Αυτοκαθορισμός

Αυτοκαθορισμός

Δευτέρα, 23 Ιουνίου 2014

Το κυπριακό μου "σύνδρομο"..




Όταν αφηγείσαι προσωπικές ιστορίες από ένα παρελθόν που έχει χαθεί για πάντα έχεις δύο τρόπους να το κάνεις. Είτε μιλάς από την απόσταση αυτή που έχει σχηματισθεί κάπως ψύχραιμα, είτε κομπιάζεις από συγκίνηση. Είναι συνηθισμένο να κομπιάζει κανείς αν δεν είναι επίδοξος διανοούμενος ή "διανοούμενος", αλλά αν είναι "διανοούμενος" ή μιμείται την "διανόησιν" ντρέπεται να εκφράσει τόσο αδιαμεσολάβητα συναισθήματα. Εξάλλου το συναίσθημα είναι όντως απαγορευμένο ειδικά σήμερα αφού ό,τι πουλιέται έχει συναισθηματικά περιβλήματα και αισθητηριακές επενδύσεις. Αλλά εγώ θέλω σήμερα να κομπιάσω χωρίς καμμία ενοχή μιλώντας για την αγαπημένη μου Κύπρο.
Δεν την γνωρίζω από κοντά, ούτε έχω πατήσει το πόδι μου στον τόπο αυτό. Την αγαπώ όπως λέμε στην ερωτική γλώσσα ιδανικά. Αλλά την αγαπώ νομίζω πραγματικά και όχι όπως την "αγαπούν" οι εθνικιστές που λένε και αυτοί πως "νιώθουν" και αυτοί ένα ρίγος στο άκουσμά της. Αλλά εγώ δεν έχω κανέναν λόγο να ντραπώ με την συμμετοχή στην αισθητηριακή αντίληψη και αντίδραση, ή μάλλον στο φαντασιακό για την Κύπρο, αφού η Κύπρος με απασχολεί από τότε που είμαι παιδί χωρίς αυτό να σχετίζεται με οποιονδήποτε προσχηματισμένο "εθνικισμό". 
Είναι παράξενο αλλά είναι αλήθεια πως σκέφτομαι και στοχάζομαι την Κύπρο από τότε που δεν είχα ιδέαν και αντίληψη για το τι σημαίνει πολιτική "έθνος" μαρξισμός και τα σχετικά. Το μόνο που πραγματικά θυμάμαι είναι την εικόνα του τρόμου της επιστράτευσης όταν ήμουν το καλοκαίρι αυτό στο χωριό μου με τον παππού και την γιαγιά , και ακούγαμε τρομοκρατημένοι τα κυπριακά νέα, και έπειτα τα νέα της επιστράτευσης, από το ράδιο. Θα έλεγε κανείς πως μάλλον εισήχθηκα στην έννοια του πολιτικού γεγονότος που καθορίζει τη ζωή μέσω της Κύπρου, και αυτή είναι μάλλον και η εξήγηση για την συνέχεια του έντονου βιώματος. Οπότε έτσι εξηγείται μάλλον και το συναισθηματικό υπόβαθρο που σας προανέφερα. Μετά από καιρό έμαθα πως η ίδρυση του πολιτικού στοιχείου σε έναν άνθρωπο μπορεί να σχετίζεται με τέτοιου είδους γεγονότα της βίωσης του κόσμου. Στην περίπτωσή μου αυτή η ίδρυση σχετίστηκε, μετά το βίωμα της επιστράτευσης, ακόμα πιό έντονα με βιώματα της εφηβείας. Ακόμη θυμάμαι την σκληρή σύγκρουσή μου με τους συνομηλίκους "πολιτικοποιημένους" έφηβους που έδειχναν με τον ειλικρινέστερο τρόπο την απέχθειά τους για την Κύπρο και τους κύπριους και την πιθανότητα να αναμιχθούν ποτέ σε κάποια στρατιωτική εκστρατεία για την βοήθεια των ελληνοκυπρίων. Είναι σίγουρο πως όλη αυτή την συμπεριφορά την είχαν αποκτήσει από το σπίτι τους, μιας και ανήκαμε σε αυτή την γενιά που είχε κάποια πρωταρχικά βιώματα από την ιστορική στιγμή της επιστράτευσης και τα γεγονότα της Κύπρου από την σκοπιά όμως των γονιών μας , και ειδικά των πατεράδων μας. 
