόρεσε να αναδυθεί ως δράση από την σειρά των δυνητικοτήτων που περιέχονταν στην πραγματικότητα που παρήλθε.
Τι περιέχει όμως αυτό το παρελθόν ως ανέκφραστη δυνητικότητα;
Νομίζω πως αυτό που πρέπει να ανασυγκροτηθεί είναι ό,τι ηττήθηκε αφανισμένο ενώ άξιζε να αναδυθεί. Αυτό ως προσδιορισμός είναι κάπως αόριστο αν δεν μιλήσουμε για το κάθε τέτοιο δυνητικό ένα ένα.
Η δικαιοσύνη είναι μια υπόθεση που αφορά κυρίως το παρελθόν ενός νυν ζωντανού,  αλλά η ιστορική δικαιοσύνη δεν είναι υπόθεση αυτού του νυν ανεξάρτητα από την αυτοτέλεια τού παρελθόντος ό,τι και να πιστεύει ή θεωρεί το ίδιο τό νυν τής ζωής. 
Η κάθαρσις του παρελθόντος μπορεί να είναι η πράξη δικαιοσύνης αποκατάστασης ενός παρελθόντος που διεκδικώντας την ύπαρξη ασκεί νοηματική βία σε αυτό το νυν.
Το να σύρεις τον άνθρωπο στο παρελθόν είναι κάτι που μπορεί να τον αναμορφώσει ως πρός την παροντικότητά του. Αυτό κάνουν εξάλλου και οι εξουσίες που συνήθως σύρουν τα παιδιά και τους εκ-παιδεύσιμους ενήλικες στο δικό τους στρεβλό παροντοποιημένο παρελθόν.
Η κυρίαρχη εξουσία που αναδύθηκε στις νεώτερες εποχές χαρίζει έπαρση και θυσίες χωρίς κόπους. Οι ήρωες που κατασκευάζονται στα ιδεολογικά εργαστήρια τής κυρίαρχης αστικής εξουσίας από τις αρχές του 19ου αιώνα χαρίζουν στον άνθρωπο των μαζών εύκολα την θέση ενός εύκολου και χυδαίου ηρωϊσμού που σημαίνει απλά την άσκοπη και ανούσια θυσία του σε κάποιο άσημο χαράκωμα της ιδεολογίας και του εθνικισμού. 
Το παρελθόν της αστικής κοινωνίας είναι ένα σινε-κόμικ. Και οι ήρωές του, πριν ακόμα δημιουργηθεί το κόμικ και το σινεμά, είναι ήρωες ενός σινε-κόμικ. Αν ποτέ αυτοί οι φαντασιακοί ήρωες έρχονταν σε επαφή με την πραγματικότητα του αρχέγονου και προ-νεωτερικού ηρωϊσμού θα διαλύονταν μέσα στη χλεύη ακόμα κι αν ψέλλιζαν κάτι για "υπερανθρώπους" και "ενθαδική ύπαρξη". Αλλά φυσικά και οι χαμένοι και αδικημένοι ήρωες της νεωτερικότητας δεν μπορούν να διαφύγουν αυτής της κωμικής ή κομικ-ής μοίρας. Η απουσία οποιουδήποτε βάθους είναι μια αρρώστεια της αντίληψης που μολύνει ειδικά την ιστορική μνήμη και την αποκατάσταση των ανθρώπων που χάθηκαν.
Το βάθος θα ήταν προσβάσιμο αν συρόμασταν στην περιπλοκότερη σιωπή των βυθών του παρελθόντος επιλέγοντας τις οριακές προσωπικότητες που αντιπροσωπεύουν την αποτυχία της αλήθειας ως αποτυχία της δυνητικότητας αυτών των κόσμων που παρήχθησαν ως ηττημένοι κόσμοι παραμένοντας δυνητικοί. 
Κάθε άλλη σημασία του ένδοξου που χάθηκε αφανισμένο στο παρελθόν είναι αποτυχημένη και ελκόμενη από την ιδεολογία και τον εθνικισμό.
Εμείς ως έλληνες της εποχής μας, οι άραβες και οι ιρανοί της εποχής μας, ζούμε στο περιθώριο της παγκόσμιας ιστορικότητας ως προς την καινοτομία της υλικής και πολιτικής ισχύος, αν και είμαστε θραύσματα κόσμων που διεκδίκησαν την πρωτουργία της οικουμένης. Η ιδιαίτερη αυτή θέση της αδυναμίας, και η επίγνωση τής σημασίας του παρελθόντος "τους", ωθεί αυτούς τους ιστορικούς λαούς σε μια ιδιαίτερα συμπλεγματική στάση.
Επιπλέον, η κριτική οικειοποίηση του παρελθόντος δεν μπορεί να παραμείνει ά-σχετη προς το ταξικό παρελθόν του λαού. 
