Τετάρτη, 30 Απριλίου 2014

Ζητήματα..



Μπορεί κανείς να αναρωτιέται συνέχεια για το Είναι και το Μηδέν, για τις δυνατότητες του υποκειμένου, για τον ρόλο της νοητικής δομής στην σύσταση του ανθρώπινου φαινομένου, για την παραγωγική διεργασία, και παρ'όλα αυτά να μην προσπαθήσει ποτέ να θέσει τα ερωτήματα που σχετίζονται με την βαθύτερη υλική σύσταση του κόσμου ή κι αν τα θέσει να μην επιχειρήσει ποτέ να βυθιστεί στην έρευνα για την δομή-σύσταση της ύλης. 
Υπό μία έννοια αυτό δεν είναι πάντα λάθος αφού μια σχετικά καλή εκλαϊκευμένη "γνώση" επί των θεμάτων της δομής και εξέλιξης της ύλης και η αποφυγή βαθύτερων καταβυθίσεων γλυτώνει πολύ κόσμο από την μάστιγα της δοκησισοφίας και την κατάρα της ημιμάθειας. Η δοκησισοφία και η ημιμάθεια δεν σημαίνουν ελλειπή γνώση, κατά την διάρκεια μιας σταθεροποιημένης αντίληψης ή στην φάση μιας μεταβαίνουσας σε ανώτερο επίπεδο μερικής μάθησης, αλλά το αντίθετο σημαίνουν την υπερφίαλη μετάβαση από ένα στοιχειώδες στο σύνθετο και περίπλοκο χωρίς τα βάσανα της προσπάθειας και -ας το πω- την όμορφη ταπείνωση της υποταγής στο παραδεδομένο πλέον αντικειμενικό πλαίσιο της θετικής επιστήμης. Δεν ζούμε σε μια εποχή που όλα μπορούν να ειπωθούν και όλα να γίνουν αντικείμενο φιλοσοφικής ή θεωρητικής διαπραγμάτευσης, αλλά ζούμε σε μια εποχή από όπου έχει ήδη ξεκινήσει  μια γνώση που δεν καταργεί αλλά συμπληρώνει ακλόνητα θεμέλια νοητικής αντανάκλασης του υλικού φυσικού και ανθρώπινου κόσμου και της εξέλιξής του. 
Δεν υπάρχει μεγαλύτερο ψέμμα λ.χ από αυτό που λέγεται για την κατάργηση της νευτώνειας φυσικής. Δεν υπήρξε ούτε θα υπάρξει ποτέ "κατάργηση" της νευτώνειας φυσικής αλλά μόνον μερική της αναίρεση σε ένα επίπεδο αφαίρεσης που αντιστοιχεί σε άλλες μορφές έντασης και κατάστασης της ύλης. Η "νέα φυσική" που γίνεται όλο και πιό νέα δεν καταργεί γενικά την νευτώνεια αλλά την περιέχει μερικά ανηρημένη σε σχέση με βαθύτερα υποστρώματα της ύλης και γενικότερες μορφές της κίνησης και της υπόστασής της. 
Αυτή δε η "μερική αναίρεση" δεν είναι σε καμμία περίπτωση μια "διαλεκτική" αναίρεση όπως αυτές που συνηθίζουν να λέγονται όταν αναφερόμαστε σε κοινωνικο-οικονομικά συστήματα και πολιτισμικές "μορφές" κ.λ.π . 
Στην διαλεκτική αναίρεση μιλάμε για κάποιο είδος καταστροφής αυτού του "στοιχείου" ή δομής που περιέχθηκε στο νέο, ενώ εδώ μιλάμε για ένα συστηματικό ευρύτερο πραγματικό-υλικό και το αντίστοιχο θεωρητικό (θετικό) περιεχόμενο που υπάγει το συστηματικό στενότερο πραγματικό-υλικό και αντίστοιχο θεωρητικό (θετικό) περιεχόμενο στην συστημική του μεγα-δομή. Δεν υπάρχει κανένα είδος αντίθεσης μεταξύ των επιπέδων οργάνωσης των υλικών καταστάσεων, ούτε είναι δυνατόν να ανιχνεύσει κανείς κανένα είδος αντίθεσης μεταξύ των νομοτελειών που απεικονίζονται στην νευτώνεια φυσική με τις νομοτέλειες που απεικονίζονται στην "σχετικιστική"  και την κβαντική φυσική. Όταν μιλάμε για αντιθέσεις και διαλεκτικές στην κοινωνική ιστορία που απεικονίζονται σε διαφορετικές κοσμοθεωρίες και ιδεολογίες υποθέτουμε, ορθώς ίσως, πως οι "ανώτερες" κοσμο-ιστορικές κοινωνικο-οικονομικές και αντίστοιχες θεωρητικές πραγματικότητες αφομοιώνουν τις "κατώτερες" (και παλαιότερες) καταστρέφοντας ένα σημαντικό μέρος της ουσίας τους ή ακόμη καλύτερα λεχθέν, την ίδια την "οργανική" ενότητά τους. Αντίθετα, οι θεωρίες για την υλική-φυσική δομή, από την εμφάνιση του κοπερνίκειου-γαλιλαϊκού και μετέπειτα νευτώνειου κατόπτρου (για να μιλήσω εντελώς σχηματικά) δεν διαλύονται "οργανικά" ή "διαλεκτικά". Απλή απόδειξη προς αυτό είναι πως αν θέλει κανείς να κατανοήσει την νέα φυσική χωρίς να μελετήσει πρώτα ή έστω ταυτόχρονα ως μαθητούδι ταπεινό και υπάκουο την νευτώνεια φυσική θα καταλήξει ή να τρελαθεί ή να λέει στην καλύτερη περίπτωση βλακείες.
Το ίδιο συμβαίνει και με τα μαθηματικά, λ.χ με την γεωμετρία. Αν κανείς θέλει να πάει στην μη-ευκλείδια γεωμετρία χωρίς να ξεστραβωθεί (έστω ταυτόχρονα με την μη-ευκλείδια) στην ευκλείδια θα είναι ένας ανόητος. Καλύτερα να μην κάνει τίποτα.
Ας επιστρέψουμε όμως στο θέμα της διαλεκτικής.
Δεν υπάρχει διαλεκτική της φύσης και της δομής της ύλης; Ελικρινά δεν μπορώ να σας απαντήσω. Γνωρίζω πως υπάρχει στην κοινωνία, στην ιστορία κ.ο.κ . Επίσης υπάρχει ένα θέμα με την έμβια ύλη. Η αντίθεση εμφανίζεται όταν μιλάμε για έμβιους μηχανισμούς αλλά και πριν. 
Αν θεωρούμε πως οι δυναμικές αντιφάσεις λ.χ δυναμικής και κινητικής ενέργειας είναι "διαλεκτικές'' ή πως η διαφορά κυματικής και σωματιδιακής μορφής της ύλης, όπως και τόσα άλλα, είναι αποδείξεις της "διαλεκτικής" θα κάνουμε την γνωστή υπεκφυγή. Γιατί η αντίθεση μέσα στην ύλη, η εγγενής της αντιφατικότητα, δεν οδηγεί στην διαλεκτική που έχει ως κορωνίδα της θεωρητικής της υπόστασης κάτι παραπάνω από την διαλεκτική της "αντίθεσης" ή "αντίφασης" και το οποίο είναι η υπόθεση μιας στοιβαδοποίησης του υλικού, φυσικού, αλλά και ανθρώπινου κόσμου σε "ανώτερα" και "κατώτερα" επίπεδα, όπου τα "ανώτερα" αναδύονται από τα "κατώτερα" αναιρώντας τα και αφομοιώνοντάς τα στην δική τους "κατάσταση" . Όλα αυτά είναι πολύ αμφίβολα, ιδεολογικά και αρκετά ελεγχόμενα ακόμη και στο επίπεδο της κοινωνιολογίας, ιστορίας κ.λ.π. 
Η υλική πραγματικότητα, ήτοι όλα, δεν μπορεί κατά την γνώμη μου να διακριθεί σε "ανώτερο" και "κατώτερο", αν και είμαστε υποχρεωμένοι κατά καιρούς να αναφερόμαστε σε ζητήματα που αφορούν την διανοητική και κοινωνική μορφοποίηση του ανθρώπου από "ορθότερες" ή "ανώτερες" αρχές και καταστάσεις. Εγώ ας πούμε θεωρώ πως ο "δημιουργισμός" στην βιολογία είναι ένα κατώτερο επίπεδο πρόσληψης του έμβιου κόσμου ή για να το πω απλά μια ιδεολογική σκοταδιστική ανοησία. 
Αντιστοιχεί αυτή η ανόητη αντίληψη σε ένα "κατώτερο" επίπεδο κοινωνικής οργάνωσης της ύλης; Θα ήταν πολύ εύκολο να το πούμε. 
Η αντιδραστική ιδεολογία του "δημιουργισμού" εμφανίζεται σε μιά καπιταλιστική εποχή όπου έχουν αναδυθεί οι πιο ανεπτυγμένες τεχνολογίες και δεν σχετίζεται λ.χ με την παραδοσιακή οντολογία ή τον ανιμισμό που αν και περιείχαν τέτοιες ανοησίες ταυτόχρονα περιείχαν στοιχεία λεπτοφυούς και πολύπλοκου κατοπτρισμού της ύλης. Σας έχω δείξει πιο κάτω γεωμετρικές μορφές που αναδείχτηκαν στον ισλαμικό πολιτισμό του Μεσαίωνα και σήμερα με έκπληξη ανακαλύπτουμε ότι αντανακλούν (μέσα από μια πολύπλοκη ιστορία μεταφοράς νεοπλατωνικών και πυθαγόρειων μοτίβων της σκέψης) βαθύτερες δομές της ύλης (ημι-κρύσταλλοι Ε-8), αλλά θα μπορούσα να αναφερθώ και στον χριστιανικό, βουδιστικό, αρχαίο μυστικισμό κ.λ.π. Είναι όλα αυτά συλλήβδην "κατώτερα"; 
Πολύ απλουστευτικές σκέψεις από ανθρώπους που αγάπησαν τις παραγωγικές-νοητικές μορφές της πρώτης βιομηχανικής επανάστασης (που δεν τις αποποιούμεθα βέβαια, πάλι συλλήβδην!).
Ας είμαστε προσεκτικοί. Ας διδαχθούμε την ύλη σε τελική ανάλυση. Ας γίνουμε μαθητές της, κάτοπτρά της. Αυτό θα ήταν αρκετό για να αξιώσουμε κάποια μελλοντική ταπεινή "ανωτεροποίηση"..
 
 
 
 
 
Ι.Τζανάκος    

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου