Αυτοκαθορισμός

Αυτοκαθορισμός

Πέμπτη, 21 Αυγούστου 2014

Η (αντι-)θρησκευτική πολιτική του σοσιαλισμού. Επικαιροποίηση αρχών..




Σήμερα θα αγγίξω ένα κρίσιμο θέμα που έχει να κάνει με την θρησκευτικότητα και τους θεσμούς που την εκφράζουν, χωρίς να προβώ σε λειάνσεις που είναι αγαπητές στους "δημοκράτες" και "φιλελεύθερους" στοχαστές και πολιτειολόγους.
Είναι αποδεκτή από ένα λαϊκό κοσμικό κράτος η θεσμοποίηση της θρησκείας; 
Αν λάβουμε τα πράγματα από την σκοπιά της αστικής κοινωνίας είναι δυνατή τόσο η αποδοχή όσο και η άρνηση της θεσμοποίησης της θρησκείας με βάση τις συγκυριακές ή στρατηγικές στοχεύσεις της κυρίαρχης αστικής τάξης, στάσεις που συνήθως επικαλύπτονται με διάφορες φιλοσοφικές, επιστημονικές, ιδεολογικές θεωρήσεις και προπαγάνδες. 
Από την σκοπιά όμως μιας εργατικής εξουσίας ή ευρύτερα ενός μεταβατικού σοσιαλιστικού κράτους αυτή η θεσμοποίηση είναι εντελώς απαράδεκτη. 
Στον πραγματικό σοσιαλισμό δεν υπάρχει χώρος για επίσημες ή ανεπίσημες "ενώσεις" ή θεσμούς που εξυπηρετούν την θρησκευτικότητα ή την λατρεία ακόμα κι αν είναι εν μέρει αποδεκτός ένας συμβιβασμός που οφείλεται στην ανωριμότητα των κοινωνιών που ανορθώνονται στο επίπεδο της συλλογικής διεύθυνσης της κοινωνίας (καταργώντας την ατομική ιδιοκτησία στα μέσα παραγωγής). 
Οι πραγματικοί σοσιαλιστές γνωρίζουν πολύ καλά πως οι παππάδες, οι ιμάμηδες, οι θεοκράτες λόγιοι, είναι ορκισμένοι εχθροί της πραγματικής ελευθερίας του λαού και της άμεσης δημοκρατίας των εργαζόμενων μαζών, χωρίς καθόλου να ταυτίζουν το θέμα της θρησκείας γενικά με την αυταρχική και ιεραρχική θεσμοποίησή του. 
Επειδή έχει επικρατήσει μια γενική σύγχυση που οφείλεται στην παρανόηση της έννοιας της ελευθερίας και της πολιτικής σε μια δημοκρατική σοσιαλιστική κοινωνία θα ήθελα να προχωρήσω σε μερικές παρατηρήσεις:
Η προσωπική ελευθερία πίστης και η ελευθερία των πεποιθήσεων σε κάθε κοινωνία εντάσσεται σε ένα οριοθετημένο πλαίσιο και το ίδιο ακριβώς συμβαίνει και στην σοσιαλιστική (μεταβατική) κοινωνία. Μπορούμε μάλιστα να πούμε πως η σοσιαλιστική κοινωνία σε μερικά ζητήματα που αγγίζουν κρίσιμους τομείς της κοινωνικής δράσης περιέχει αυστηρότερες απαγορεύσεις από αυτές που περιέχονται στις αστικές κοινωνίες. 
Γιατί όμως συμβαίνει αυτό; Αυτό λ.χ στο θέμα της θρησκείας συμβαίνει γιατί το ξερίζωμα του σκοταδισμού και της καταπίεσης μέσα στην υποκειμενικότητα είναι (για τον σοσιαλισμό) καθοριστικό για την ίδια την ύπαρξη της σοσιαλιστικής κοινωνίας. Δεν είναι δηλαδή εφικτή η ύπαρξη καν μιας ελεύθερης σοσιαλιστικής κοινωνίας χωρίς το ξερίζωμα των άθλιων θεοκρατικών και "μεταφυσικών" αντιλήψεων που σχετίζονται άμεσα με την ελευθερία του υποκειμένου. Βέβαια είναι αδύνατον και άσκοπο και απαράδεκτο να θελήσει κανείς με απαγορεύσεις να ξεριζώσει τη θρησκεία μέσα στην συνείδηση του ατόμου. Αλλά είναι άλλο αυτό από το να κάνει το λάθος να δεχτεί κανείς την νομιμότητα των θρησκευτικών ενώσεων χωρίς την άμεση επίβλεψή τους από την εργατική εξουσία σε σχέση πάντα με τους όρους της ελευθερίας όπως την ορίζει και θα την ορίσει αυτή η μορφή εξουσίας. Έτσι, είναι αδύνατον να δεχτεί η σοσιαλιστική εξουσία οποιαδήποτε μορφή θρησκευτικής ιδεολογίας, προπαγάνδας, και θεσμικής εξουσίας (ακόμα και "οικογενειακής") που να αφορά την θέση των γυναικών στην κοινωνία και την ανατροφή και διαπαιδαγώγηση των παιδιών. 
Οι γυναίκες είναι ελεύθερες να ακολουθήσουν όποιον προσωπικό δρόμο επιλέξουν στην ζωή τους, και τα παιδιά δεν ανήκουν "απόλυτα" στην οικογένεια αλλά κυρίαρχα στην κοινωνία. Επίσης είναι απόλυτα κατοχυρωμένη και ελεύθερη η ομοφυλόφιλη επιθυμία. 
Κάθε συμβιβασμός απέναντι σε αυτά τα δικαιώματα που επιβάλλει η σοσιαλιστική εξουσία θα είναι καταστροφική και ως εκ τούτου οι δράσεις και οι προπαγάνδες των θρησκευτικών ομάδων που έρχονται σε αντίθεση προς αυτές τις θεμελιώδεις αρχές που ρυθμίζουν τον κοινωνικό βίο στην σοσιαλιστική κοινωνία πρέπει να είναι απαγορευμένες δια νόμου. 
Επειδή όμως όλες οι θρησκείες στηρίζουν την ύπαρξή τους στην καταστολή ακριβώς αυτών των δικαιωμάτων και στην καταστροφή του κοινωνικού δημοκρατικού ελέγχου στην ανατροφή των παιδιών είναι αδύνατη και μια "ομαλή" συνύπαρξη με τις θρησκευτικές ομάδες που τείνουν να θεσμοποιήσουν την δράση τους.
Η θρησκεία στην αστική κοινωνία είναι κατοχυρωμένη ως μορφή εξουσίας και γι'αυτό και η φλυαρία για την ελευθερία στην άσκηση των θρησκευτικών δικαιωμάτων αποκρύπτει το γεγονός πως όλες οι θρησκευτικές εξουσίες παλεύουν για την ελευθερία τους να εξουσιάζουν την ζωή των ανθρώπων. 
Η επαναστατική εξουσία σκόπευσε και σκοπεύει από τον 18ο αιώνα να "κόψει το χέρι" όλων των θρησκειών και να τους απαγορεύσει το "ελεύθερο" δικαίωμα να εξουσιάζουν την κοινωνική και προσωπική ζωή των ανθρώπων και ειδικά των γυναικών, των ομοφυλοφίλων, και των παιδιών. Αν κάποιος έχει ακόμα το δικαιώμα να "εξουσιάζει" την κοινωνική και προσωπική ζωή είναι ο ίδιος ο αυτοκυρίαρχος και αυτεπίτακτος εργαζόμενος λαός μέσα στα πλαίσια του σοσιαλιστικού δημοκρατικού προτάγματος και της σοσιαλιστικής δημοκρατικής πράξης.
Ας μην παραμείνουμε όμως άλλο σε αυτό το γενικό πλαίσιο αρχών που καθορίζουν την "θρησκευτική" ή μάλλον "αντιθρησκευτική" πολιτική του δημοκρατικού εργατικού κράτους. Ας θέσουμε το θέμα σε σχέση με τις σημερινές κοινωνικο-ιστορικές συνθήκες.
