Παρασκευή, 9 Μαΐου 2014

Επιστήμη και εικασίες..



Η έννοια της δύναμης-αλληλεπίδρασης δεν προϋποθέτει πάντα ένα ήδη υπάρχον σύστημα καθορισμένων όρων αλλά μπορεί να σημαίνει (ως έννοια) έναν σημαντικότερο συντελεστή που είναι ο ίδιος ο φορέας της. 
Γνωρίζουμε πλέον (εμείς οι μη-φυσικοί σχηματικά) πως στην "φυσική" πραγματικότητα των 4 δυνάμεων-αλληλεπιδράσεων δεν υπάρχει δύναμη-αλληλεπίδραση μεταξύ των όρων του ειδικού συστήματος της κάθε δύναμης-αλληλεπίδρασης χωρίς την διαμεσολάβηση αυτής της δύναμης-αλληλεπίδρασης από έναν ειδικό σωματιδιακό φορέα. Νομίζω δεν θα διακινδυνεύαμε αν λέγαμε πως αυτή η σωματιδιακή διαμεσολάβηση δεν είναι απλά μια διαμεσολάβηση αλλά συγκροτητικό στοιχείο της ίδιας της ειδικής ουσίας της δύναμης-αλληλεπίδρασης που εξετάζουμε. Αλλά αυτό ας το ψάξουμε στο μέλλον. Αυτό που γνωρίζουμε σήμερα είναι πως όταν μιλάμε χρησιμοποιώντας τις έννοιες "αλληλεπίδραση" και "δύναμη" σκεπτόμαστε έγκυρα και θεμελιωμένα αν αναφερόμαστε στην επιστήμη της φυσικής και πουθενά αλλού. 
Αυτό δεν σημαίνει πως οι άλλες χρήσεις αυτών των εννοιών είναι εντελώς λανθασμένες, είτε προέρχονται (ως χρήσεις) από το παρελθόν πριν την εμφάνιση της νεώτερης φυσικής είτε μετά από την εμφάνισή της, αλλά πως δεν είχαν ούτε έχουν ακόμα την έγκυρη και θεμελιωμένη μορφή και το έγκυρο και θεμελιωμένο περιεχόμενο που απέκτησαν μέσω αυτής της νέας επιστήμης. 
Δεν σκοπεύω να αναλωθώ εδώ σε μια άχαρη συζήτηση για την "προέλευση" των εννοιών αυτών και την κοινωνικο-ιστορική τους "καταγωγή" γιατί αυτή η συζήτηση δεν θα έβγαζε πουθενά. Γιατί όμως συμβαίνει αυτό; 
Νομίζω πως αυτό συμβαίνει γιατί η θεμελίωση της φυσικο-μαθηματικής έννοιας της δύναμης-αλληλεπίδρασης δεν αίρει διαλεκτικά τις παραδοσιακές σημασίες των εννοιών αυτών αλλά τις καταργεί πλήρως δημιουργώντας ένα εντελώς διαφορετικό επιστημονικό πλαίσιο. 
Με αυτή την έννοια όχι μόνον οι έννοιες της (πολιτικής) "δύναμης" ή της "ισχύος" όπως σχηματοποιήθηκαν από τον Μ.Βέμπερ αλλά και η μαρξική έννοια της "εργατικής δύναμης" είναι σε σύγκριση προς τις αντίστοιχες έννοιες της επιστήμης της φυσικής ένα νεφέλωμα εικασιών. Όσο και να αναλύουν και ξανα-αναλύουν οι οικονομολόγοι, οι κοινωνιολόγοι, οι ιστορικοί κ.λ.π την πραγματικότητα με βάση αυτές τις έννοιες όπως τις έχουν κατανοήσει σε σχέση με την επιστήμη της φυσικής στην πραγματικότητα δεν τις κατανοούν παρά μόνον σε ένα στάδιο πριν την εμφάνισή της. Θέλω να πω πως όλα αυτά είναι ανοησίες; όχι. Θέλω να πω πως οι εικασίες δεν περιέχουν σπέρματα επιστημονικής θεωρίας; όχι. Θέλω να πω πως οι κοινωνικές επιστήμες, ακόμα και αυτές που παρουσιάζονται ως "επιστημονικότερες", δεν είναι επιστήμες παρά μόνον με την έννοια που είχαν πριν την εμφάνιση της επιστήμης της φυσικής.
Τώρα ας ευθυμήσουμε..
Προχθές διάβασα μια  αναδημοσίευση αποσπάσματος από ένα βιβλιαράκι από αυτά που βγάζουν οι αριστεροί φιλόσοφοι, και κοινωνιολόγοι στο in ιστολόγιο Nomadic universality: Ζαν-Λυκ Νανσύ: Η κοινότητα δεν υπήρξε ποτέ Απόσπασμα από το βιβλίο τού Jean-Luc Nancy La communauté désoeuvrée, Christian Bourgois, Παρίσι 2004 [1986], σ.33-36. Μετάφραση – σημειώσεις: Α.Γ.
Σε αυτό το συμπαθητικό βιβλιαράκι κάπου αναφέρεται ο όρος "κοινωνιακή σύντηξη". Γέλασα πολύ με αυτή την μιμητική ανοησία των κοινωνιολόγων και ανθρωπιστών να λαμβάνουν μια έννοια της φυσικής και να της γαμούν τη μάνα. Είναι παλιά ιστορία όλο αυτό. Γλυκειά ιστορία. Εννοείται πως όταν αναφέρομαι στους Μάξ Βέμπερ, Μάρξ και άλλα θηρία, δεν τους συγκρίνω με όλους αυτούς τους "θεωρητικούς" που πετώντας από λουλουδάκι σε λουλουδάκι των θετικών επιστημών δεν λαμβάνουν ωστόσο κάποιο σπόρο αλλά μόνον και μοναδικά το άρωμα..
Την επόμενη φορά θα αναφερθούμε σε ένα βασικό πρόβλημα της μεταβίβασης των εννοιών που "αναλύσαμε" εδώ στις κοινωνικές επιστήμες..











Ι.Τζανάκος 

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου