Αυτοκαθορισμός

Αυτοκαθορισμός

Τρίτη, 31 Μαρτίου 2015

Οι σκέψεις ενός Ναρόντνικου..



Η καταστροφή των προ-αστικών (ή προ-καπιταλιστικών) κοινωνικο-οικονομικών και κοινωνικο-διανοητικών σχέσεων αντιμετωπίσθηκε αρχικά από τους κάθε λογής δυτικούς ριζοσπάστες, αστούς και "αντι-αστούς", με ενθουσιαστική αισιοδοξία. 
Ακόμα και ο καχύποπτος και δαιμονιακά διεισδυτικός Marx υπέπεσε στον λάθος αυτόν ενθουσιασμό παρά το γεγονός βέβαια πως ήταν ίσως ο μοναδικός που ένιωθε τόσο ριζική -αν και αμφίθυμη- απέχθεια προς το "φαινόμενο" της "αστικής προόδου", πράγμα που το είχε εκφράσει και δηλώσει σε πολλά σημεία του τεράστιου έργου του.
Δεν μπορούμε να εκφέρουμε ανιστορικές κρίσεις για το λάθος αυτό. 
Ήταν αδύνατον μετά από τόσους αιώνες, χιλιετηρίδες πατριαρχικής, φεουδαλικής, δουλοκτητικής εκμετάλλευσης, αθλιότητας, βίας και αμάθειας, καταπίεσης και πνευματικού σκοταδισμού, να ζητήσει κανείς από τους ανθρώπους που έβγαιναν από το προ-αστικό σκοτάδι να μην έχουν έναν ενθουσιασμό, έναν χαιρέκακο έστω ενθουσιασμό.
Εξάλλου εμφανίστηκαν ξανά οι πολιτικές αρετές της κοινωνίας, τέθηκαν ξανά με φιλοσοφική και πραγματιστική διαύγεια (ήδη από τον ύστερο δυτικό μεσαίωνα) τα ερωτήματα και τα θέματα της πολιτικής οργάνωσής της.
Κάνω ένα άλμα από τότε αλλά θα αναφέρω πρώτα την "ενδιάμεση" εποχή της μεγάλης απογοήτευσης που καθόρισε μέχρι και την γενιά μας (όπως την εννοώ ως την τελευταία παγκόσμια γενιά που πραγματικά συνέχιζε  το ίδιο ουσιαστικά ριζοσπαστικό σοσιαλιστικό και δημοκρατικό πρόταγμα σε όποια αντιφατική, στρεβλή ή συνεπέστερη μορφή του). 

Βρίσκομαι στο παρόν, και έχω να σας πω δυσάρεστα πράγματα γιά όλα αυτά:
1)
Ο καπιταλισμός είναι αγριότερο σύστημα από κάθε άλλο.
Ακόμα και οι φονικές ορδές των Μογγόλων που κατέστρεψαν την Βαγδάτη και έναν ολόκληρο πολιτισμό στο Ιράν δεν είχαν τόση καταστροφική φονική υλική και πνευματική δύναμη όσο ο καπιταλισμός στις διάφορες μορφές του.
2) 
Τα μετα-καπιταλιστικά συστήματα (που ήταν "σοσιαλιστικά"; "κρατικο-καπιταλιστικά"; κρατικο-σοσιαλιστικά;) επέδειξαν την πλήρη αδυναμία να προτάξουν ένα πραγματικό εναλλακτικό σύστημα προς τον καπιταλισμό. Σε τελική ανάλυση ίσχυσε και εκεί το σύστημα της μισθωτής εργασίας, η αλλοτρίωση του παραγωγού, ο κρατικός αυταρχισμός-ολοκληρωτισμός, η βία, ο θάνατος. Λογιαριασμό δεν κρατάω, ούτε κάνω συγκρίσεις. Ας τα κάνουν όλα αυτά οι απολογητές του ιστορικού κομμουνισμού και οι άρρωστοι αντικομμουνιστές.
3) 
Το τεχνικο-παραγωγικό και επιστημονικό σύστημα, παρά τις όποιες κοινωνικοποιήσεις του (λ.χ το ίντερνετ, καλή ώρα), έχει αποκοπεί από την άμεση εργασιακή βάση της ζωής. 
Δεν αρκεί πλέον μια μαθητεία, η βίωση μιας ολόκληρης ζωής πάνω σε ένα αντικείμενο ή σε μια τέχνη, για να έχεις πληρότητα ως υποκείμενο της εργασίας. Δεν αρκεί τίποτα. Ούτε δέκα ούτε είκοσι ζωές. Τα πράγματα έχουν ξεφύγει. Επιπλέον καταστρέφονται συνέχεια οι φυσικές βάσεις της ζωής, η φύση η ίδια ως "κοίτασμα" απαράμιλλων μορφών ζωής και συνεργασίας. Κάθε "πολίτης" αυτού του αφύσικου Κόσμου Κρόνου άσχετα από τις όποιες διορθωτικές πράξεις και τις όποιες προθέσεις και ενέργειές του αποτελεί έναν καταβροχθιστή και εξοντωτή της εξω-ανθρώπινης ζωής. Κάποτε στο αγαπημένο χωριό μου στην Μάνη ζούσαν 200 περίπου άνθρωποι, με τα φρικιαστικά προβλήματα της παραδοσιακής κοινωνίας αλλά και με αλληλεγγύη, κάποτε εκεί ζούσαν Τσακάλια που τα άκουγες το βράδι να ουρλιάζουν, Γεράκια, Κοράκια, ένα αρχέγονο είδος Χελώνας, πάμπολλα πουλιά αμέτρητα είδη, φίδια, και τώρα ζούνε μόνον λίγα Γεράκια και Κοράκια, πολύ λιγότερα πουλιά, λίγοι συνταξιούχοι που μισοκαλλιεργούν τη γη, ένας δύο μικροτσομπάνηδες και άκρα του τάφου σιωπή. Μια οσμή θανάτου παντού, εκεί που ηχούσαν τραγούδια, φωνές, πιστολιές ακόμα, καυγάδες, καμπάνες, πουλιά, οι αξίνες και οι τσάπες. Πού είναι όλοι αυτοί, ή μάλλον τα παιδιά τους που ήταν η τελευταία γενιά; Στην Αθήνα οι πιό πολλοί και αγωνίζονται μέσα σε ένα γιαπί, ένα γραφείο, ένα επαγγελματικό όχημα, δυστυχισμένοι ή αμήχανοι. Μπορούν να γυρίσουνε; Θα έλεγα πως ναι. Αλλά δεν θα χωράνε σε αυτό τον τόπο. Είναι πολύ μεγάλοι πιά σε όγκο ύπαρξης. Θέλουν πολλά, ασφυκτιούν, παραλογίζονται όταν κάθονται σε μια πέτρα ή κάτω από ένα δέντρο. Όταν κάθονταν ο παππούς μου κάτω από μια καρυδιά μπορούσε να κάθεται ώρες ατελείωτες. Δεν βαριόταν. Σκέφτονταν, ηρεμούσε, συγκινιόταν μόνος του. Και μετά μπορούσε να πιάσει μια τσάπα. Το ίδιο η γιαγιά. Αυτή ήταν πιό δουλευταρού. Έστιβε τη πέτρα με λίγα, έτρωγε λίγα, κρατούσε τα πάντα με ευλάβεια. Ήταν και οι δύο θρήσκοι, ο παππούς παππάς. Γύρισα μαζί του τα καλοκαίρια όλες τις ασκητικές σπηλιές, τα μοναστήρια και τα εκκλησάκια της ευρύτερης περιοχής του Οιτύλου. Του έφτανε ένα φαγάκι, ένα καφεδάκι, και κάπου να καθήσει για να μιλάει ασταμάτητα για το παρελθόν, για τον εμφύλιο, για τους "ταγματασφαλίτες φασίστες εγκληματίες"  και τους "κομμουνισταράδες" που τους φοβόνταν, πιό πολύ για το "τι θα έκαναν αν έπαιρναν το γκουβέρνο" και όχι γι'αυτό που ήταν σε εκείνο το παρόν. 
Θα υπάρξουν ξανά τέτοιοι άνθρωποι;
Αμφιβάλλω. Έχουμε ανθρωπολογικό πρόβλημα
Η βαθιά απο-αγροτοποίηση της ανθρωπότητας δημιούργησε απείρως περισσότερα προβλήματα από αυτά που έλυσε εν μέρει. Και δεν το θέτω το ζήτημα "οικολογικά" μόνον. Μιλάμε για ανθρώπινη αντοχή, λιτότητα, εγκράτεια, ήθος, χωρίς να παραβλέπουμε τα τεράστια προβλήματα και τις ανοησίες των "παραδοσιακών" (προ-αστικών) κοινωνιών.
4) 
Όλο το εθνικιστικό ή εθνιστικό πάθος ή η φονταμενταλιστική μανία, στην ομαλότερη ή άρρωστη μορφή τους έχουν να κάνουν με την ανάμνηση αυτής της αρχικής ζωής, που γίνεται αντικείμενο εκμετάλλευσης ή μπορεί και ειλικρινώς να θεάται, φαντασιακά ή έλλογα.

Επίλογος
Αν εξαιρέσει κανείς κάποιους ριζικούς στοχαστές όπως τον Τ.Φωτόπουλο (με τον οποίο έχω μεγάλες διαφωνίες, αλλά "το έχει" ο άνθρωπος) και τον Μπούκτσιν, ξέρετε πολλούς που να είναι έτοιμοι να σκεφτούν σε βάθος όλα αυτά, χωρίς να τα χλευάζουν ως "ρομαντικά" ή (ακόμα κι αν τα καταλαβαίνουν) χωρίς να κατατρύχονται από αμετακίνητες και αδικαιολόγητες μοντερνίστικες ιδεολογικές εμμονές και πάθη; (όπως ο φίλος Α.Δρατζίδης)




ι.τζανάκος
αιώνια ναρόντνικος 

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Ιωάννης Τζανάκος - Ιστολόγια

  • φράσεις [8] - Υπάρχει πρόοδος; υπάρχει, από το μη ον στο ον, ώσπου να εξεγερθεί το γίγνεσθαι και να τα απορροφήσει όλα στο εν. Παίζω ζάρια με τα λεγόμενά μου και θ...
    Πριν από 13 ώρες
  • Why Women Had Better Sex Under Socialism - The New York Times - Why Women Had Better Sex Under Socialism - The New York Times Photo A woman working at a collective farm near Moscow in 1955. Credit Mark Redkin/FotoSo...
    Πριν από 14 ώρες

Δρεπάνι

Δρεπάνι
Δρεπάνι..

Αρχειοθήκη ιστολογίου

Kurdistan

Nichts

Nichts

Πολιτική και Γεωπολιτική..

Στα όρια..

Ουρανός

Ουρανός

Ερμηνείες της ιστορίας..

Επιστημονικά και επιστημονικοφανή..