Οι έλληνες του καιρού μας δεν είναι "απόγονοι" του Αχιλλέα, του Περικλέως και του Λεωνίδα μόνον, αν είναι όσο είναι άξιοι, αλλά στην πραγματικότητα οι απόγονοι του κολλήγα, του φτωχού αγρότη, και του σκλάβου της οθωμανικής, βυζαντινής, και αρχαίας εποχής. Το να φαντασιώνονται παιδιά ταπεινών πως είναι η συνέχεια των κυρίαρχων μπορεί να μην είναι τόσο κακό όσο φαντάζονται οι αριστεροί αλλά καταντά γελοίο όντως αν δεν οριοθιετείται ως φαντασίωση από την επίγνωση της ταξικής καταγωγής και τον πόνο που περιέχει αυτή η καταγωγή. Δεν θα ήθελα βέβαια να υποκύψουμε στο μελό της ταξικής αριστεράς για να αντιμετωπίσουμε το μελό του εθνικισμού. Να φύγουμε από το μελό και το σινε-κόμικ θα ήθελα..



Ι.Τζανάκος    

Τετάρτη, 21 Αυγούστου 2013

Η Δουλεία..




Αυτό που αναγνωρίζω στον Nietzsche είναι πως θέλησε να σκεφτεί σαν δουλοκτήτης όντας ακόμα δούλος της δυτικής υποκρισίας που λέγεται "ελευθερία". Το γεγονός πως έκρινε την δημοκρατία και κάθε τί που έχει ένα λαϊκό υπόβαθρο αλλά έφτιαξε με τα χέρια του αυτό που αργότερα θα εμφανίζονταν ως η νέα μορφή της ελευθερίας να έχεις δούλους τον καθιστά απαράμιλλο νέο φιλοσοφικό εκπρόσωπο της αιώνιας δυτικο-ρωμαϊκής διαστροφής της αρχαιο-ελληνικής δουλοκτησίας. Ενώ η ελληνική δουλοκτησία ήταν το θεμέλιο της δημοκρατίας και της ελευθερίας των ελευθέρων, οι ρωμαίοι κακοποιητές των ελληνικών αξιών κατασκεύασαν μιά δουλεία που δεν είχε παρά μακρινή σχέση με την δημοκρατία αλλά αξιοποιούσε την δουλεία ως θεμέλιο της ελευθερίας τους. Η ελευθερία αυτή περιορίστηκε από τη πρώτη στιγμή στην ελευθερία του ιδιώτη, αν αυτός γλύτωνε από τις προγραφές και τις διώξεις των εγγυητών της "πολιτείας" αλλά παρέμενε ένα είδος ελευθερίας. Στην πραματικότητα το "θεμέλιο" της Δύσης την περιόρισε εξαρχής σε έναν (κάποτε μισο-δημοκρατικό) μισο-ελευθεριακό τόπο, από όπου το μόνο που έλειπε ήταν η μισο-δουλεία. Ήρθε ο δυτικός καπιταλισμός και έφερε και αυτό το "μισο-". Κάτι μεταξύ δούλου και απελεύθερου είναι ο εργαζόμενος λαός του "δυτικού" μισο-δημοκρατικού κράτους που κυριαρχείται από τους μισο-ελεύθερους κυρίαρχους. Η ιδανική θρησκεία αυτής της μισο-κυρίαρχης κατάστασης ήταν αρχικά μια μισο-μονοθεϊστική μισο-πολυθεϊστική θρησκεία και το ιδανικό γενεαλογικό έδαφος ήταν αρχικά η φεουδαρχία.  Η πιθανότητα μιας "ακραίας" μετατροπής της απόλυτης δουλείας των δούλων σε ελευθερία, μεσολαβήθηκε για πάντα από την μισο-κατάσταση της μεσαιωνικής πνευματικής πατρίδας της Δύσης. Μη λέμε εδώ για την αναγκαιότητα των "μεσαιωνικών παραγωγικών δυνάμεων" γιατί θα γελάσουν κι οι πέτρες. (Υπήρξαν φυσικά πρόοδοι, αλλά η χρονική καθυστέρηση ήταν τεράστια. Το νόημα ήταν να εδραιωθεί η μισο-ελευθερία ως πατρίδα της Δύσης και ευρύτερα του ρωμαϊκού κόσμου, άρα και του κόσμου της βυζαντινής μισο-δουλείας μισο-ελευθερίας).
Ο παράφρων νεωτερικός προφήτης της Δύσης κάποια στιγμή εξερράγη και είπε: Μα γιατί μισο-δουλεία; Ας ελπίσουμε να ξαναέρθει τουλάχιστον ένα καθεστώς ολικής δουλείας, χωρίς δημοκρατία φυσικά. Η ενσάρκωση του προφήτη, ο μεσσίας λοχίας, ξεκίνησε την εκστρατεία για την δουλοποίηση των "σλάβων" και των "σημιτών", θυσιάζοντας ιεροτελεστικά τα "ξένα σώματα" μέσα σε αυτό το "έθνος των κυριάρχων", αυτών δηλαδή που εξέφραζαν την κριτική της δουλείας, μισο-κριτική και αυτή, ή αυτών που ως δούλοι δεν μας κάνουν την δουλειά. Εβραίοι, ανάπηροι, τσιγγάνοι, κομμουνιστές, ομοφυλόφιλοι, ψυχασθενείς κ.λ.π 
Ποιός ήταν ο σκοπός; Να επανέλθουμε στην ξεκάθαρη δουλεία ρωμαϊκού τύπου. Θα πείτε, η ελληνική δουλεία ήταν προτιμότερη; Δεν τίθεται θέμα προτίμησης φυσικά της μορφής της δουλείας, αλλά θέμα πλήρους κατάργησης της δουλείας και της πολιτείας της, και σε αυτό τον σκοπό η δημοκρατία δεν υφίσταται καν ως αντίπαλος. Απλά δεν υφίσταται σήμερα καμμία δυνατότητα δημοκρατίας με άλλη σημασία. Αυτό που στοχοποιήθηκε ήταν η μισο-ελευθερία των δούλων. Δηλαδή η ελευθερία. 
Το σχέδιο των ναζί για πλήρη κατάργηση της ελευθερίας δεν πέτυχε πλήρως, αλλά η επιτυχία τους είναι πως η ελευθερία έκτοτε δεσμεύθηκε από την επιτυχία της να παραμείνει μισο-ελευθερία. Θα μπορούσε να πεί κανείς πως ο νιτσεο-φασισμός οριοθέτησε ως άκρο τον αστικο-φιλελεύθερο κόσμο ως μισο-ελεύθερο  κόσμο ελεύθερων μισο-ελεύθερων αφεντικών και δούλων μισο-ελεύθερων. Το κράτος "εδώ" είναι ένας μηχανισμός εντός ενός παγκόσμιου μηχανισμού που εδράζεται σε αυτό το έδαφος.
Ωραίος κόσμος! 
Και μάλιστα υπάρχουν άνθρωποι που μέσα σε αυτό τον κόσμο αυτοθεωρούνται ως δυνητικά πολιτικά ελεύθεροι.  Δεν χρειάζεται να φορέσουν την ροβεσπιερική τήβενο ή την καστοριαδική χλαμύδα για να αυταπατώνται στον αιώνα των αιώνων . Αρκεί να μην σκεφτούν ποτέ τι φυλακή μπορεί να είναι μιά έννοια.









Ι.Τζανάκος    

Αφανής υποταγή..




Η αντοχή της αθλιότητας δεν αφορά μόνον αυτό που λέμε πως είναι η οικονομία στις άδειες τσέπες των εργατών και των εργαζομένων ή αυτό που παρουσιάζει την διαχρονική απομύζηση της εργασίας τους από τα αφεντικά, τώρα τους βρυκόλακες του κεφαλαίου, αλλά αφορά κύρια την αδυναμία τους να ενωθούν σε ένα σημείο δύναμης που θα συντρίψει τα αφεντικά και τους μηχανισμούς τους.
Αυτό το σημείο δύναμης δεν είναι ορατό όπως το αστικό κράτος. Το αστικό κράτος είναι υλικό και συμπαγές παρά το γεγονός πως συμπυκνώνει εμπειρία αιώνων από μεθόδους καταπίεσης και κυριαρχίας. Η εμπειρία αυτή θα έπρεπε να είναι ένα μη υλικό γεγονός της σκέψης των καταπιεστών και η σειρά των μεθόδων αυτών που περιέχονται σε αυτήν ένα γνώσιμο δεδομένο της οργανωμένο σε κώδικες και κείμενα, τελετουργίες και νοήματα, που θα ήταν, κάποια στιγμή, ένα (μη υλικό) σύστημα νοητικών καθορισμών.