Όλα τα μυστήρια λύνονται λοιπόν. Δεν είχαμε κανέναν λόγο να φιλονικούμε 13χρονα για το ενδεχόμενο της συμμετοχής μας σε έναν πόλεμο αν δεν είχαμε ακούσει έντονα πράγματα στο σπίτι. Ποιό είναι όμως αγαπημένοι μου Κύπριοι φίλοι και σύντροφοι το παράδοξο σε αυτή την ιστορία; 
Το παράδοξο είναι πως αυτός που φαίνεται σε αυτή την ιστορία ως ένας νέος "αριστερός εθνικιστής" σε μια σπαργανώδη αντιπαράθεση με "ειρηνιστές" συμμαθητές του μάλλον εκδήλωνε ένα πρωταρχικό ενδιαφέρον για κάτι που δεν υπερέβαινε μεν την κυρίαρχη ιδεολογία αλλά κτυπούσε τον τοίχο της αθλιότητας  της αδιαφορίας που ενδύονταν ένα είδος "διεθνισμού" για να καλύψει τον αθλιότερο εγωκεντρισμό και την σκατοψυχιά του καλαμαρά που φαντασιώνεται μεγάλες πατρίδες και μεγαλεία αλλά είναι έτοιμος να ξεπουλήσει κάθε "εθνική υπόθεση", όπως την ονομάζει, για να μην χάσει το ωραίο βόλεμά του. 
Επρόκειτο στ'αλήθεια για ξετσίπωτους νεαρούς βολεψίες που πύκνωσαν τις γραμμές του "στρατού" της καλοπέρασης και του βισματώματος στις δεκαετίες του '80 και του '90. Σιγά τώρα μην δώσουν έναν παρά για την Κύπρο. Ούτε όμως και οι γονείς τους ήταν άσχετοι με όλο αυτό. Κάτι γίνονταν επί χούντας και κάποια βολεματάκια είχαν ήδη κανονιστεί. Φτηνά την γλύτωσαν με την Κύπρο και το φιάσκο της χουντικής επιστράτευσης, και μπορούσαν να δώσουν στους απογόνους τους το μήνυμα μιας "ειρηνικής" ζωής. 
Τα αποτελέσματα τα ξέρετε. Αντίθετα με όλα αυτά θυμάμαι την ταπεινότητά μου ως αυτονόητα στρατευμένη στον αγώνα για εκείνο που ορίζανε τότε ως "εθνικο-ανεξαρτησιακό αγώνα". 
Όλος εξάλλου ο χώρος της αριστεράς είχε την πρωτοκαθεδρία σε αυτό το κίνημα και σε αυτό τον τρόπο σκέψης. Ήταν ειλικρινής ο κόσμος της αριστεράς, συμπεριλαμβανομένου και του κ.κ.ε ; Δεν μπορώ να το γνωρίζω ούτε σήμερα, αφού δεν έχω ξεκαθαρίσει ούτε και σήμερα πως ακριβώς εννοούν την κριτική τους στον εθνικισμό και οι έλληνες και οι κύπριοι φίλοι και σύντροφοι. Μήπως αγνοούν την πιθανότητα ως διεθνισμός να εννοείται αυτό που υπερασπίζονταν τότε τα ρεμάλια οι συμμαθητές μου; είναι σίγουρο τι εννοούμε όταν λέμε "διεθνισμό"; Το δικό μου, αρκετά έντονο και αδιαμεσολάβητο ακόμα, βίωμα έχει να κάνει με το θέμα της Κύπρου, αλλά κυρίως με την παλιανθρωπιά πολλών ελλαδιτών (όπως νομίζω) σε σχέση με τις ίδιες τις δικές τους τις εθνικές δεσμεύσεις. Θα δεχόμουν την απεμπλοκή μου απο το κυπριακό μου "σύνδρομο" αν με έπειθαν όλοι οι "διεθνιστές" των Αθηνών και των Εξαρχείων ότι αναπτύσσουν την εθνο-σκεπτικιστική τους στάση από θάρρος και όχι από βόλεμα και αδιαφορία. Τότε να το συζητήσουμε. Μέχρι τότε μπορώ να υπερασπίζομαι την ειδική μου "συναισθηματική" παθολογία.
 