Τι στάση πρέπει να κρατάει ο σοσιαλιστής απέναντι στα "θρησκευτικά" δικαιώματα; Δεν θα επαναλάβω την γενική και αόριστη αρχή περί της υπεράσπισης των "μειονοτικών" θρησκευτικών δικαιωμάτων σε σχέση με την κυρίαρχη θρησκεία γιατί απλά σήμερα δεν θεωρώ πως υπάρχουν με την παλαιότερη έννοια θρησκευτικές μειονότητες αλλά ένα συγκεκριμένο πλαίσιο σχέσης μεταξύ υπερ-ισχυρών και τρομακτικών θρησκευτικών εξουσιών. 
Μπορεί λ.χ οι Γιαζίντι να είναι όντως θρησκευτική μειονότητα που εξοντώνεται από τα διάφορα υπερ-σουνιτικά ισλαμικά ζόμπι αλλά οι χριστιανοί οι μουσουλμάνοι οι ινδουϊστές και άλλοι δεν είναι απλά μειονότητες ακόμα κι αν στην χώρα που ζούνε αποτελούν μειονότητες πληθυσμιακά. 
Ο ανταγωνισμός μεταξύ αυτών των "μεγάλων" θρησκειών είναι ανταγωνισμός μεταξύ παγκόσμια κατοχυρωμένων και θεσμοποιημένων θρησκειών που μετέρχονται όλων των μέσων για να συμμετέχουν στην υποδούλωση των ανθρώπων και τον διαρκή ιδεολογικό, ψυχικό, και κοσμοθεωρητικό εγκλωβισμό τους σε σχήματα σκέψης και δράσης που καμμία σχέση δεν μπορούν να έχουν με την πρόοδο της ανθρωπότητας και την εγκαθίδρυση της ελεύθερης συμβίωσης των ανθρώπων σε παγκόσμιο και "τοπικό" επίπεδο. 
Η υπεράσπιση των θρησκευτικών δικαιωμάτων δεν μπορεί να είναι η διαρκής πρόφαση για την ανεμπόδιστη λειτουργία όλων αυτών των αποκρουστικών θεσμών κυριαρχίας επί της ανθρώπινης ζωής.
Οι σοσιαλιστές οφείλουν να γίνουν ξανά το μεγάλο εμπόδιο και ο μεγάλος καταστροφέας της θρησκευτικής εξουσίας και όχι να πλέουν αμέριμνοι στις σκοτεινές θάλασσες της θεοκρατικής αθλιότητας χωρίς να γνωρίζουν ότι αυτοί οι ίδιοι είναι τα πρώτα υποψήφια θύματα των αρπακτικών γενοκτόνων που κρύβονται στις αβύσσους τους. Αυτό το παλαιό και τώρα ανανεωμένο ιστορικό καθήκον των σοσιαλιστών τους τοποθετεί όμως σε ένα δύσκολο σημείο της πολιτικής και φιλοσοφικής διεργασίας γιατί υπάρχει ο κίνδυνος να μετατραπεί η στάση τους σε σημείο συνάντησης και όχι μόνο ρήξης με την αστική εξουσία. 
Όταν η εκάστοτε αντιδραστική εξουσία χρησιμοποιεί τον σεκταριστικό και φονταμενταλιστικό τρόπο σκέψης και έπειτα σε χρόνο dt μετασχηματίζεται η ίδια σε διώκτη αυτού του τρόπου σκέψης και δράσης οι σοσιαλιστές κινδυνεύουν να συνθλιβούν στις μυλόπετρες αυτών των "μετασχηματισμών" και να γίνουν ένα μέσο άσκησης της αστικής πολιτικής. 
Η δημοκρατική κουλτούρα τους οφείλει να γίνει προσεκτική απέναντι στους ελιγμούς και τους άθλιους κυνικούς μετασχηματισμούς της εξουσίας χωρίς να προβαίνει ταυτόχρονα σε υποχωρήσεις σε σχέση με την κοσμική ουσία του σοσιαλιστικού προτάγματος. 
Με αυτή την έννοια οι σοσιαλιστές (αν και πεπεισμένοι άθεοι που είναι συνήθως) πρέπει να αποκτήσουν μια επαρκή γνώση και κατανόηση του θρησκευτικού φαινομένου και των θεολογικών διαμαχών για να βγάζουν μέσα από την θρησκευτικότητα και την θεολογία τον ανθρώπινο και μυστικό πυρήνα τους για να τον αποδίδουν με σεβασμό προς την κοινωνία αποβάλλοντας όλο το αποκρουστικό περίβλημα και όλο το αποκρουστικό περιεχόμενο που περιέχουν οι κάθε λογής θρησκείες. Αυτή η πρακτική δεν είναι όπως θεωρούν οι διάφοροι θεοκράτες μια "υποκριτική" πρακτική που θέλει να "αλλοτριώσει" την θρησκεία από τις πηγές της και τα ριζικά της αιτήματα αλλά το αντίθετο μια μορφή επαν-οικειοποίησης όλων των πραγματικά αξιόλογων περιεχομένων της, όταν αυτά υπάρχουν. 
Αυτή η επαν-οικειοποίηση δεν είναι μια εύκολη υπόθεση, ούτε σημαίνει την υπαναχώρηση σε μια "θεολογία της απελευθέρωσης" όπως ίσως νομίζαμε (κάποιοι) σε μια αθώα και σχετικά ήρεμη (ιδεολογικά) εποχή, αλλά ένα είδος ιδεολογικής πολεμικής πράξης που έχει τα σημαντικότερα τραύματα και καταστροφές από την πλευρά της θρησκείας. Επίσης σημαίνει, ως πρακτική, ένα είδος επιλογών, ένα είδος μονομέρειας, απέναντι ακόμα και στα "σώματα" των κυρίαρχων θρησκειών με την έννοια πως εμείς πρέπει να ενισχύσουμε με ξεκάθαρο μακκιαβελικό τρόπο όλες τις δυνατές αντιφάσεις μέσα στο κύριο "σώμα" των κυρίαρχων θρησκειών επιβάλλοντας την εσωτερική τους διαίρεση σε όλο και περισσότερες εκδοχές, εντείνοντας δηλαδή τον εσωτερικό τους κατακερματισμό σε πολλαπλότητες. 
Εδώ όμως θα ήθελα να υπερασπιστώ αυτή την επιλογή της πολλαπλότητας και από μια σκοπιά που δεν περιορίζεται στο επίπεδο της (θεμιτής) μακκιαβελικής πρακτικής. Η διάσπαση και ο κατακερματισμός των κυρίαρχων θρησκειών δεν έχει θετικά αποτελέσματα μόνον από την σκοπιά της (μελλοντικής) σοσιαλιστικής εξουσίας αλλά και από την σκοπιά των ίδιων των θρησκειών που κρύβουν το ανθρώπινο και το αληθινό ποιοτικό τους περιεχόμενο ακριβώς σε αυτές τις αμυχές πολλαπλότητας που λαμβάνουν  το όνομα της αίρεσης (δεν μιλάμε βέβαια για τις new age σέκτες που είναι μέρη της νέας μυστικιστικο-παγανιστικής παν-θρησκείας). Με λίγα λόγια οι θρησκείες έχουν έναν πλούτο και έναν πραγματικό ποιητικό χαρακτήρα όταν εκλαμβάνονται στα "αιρετικά" τους όρια. 
Οι αληθινά ενδιαφέροντες "θρήσκοι" είναι συνήθως οι "αιρετικοί" (όχι οι διάφοροι γκουρού των new age σεκτών), τα μαύρα πρόβατα των θεσμοποιημένων θρησκειών και αυτούς πρέπει όχι μόνον να αγκαλιάσουμε αλλά και να τους βοηθήσουμε να σπάσουν τα φράγματα που τους θέτουν οι διάφοροι ιεροεξεταστές των κυρίαρχων θρησκειών...









Ι.Τζανάκος

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Ιωάννης Τζανάκος - Ιστολόγια

Δρεπάνι

Δρεπάνι
Δρεπάνι..

Αρχειοθήκη ιστολογίου

Kurdistan

Nichts

Nichts

Πολιτική και Γεωπολιτική..

Στα όρια..

Ουρανός

Ουρανός

Ερμηνείες της ιστορίας..

Επιστημονικά και επιστημονικοφανή..