Όμως η εμπειρία αυτή των καταπιεστών και οι οργανωμένες σειρές της σε νοήματα και κώδικες έχει την μορφή και την σημασία που έχει ένα πυρακτωμένο σίδερο πάνω στο σώμα των ανθρώπων του λαού. Η σωματικότητα της ταξικής εμπειρίας των αφεντικών είναι αναμφισβήτητη, όσο και να φαίνεται πως διαλύεται μέσα στον χρόνο που εκτυλίχθηκε, ως σωματικότητα αυτού που επιβάλλει και αυτού που του επιβάλλεται ως υλική δύναμη. Ο ιδεαλισμός είναι ένα πυρακτωμένο σίδερο που καίει και μαρκάρει το σώμα των ανθρώπων του λαού και μορφοποιεί την καθημερινή τους ζωή ως ένα σύμβολο τέτοιου είδους. Αυτό είναι το περίφημο "νόημα" που λατρεύουν οι διανοούμενοι. Ένα πυρακτωμένο σίδερο που χαράζει το σύμβολό του σε τσακισμένα σώματα.
Η υλοποίηση ενός λαϊκού κράτους όπως αυτό των αφεντικών είναι ένα αδιέξοδο ιδανικό. Μόνον σε μια φάση ένοπλου ταξικού πολέμου έχει σημασία να οραματίζεται και να εφαρμόζει ο λαός ένα κράτος ομοίωμα του κράτους των αφεντικών, όπως και ένα κράτος ομοίωμα εκπαίδευσης ή νοηματοδότησης ή ιδεολογικής κυριαρχίας. 
Ο λαός αν πάψει να είναι υποτελής συντρίβει τους μηχανισμούς καταπίεσης και γεμίζει με οξυγόνο την κοινωνία. 
Αλλά αυτό δημιουργεί την ανάγκη ενός άλλου κόσμου ήδη μέσα σε αυτό τον υφιστάμενο. Όχι για να υπάρξει κάποια ουτοπική νησίδα μη-κυριαρχίας αλλά για να οργανωθεί η συντριβή της καταπίεσης σε υλικό και νοηματικό επίπεδο.
Το σημείο δύναμης του λαού είναι η διάλυση του φόβου και της ιδιωτείας. Η ένωση μέσα στον ανθρώπινο καθορισμό, στην ιδιάζουσα υπόστασή του που είναι το καθολικό της πράξης και της αλήθειας. Η καταστροφή της αντιδραστικής κατάστασης περιέχει ένα στοιχειώδες τουλάχιστον άνοιγμα στην ανθρώπινη συννενόηση υπό τους όρους της λαϊκής εμπειρίας. Ο λαός, οι εργαζόμενοι, είναι ξένοι μεταξύ τους και ο φόβος και η καχυποψία που γεννιούνται από τον σωματικό ή σωματοποιημένο φόβο τους είναι το έδαφος του "προαιώνιου" κράτους των αφεντικών. Η αντιμετώπιση όμως των ανασχέσεων αυτών δεν είναι ένα αφηρημένο αίτημα. Υπάρχουν συγκεκριμένοι πολιτικοί και "γεωπολιτικοί" όροι που τις αναπαράγουν εν αγνοία ακόμα και αυτών που υποτίθεται πως είναι επιφορτισμένοι με την καταπολέμησή τους. Ποιοί είναι οι όροι ανάσχεσης σήμερα στην χώρα μας για έναν ξεσηκωμό του λαού;
Ας μιλήσουμε συγκεκριμένα..
Η Ελλάδα είναι μια χώρα αμφίσημα και αμφίδρομα υπαγμένη στο  ευρωπαικό υποσύστημα του παγκόσμιου ιμπεριαλισμού.
Η Ελλάδα δεν είναι ούτε κυρίαρχη ιμπεριαλιστική χώρα ούτε μια κυριαρχούμενη μη ιμπεριαλιστική χώρα. Ανήκει σε ένα σημείο οιωνεί μετάβασης στον πυρήνα της ιμπεριαλιστικής κυριαρχίας.
Από την θέση αυτή ο αγώνας του λαού περιέχει έναν διαρκή διχασμό που μπορεί να τον καθηλώσει εντός του ή να τον δημιουργήσει ως εξαιρετικά σημαντικό για την πορεία τού απελευθερωτικού κινήματος σε όλη την ανατολική μεσόγειο.
Η κοινωνία που βρίσκεται σε αυτό το σημείο της παγκόσμιας κυριαρχίας μπορεί να κατανοήσει τον εαυτό της ταυτόχρονα ως ενεργή μονάδα κυριαρχίας που συμμετέχει στον κυρίαρχο πυρήνα του κόσμου και ως αντικείμενο καταπίεσης από μέρους αυτής της παγκόσμιας κυριαρχίας. Η ώθηση προς την εννόηση του εαυτού της ως κυρίαρχου εκφράζεται με τον φιλο-ευρωπαϊσμό και τον (ελληνοκεντρικό) πολιτισμικό ή αμιγώς φυλετικό ρατσισμό. 
Η αξιοποίηση των δυνάμεων κυριαρχίας αυτής της κοινωνίας από την ίδια την λαϊκή κοινωνία αφορά αυτή την εννόηση και τις ιστορικο-πολιτισμικές ρίζες της. Η ελληνική κοινωνία είναι μια ημι-κυρίαρχη κοινωνία (εφόσον ανήκει στην Δύση) που "πιστεύει" στην διαχρονική της θέση στον κυρίαρχο πυρήνα. Αλλά το θέμα εδώ είναι: Να συντρίψει κανείς έτσι απλά την αθλιότητα και το ψεύδος αυτής της φαντασίωσης ή να αποκαλύψει το αποτρόπαιο της αλήθειας της. Νομίζω και τα δύο, αλλά με πρόσθεση ενός θεμελιακού παράγοντα που μετατρέπει όλο το διαλεκτικό πλαίσιο. Η ελληνική κοινωνία είναι, όσο και να το αρνούνται οι αριστεροί κάθε είδους, ένας ιστορικός τόπος κυριαρχίας, είτε αυτή δικαιολογείται έμπρακτα από την σημερινή της πολιτικο-οικονομική θέση είτε όχι. Το καθήκον που περιέχει αυτός ο τόπος είναι αναπόφευκτο για τον λαό του και τους όποιους διανοούμενούς τους, ειδικά τους αριστερούς-κομμουνιστές. Δεν αρκεί να κάνει κανείς κριτική στον Σωβινισμό και τους κινδύνους που φέρει αυτός ως δηλητήριο μέσα στην ταξική συνείδηση του εργαζόμενου λαού. Η καταστροφή ενός οικουμενικού τόπου κατά την διάρκεια της ιστορικής ροής δεν είναι κάτι που αναπληρώνεται από έναν αφηρημένο διεθνισμό. 
Το ίδιο πρόβλημα παρουσιάζεται στον αραβικό και ιρανικό κόσμο. Ό,τι παρουσιάζεται σήμερα από αυτούς τούς κόσμους είναι στιγματισμένο από την παρακμή και τα θραύσματα ενός λαμπρού κόσμου. Η ιστορική συνείδηση αυτών των κόσμων βρίσκεται σε αντίθετη θέση προς την δυτική συνείδηση, "αριστερη" και "δεξιά". Και αυτό δεν αφορά μόνον την γενική και δίκαιη κριτική που θα ορθώνονταν από κάθε πολιτισμό που υπεκυψε στην δύναμη της Δύσης, αλλά από την λανθασμένη θέση που δίνεται πάντα από την Δύση στην εσωτερική δυναμική τους.
Με απλά λόγια, δεν έχει η Δύση κανένα δικαίωμα να περιορίζει τέτοια είδη κόσμων ως αναπόφευκτα κυριαρχούμενα, από το γεγονός και μόνον της ιστορικής τους ήττας.
Η υποταγή πρός την Δύση λοιπόν, σε αυτό το πλαίσιο, είναι ίσως ένα ακόμα μαρκάρισμα της πυρακτωμένης σιδεριάς των αφεντικών. Εδώ, των "μεγάλων" αφεντικών. Ο "διεθνισμός" σε τέτοιες περιπτώσεις "ιστορικών κοινωνιών" μπορεί να σημαίνει απλά φόβο και υποταγή, αυτο-υποτίμηση και αυτολύπηση, ενώ αντίθετα μορφές αντιδυτικού εθνισμού (πού όπως έχουμε δείξει αλλού δεν αφορούν τον "κλασικό" εθνικισμό) το υπόγειο ρεύμα της αντίστασης. Οι κριτικές της κυριαρχίας επίσης μπορεί, εδώ, να σημαίνουν και την υποταγή στην δυτική κυριαρχία και την ελπίδα για συμμετοχή, από τη θέση του κομπάρσου, στην παγκόσμια δυτική κυριαρχία, ενώ θεωρήσεις που αναδεικνύουν την σημασία της κυριαρχίας μπορεί να σημαίνουν την αγωνία και τον αγώνα για τον ξεσηκωμό. Όποιοι βιάζονται να σχηματίσουν τα "στρατόπεδα" της ιδεολογίας θα εκπλαγούν στο μέλλον, στοιχηματίζω, όταν εμφανιστεί αυτή η κατάσταση που σας υποδεικνύω εδώ..











Ι.Τζανάκος      

Δευτέρα, 19 Αυγούστου 2013

Η αλήθεια ως ιστορικό συμβάν..





Το ψεύδος δεν μπορεί να αποκαλυφθεί εντός αυτών των συνυφάνσεων που ορίζουν την αλήθεια ως λύτρωση από αυτό. 