 
 
 
Ι.Τζανάκος      

4 σχόλια:

  1. Κύριε Ι. Τζανάκο,

    Η συναίσθηση της ωμής πραγματικότητας [αυτή που περιγράφεις ως στάση των “καλαμαράδων” απέναντι στην Κύπρο] και κατ’ επέκταση και η πικρή απογοήτευση των ελληνοκύπριων εθνικοφρόνων και ελληνοφρόνων, εκφράσθηκε πολύ εύγλωττα μέσα από τους στίχους του κύπριου αστού ποιητή Μιχάλη Πασιαρδή:

    «Δεν ειν’ η πρώτη φορά που μας πουλήσατε
    το ‘χετε ξανακάνει χρόνια πριν, σ’ άλλους αιώνες
    όταν μας ξεπουλούσατε στους Πέρσες
    [...]
    Είμαστε Έλληνες, δεν καρτερούμε τίποτα
    τώρα μας ρίξατε στους Τούρκους
    [...]
    Είμαστε Έλληνες, δεν καρτερούμε τίποτα
    Απ’ την Αθήνα τίποτα, είμαστε Έλληνες...»


    Ένας άλλος ελληνοκύπριος αστός ποιητής [ο Κώστας Μόντης] έγραφε:
    «Είναι δύσκολο να πιστέψω
    πως μας τους έφερε [σημ.: τους τούρκους εισβολείς] η
    θάλασσα της Κερύνειας
    είναι δύσκολο να πιστέψω
    πως μας τους έφερε η αγαπημένη θάλασσα της Κερύνειας»


    Προφανώς δε μπορούσε να παραδεχτεί ότι το πραξικόπημα της ελληνικής χούντας και της φασιστικής ΕΟΚΑ Β΄ έφεραν τους τούρκους...

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Νομίζω και γω, έχοντας πιά επίγνωση της βασικής μου άγνοιας για πολλά από την ιστορία της Κύπρου, ότι υπάρχει μια παράξενη αν θέλετε αναλογία με "εμάς" που πιστέψαμε και πιστεύουμε στην Κύπρο, χωρίς πιά να εντάσσουμε την πίστη μας σε έναν προκατασκευασμένο "εθνικό" ορίζοντα. Χωρίς φυσικά το ίδιο ψυχικό και σωματικό πόνο, όπως των ίδιων των συμμετεχόντων στο κυπριακό δράμα, νιώθω και γω (πως αλλιώς να το πω; αφού είναι συναίσθημα) προδομένος από όλους τους "συμπατριώτες" μου. Σε τελική ανάλυση ακόμα κι αν σκεφτεί κανείς ορθολογικά γιατί να εμπιστευτεί τέτοιους αδιάφορους σκύλους ακόμα και στο στενότερο πεδίο του δικου του "τόπου"; Μήπως και σε ένα αντίστοιχο αγώνα για την ακεραιότητα ενός τόπου, αν υποθεσουμε μάλιστα πως το δίκιο είναι με το "μέρος" μας, δεν θα υπήρχε ένα αντίστοιχο ξεπούλημα; Μήπως δεν ξεπουλήσανε πάμπολλοι ευεργετημένοι από το Εαμ τους εαμίτες στους πρώην δικούς τους διώκτες; Θέλω να σκεφτώ λοιπόν απλά και να ξεφύγω από τα νοητικά σχήματα, και να πω: το θέμα της Κύπρου είναι θέμα ριζικό, πέρα από την γεωπολιτική ή "εθνική" σημασία του για την διάκριση ανάμεσα σε τίμιους και άθλιους (όπως η χούντα και η εόκα β'), πριν ακόμα πούμε το αυτονόητο πως οι άτιμοι και άθλιοι ήταν φασίστες. Θέλω να πω λοιπόν πως μπορεί να ήταν φασίστες ή να έγιναν φασίστες ακριβώς επειδή επέλεξαν να είναι άτιμοι, και "γίνανε" έτσι ολοκληρωτικά ικανοί να προδώσουν τον δικό τους (όπως τον λέγανε) άνθρωπο. Γιατί μιλάω τώρα όχι για αστούς έλληνες αλλά για το "πόπολο", για νεολαία κ.λ.π. Ελπιζω να μην αυθαιρετώ με όλα αυτά που λέω αλλά απλά να μεταφέρω την δική μου αχνή εμπειρία. Σε τελική ανάλυση "σας" χρωστώ την συνείδησή μου..έστω

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. O Πασιαρδής και ο Μοντης μιλάνε για "εθνική προδοσία". Ίσως και να ήταν τέτοια.
    Το σίγουρο ειναι πως ηταν "Πολιτική Προδοσία" τόσο το πραξικόπημα όσο και η αδιαφορία της Ελλάδας κατά την Τουρκικη Εισβολή. Και δεν ήταν πολιιτκή προδοσία μόνο για την Κυπρο, ήταν και για την ίδια την Ελλάδα αλλά και για ολόκληρη την περιοχή.

    Ας πούμε λοιπόν πως η προστασία της Κύπρου από τον Τουρκικό επεκτατισμό δεν ήταν απλά ένα "εθνικό ζήτημα" αλλά είναι ένα περιφερειακό ζήτημα, είναι ταυτόχρονα και ένα παγκόσμιο ζήτημα και οπωσδήποτε παραμένει και ένα ταξικό ζήτημα.

    Μεσα από αυτο το πρισμα δεν υπαρχει λόγος να αισθανεται κανείς ένοχος εαν πολιτικοποιήθηκε με αφορμή το Κυπριακό ή το Παλαιστινιακό ή πιο πίσω με αφορμή τον Εμφύλιο κ.λ.π. Βρισκόμαστε στην ίδια ζώνη συμφερόντων ακόμη κι αν δεν υπήρχε το "εθνικό" οπωσδήποτε θα υπήρχε η αναγκαιότητα να ξέρουμε τα κοινά μας συμφέροντα.

    Η ιστορία μας ήταν, είναι και θα είναι για πάντα παράλληλες και αλληλοεξαρτώμενες. Υπαρχουν βεβαια οι γλωσικοί και πολιτισμικοί δεσμοί αλλά αυτό μακράν δεν αφορά κανενός είδους εθνικισμό. Προφανώς μεταξύ΄μας εχουν αναπτυχθεί "οικογενειακά συναισθήματα" :) Κι εμεις ως "η κόρη" κι εσείς ως "η μητέρα" πάσχουμε από ενοχικά σύνδρομα. Εσεις με το σύνδρομο του γονέα που φροντιζει το παιδί, εμείς με το σύνδρομο του παιδιού που βγαζει ασπροπρόσωπο το όνομα του γονέα!

    Έρχεται μετά Γιάννη η οικονομική κρίση και απογυμνώνει όλους αυτούς τους μύθους μαζί και τις ενοχές που παράγουν....η μοίρα μας είναι κοινή εαν οι εχθροί μας είναι κοινοί εντός και εκτός συνόρων. Αναφέρομαι στους ταξικούς εχθρούς. Αυτούς δηλαδή που είχαμε πάντα. Ανεξαρτήτως "εθνικότητας".

    Ο Κύπριος μεγιστάνας που με εκμεταλλευται είναι στον ίδιο βαθμό εχθρος μου όπως ειναι και για τον Ελληνα μετανάστη που πια ζει στην πατρίδα μου.

    Και βέβαια ο Έλληνας μετανάστης είναι κατά πολύ περισσότερο αδελφός μου και δικός μου από τον οποιονδήποτε Κύπριο μεγιστάνα.