Η αλήθεια μπορεί να συντρίψει το ψεύδος όχι αν το περιέξει στην ουσία της αλλά αν το συντρίψει ως ένα άλλο πράγμα, ένα ξένο προς αυτήν πράγμα. Η αλήθεια δεν ετεροκαθορίζεται από το ψεύδος ούτε συντελεί διαλεκτική μαζί του ως ένα εξωτερικό ον που εισχωρεί στο εσωτερικό του ψεύδους ή ως κάτι που προκύπτει από την διαλεκτική των ψευδών. Η αλήθεια δεν εμφανίζεται ως μια από τις άλλες μορφές συνείδησης που αναφέρονται στο ένα ή το άλλο πράγμα, την μία ή την άλλη μορφή της ζωής. Η αλήθεια μπορεί να περιβληθεί γνώμες, αντιλήψεις, και μεταφυσικές δοξασίες, και το ψεύδος αλήθειες των γεγονότων, επιστήμες, προφάνειες και κατοπτρισμούς των όντων.
Η ταξική αλήθεια των υποτελών αυτού του κόσμου είναι σήμερα η αρχική προϋπόθεση της εμφάνισης της αλήθειας στον κόσμο. Χωρίς αυτη την αλήθεια δεν μπορούμε να προχωρήσουμε άλλο, αν και γνωρίζουμε πως δεν είναι η αλήθεια, αν και γνωρίζουμε πως η αλήθεια δεν γεννήθηκε μέσα σε αυτή την ταξική αλήθεια. Η υπέρβαση του εμμονικού μαρξισμού δεν είναι δυνατή αν δεν αφομοιώσουμε την σπαρακτική φωνή του όσον αφορά την αλήθεια. Η φωνή αυτή μας λέει πως δεν αρκεί να ακολουθήσουμε την πεπατημένη βασιλική οδό της αλήθειας για να την συναντήσουμε ξανά.
Ήρθε η ώρα να λύσουμε αυτό τον εξευτελιστικό δεσμό της ταξικής καταπίεσης αν θέλουμε να συναντήσουμε ξανά την αλήθεια. Είναι η ώρα που όλα δεσμεύονται από την αλήθεια της ταξικής αλήθειας. Αλλά είναι και η ώρα που αυτή η ταξική αλήθεια πρέπει να δεσμευτεί από τον δεσμό της αλήθειας ως δεσμό ζωής που υπερέχει από κάθε ταξική αλήθεια. Σε αυτό τον δεσμό της ζωής θα υποτασσόμαστε αν θέλουμε η ταξική αλήθεια να πάψει να είναι δεσμευμένη από τον ασφυκτικό κόσμο της ταξικής καταπίεσης. Η αποτυχία των ταξικών κινημάτων απελευθέρωσης έγκειται στην αδυναμία τους να υψώσουν την ταξική αλήθεια τους στο ύψος της αλήθειας και όχι μόνον να την ορίσουν ως αναγκαίο όρο της ύπαρξής της.
Η αλήθεια είναι εμφάνιση στον ανθρώπινο κόσμο ως κεντρικός καθορισμός του. Ο άνθρωπος δεν είναι μόνον το ον που σκέφτεται και εργάζεται με εργαλεία αλλά κυρίως το ον που αληθεύει. 
Όμως ενώ ο άνθρωπος πάντα σκέφτεται και εργάζεται δεν αληθεύει πάντα. Η κρισιμότητα της πράξης του αληθεύειν έγκειται ακριβώς σε αυτήν την επιλεκτικότητα, την μη απόλυτα εκφρασμένη δυνητικότητά της και την σπανιότητά της. Αν υπήρχε αυτό που οι διαφωτιστές ονόμαζαν "ανθρώπινη φύση" τότε ο ανθρώπινος κόσμος θα ήταν ένας πάντα αληθινός κόσμος, αφού όπως μέσα στην φύση του ανθρώπου θα ήταν ο Λόγος και η εργασιακή πράξη έτσι θα ήταν και η πράξη του αληθεύειν. Δεν είναι η απουσία της αλήθειας από την "ανθρώπινη φύση" που την καθιστά ελλειπτική αλλά η ανυπαρξία της λεγόμενης "ανθρώπινης φύσης" που καθιστά την αλήθεια ασύλληπτη από τους ευφυείς διαφωτιστές. Η αλήθεια είναι ακριβώς αυτός ο μη-φυσικός καθορισμός που διαχωρίζει τον ανθρώπινο από τον φυσικό κόσμο. Είναι ο όρος που διασπά την αναγκαιότητα της συνείδησης ως εμμενούς καθορισμού της αναγκαιότητας, ως έκφραση της αναγκαιότητας, "φυσικής" και ανθρώπινης, και την ορθώνει στο σημείο της συμβαντικότητας του ανθρώπινου ως ανθρώπινου. Αυτό δεν σημαίνει πως η αλήθεια υπερβατικοποιεί τον άνθρωπο αλλά πως ο άνθρωπος υπερβατικοποιεί τον κόσμο εντός της αλήθειας εμμένοντας σε αυτόν.
Η μη-αναγκαιότητα της αλήθειας είναι η αλήθεια ως συμβάν που εξαιρείται από την κάθε αναγκαιότητα για να ιδρύσει τον κάθε κόσμο ως δικό της κόσμο. Ο κόσμος που ιδρύει η αλήθεια δεν είναι ένας μη-φυσικός ή υπερβατικός κόσμος αλλά ο κόσμος ως ο κόσμος της αλήθειας. Η υπερβατικότητα της αλήθειας είναι απλά η ειδική της εμμένεια που ορίζεται ως δυνατότητα να παρουσιάζεις τον κόσμο ως ολικά αντίστοιχο με την εκφραστική δυνητικότητά και δράση του. Ο κόσμος παρουσιάζεται συνήθως ως ένα πεδίο έκφρασης ιδιαίτερων ξεχωριστών δυνάμεων και προοπτικών που περιορίζουν την σχέση τους με τον ολικό καθορισμό στην μέθεξή τους σε ένα ακαθόριστο όλον που συλλέγει όλες τις δυνάμεις ως ξεχωριστές και ιδιαίτερες. Όμως οι ξεχωριστές και ιδιαίτερες δυνάμεις που συλλέγονται από αυτό το περιέχον όλον δεν παρουσιάζονται ως θεμελιωμένες και ενεργές ήδη από το όλον. Αυτό το "θεωρητικό ατόπημα" ή το λάθος ωστόσο δεν είναι μία επιλογή ή ένα ακατανόητο γεγονός αλλά το αναγκαίο αποτέλεσμα της δέσμευσης της ανθρωπότητας στην ισχύ της φυσικής αναγκαιότητας υπό μία σειρά όρων που έχουν να κάνουν με την υπο-ανάπτυξη των παραγωγικών και δημιουργικών δυνάμεων, την κυριαρχία των κοινοτικών και τοπικών δεσμών, την κυριαρχία της ατομικής ιδιοκτησίας ή της αναγκαιότητας γενικά της ιδιοκτησίας, την προσκόλληση των ανθρώπων στους όρους της φυσικής τους αναπαραγωγής και συντήρησης και τους θεσμούς που ειδικεύονται στην προώθηση αυτών των όρων, και άλλα πολλά που τροφοδοτούν σήμερα υπό τους συγκεκριμένους αστικούς-καπιταλιστικούς όρους την βία και την αγριότητα. 
Η αλήθεια ως τρόπος ζωής δεν μπορεί να αποτελέσει ένα ρεαλιστικό αίτημα όσο επικρατεί όλο αυτό το "φυσικό" πλαίσιο ζωής. Η αμφισβήτηση και η κριτική όλων αυτών των πλευρών της ζωής-επιβίωσης, από τα απελευθερωτικά κινήματα, δεν αρκεί να περιορίζεται στο αίτημα της ελευθερίας από αυτές (τις πλευρές) αλλά και στο αίτημα της αλήθειας ως τρόπου ζωής που καταπνίγεται μέσα τους. Ο "αγώνας" για την επιβίωση, την αναπαραγωγή, η διαρκής εμμένεια μέσα στον κόσμο του μυστικού και της ιδιωτείας, της οικογενειοκρατίας, του τοπικισμού-εθνικισμού, της κοινότητας, είναι ενέργεια θεμελίωσης του ψεύδους. Αυτός είναι ο κόσμος του ψεύδους. 
Ένας ημι-ανθρώπινος ημι-ζωώδης κόσμος που τρέφεται από τα ψεύδη του και τα μυστικά του, από κυνικούς συλλογισμούς και αλλόκοτες ημι-ενστικτικές ημι-διανοητικές παρορμήσεις, ένας κόσμος στενών υπολογισμών και χιμαιρικών ενεργειών. 
Ένας κόσμος "ρεαλιστικών" σφαγών και θυσιών, ορθολογικών μυστικισμών και ανορθολογικών διαφωτισμών, ένας κόσμος ανεδαφικών αξιών και χυδαίων αποκαθηλώσεών τους, ένας κόσμος εσωτερικής καταστολής, ηθικοποιητικής αυτομαστιγωτικής λιτότητας, και έξαλλης εκρηκτικής καταστροφής κάθε ηθικού ορίου μέσα σε έναν επιβαλλομενο ηδονισμό. Ένας κόσμος που λατρεύει την εικόνα και εκστρατεύει κατά καιρούς ενάντια σε κάθε εικόνα. Ένας κόσμος που αισθητικοποιεί και ελλογοποιεί τα πάντα εντός της γενικευμένης  αδιαφορίας του για τα πάντα. Ένας κόσμος διαρκούς αναστάτωσης και μετακίνησης, απόλυτης καθήλωσης και αδράνειας.