    Έτσι ήταν πάντα εξάλλου Γιάννη...

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. Θα μπορούσα πραγματικά να τοποθετήσω την τοποθέτησή σου εδώ στο βάθρο των άψογων συλλογισμών, όπου η λέξη "άψογο" δεν σημαίνει τίποτε άλλο από αυτό που σημαίνει (απαραίτητη η διευκρίνιση αφού έχουμε συνηθίσει σε μεταμοντέρνα υπονοούμενα). Όπως ξέρεις μου αρέσει να προσθέτω διαστάσεις και έπειτα να αναδιπλώνομαι στον βασικό πυρήνα, και έτσι ας το λάβεις όλο αυτό, και γενικά και άλλα. Αυτό λοιπόν που θα ήθελα να προσθέσω είναι πως ακόμα με προβληματίζει αυτό που με είχε ενοχλήσει τότε, σε μια μεγάλη μερίδα του κόσμου, και είχε να κάνει με την αδιαφορία του προς το υποτίθεται οικείο. Φυσικά η συγκεκριμένη οικειότητα είναι πολύ αντιφατική και φυσικά έχει τις πραγματικές παραμέτρους που ανέφερες υποδειγματικά, και ειδικά τώρα δεν θα έπρεπε να με ταράζει η αντιφατικότητά της. Αλλά το φορτίο της αδιαφορίας είναι συγκλονιστικό αν σκεφτεί κανείς ότι τελικά μπορεί να στρέφεται και σε μορφές οικειότητας και ομο-είδιας με λιγότερο αντιφατικές αντικειμενικές παραμέτρους (μπορεί και καθόλου αντιφατικές στην ουσία τους όπως είναι η ταξική θέση κ.λ.π) που δεν απέχουν καθόλου από αυτό που μπορεί να είναι ο εαυτός ενός ανθρώπου ή ενός πλήθους ανθρώπων (κοινωνικο-ιστορικά,ταξικά κ.λ.π). Πως είναι δυνατόν να εγκαταλείπεις τους δικούς σου ανθρώπους; Είπαμε. Η έννοια "δικοί" εδώ είναι αντιφατική και ταξικά διχασμένη, οπότε υπάρχει εξήγηση ακόμα και της αλλοτρίωσης στην τελική φάση αφού αυτή η αλλοτρίωση υπάρχει ήδη στην αρχική (ας πούμε εθνοτισμός). Αλλά κάτι μου λέει πως αν κανείς είναι τόσο ξεσκολισμένος να πουλά τον έστω φαντασιακά αδερφό του γιατί να μην πουλήσει και τον πραγματικό του (ταξικό) αδερφό; Υπάρχει η απάντηση ότι αυτό είναι αναπόφευκτο εφόσον μιλάμε για φαντασιακό αλλοτριωμένο καθορισμό της "αδερφοσύνης" (επαναλαμβάνω τα παραπάνω). Αλλά υπάρχει και η απορία: πως είναι δυνατόν να πουλάς τον φαντασιακό έστω αδερφό σου και να μην έχεις ήδη πουλήσει και τον πραγματικό; (το ταξικό σου αδέρφι). Αλλά ας επιστρπεψουμε στον πυρήνα που είναι αυτός που είπες. Αυτό που ίσως λείπει είναι αυτό που λές, διασκευασμένο αν θέλεις σε μια άλλη γλώσσα που θα επιζητούσε την ανακάλυψη των πραγματικών μας αδερφών σε εναν κόσμο όπου εργάτες και άλλες λαικές ομάδες ετοιμάζονται (απο τους αφέντες) για να λάβουν θέση σε νέες σφαγές..

    ΑπάντησηΔιαγραφή

Ιωάννης Τζανάκος - Ιστολόγια

Δρεπάνι

Δρεπάνι
Δρεπάνι..

Αρχειοθήκη ιστολογίου

Kurdistan

Nichts

Nichts

Πολιτική και Γεωπολιτική..

Στα όρια..

Ουρανός

Ουρανός

Ερμηνείες της ιστορίας..

Επιστημονικά και επιστημονικοφανή..