Η αλήθεια όπως την εννοούμε ίσως να φαίνεται πως είναι η εμφάνιση ξανά της επιδίωξης της αρμονίας και του μέτρου ή η επιβολή τους επιτέλους στον κόσμο του τερατώδους ως κεραυνού συμμετρίας. Αλλά δεν είναι αυτό για πολύ συγκεκριμένους λόγους.
Η συμμετρία και η αρμονία μπορούν να εμφανιστούν ξανά και ξανά ως επιλογές ιδιαίτερων τόπων του κόσμου. Το άθλημα της εναρμόνισης και της συμμετρικοποίησης αφορά τόπους και ανθρώπους που δύνανται να ενώσουν την ριζικότητα τού ανθρώπου ως αλήθειας με τους όρους του ανθρώπινου ως δεσμευμένου φυσικού όντος. Οι προϋποθέσεις για κάτι τέτοιο είναι κατά κάποιο τρόπο τεχνολογικές και περιέχονται στο αίτημα για μια πλήρη αποδέσμευση του ανθρώπινου από την εργασία και τους πόνους της. Όμως κάτι τέτοιο, πέρα από ανεδαφικό, μπορεί να δείχνει άγνοια της δύναμης της ύλης ως ασυμμετρίας. 
Ο άνθρωπος δεν είναι "φυσικό" ον αλλά είναι ον που περιβάλλεται και είναι ύλη. Η ύλη δεν είναι ένα γεωμετρικό έδαφος. Εκβλασταίνει τροπισμούς της που χαώνουν το νοητικό και αισθητικό "σώμα" του κόσμου σε ένα διαρκές ακαθόριστο όλον αναγκών μορφοποίησης. Η αναδίπλωση των ανθρώπων σε έναν κόσμο ιδιαίτερων εκφράσεων της ολότητας δεν είναι ανάγκη να θεωρείται ως αποτέλεσμα μόνον των ελεεινών "δομών" που περιγράψαμε παραπάνω, αν και μερικές φορές φαίνεται όντως πως συναρμόζεται, ως αναδίπλωση με αυτές.
Ο κόσμος ως ριζική ετερογένεια θα εκφραστεί και στην ελευθεριακή κοινωνία, αλλά σε καμία περίπτωση εντός αυτού του άθλιου προσδιορισμού που ονομάζεται "έθνος". Οι εμφανίσεις της επικράτησης της αλήθειας ως τρόπου ζωής που αντιστοιχεί στην αταξική κοινωνία, και την έχει ανάγκη για να (ξανα-)υπάρξει ως αληθινή αλήθεια, περιέχουν δυνατότητες κλίμακας και έντασης.
Το παρελθόν και οι κρυσταλλώσεις του δεν μπορούν να εξοριστούν ως "λάθη". Θα παρουσιαστεί ούτως ή άλλως η ανάγκη να είναι ο κόσμος κόσμοι. Η ριζική ετερογένεια δεν είναι δυνατόν να αφαιρεθεί ακόμα και εντός ενός προτάγματος καθολικής ολοποίησης. Η αλήθεια ακόμα και ως αίτημα εν-οποίησης που είναι αν είναι αλήθεια αναγνωρίζει στον εαυτό της την ετερογένεια της προς τον υλικό κόσμο. 
Πως είναι δυνατόν να μην αναγνωρίσει έναν βαθμό δικαιώματος ετερογένειας στην ίδια την ύλη; Η αλήθεια είναι ένα Εν που συνυφαίνεται με το Μηδέν πρός την πολλαπλότητα, και αυτό είναι ήδη ένας κατακτημένος βαθμός της συνείδησης της ετερογένειας και από τις δύο πλευρές της έννοιας ("θετική" και "αρνητική" -αξιακά). 
Μια κλασσική ελληνο-αραβική και ελληνο-περσική αναζήτηση που αφορά όλο τον κόσμο, και υφαρπαζόμενη από τους μεγάλους μεταφυσικούς της Δύσης διείσδυσε ως έννοια της αλήθειας ακόμα και εκεί που δεν το περιμένεις, ή δεν το ξέρουν ακόμα και οι καλύτεροι οντολόγοι της, αγνοώντας ίσως το συμβάν της ιστορίας της αλήθειας υπο τους ελληνο-αραβικούς και ελληνο-περσικούς της όρους (Η άλγεβρα σε σχέση με το Μηδέν θα έπρεπε να τους προβληματίσει).  Αλλά η αλήθεια δεν είναι ακόμα ένας δρόμος ανοιχτός..








Ι.Τζανάκος