Αυτοκαθορισμός

Αυτοκαθορισμός

Κυριακή, 19 Απριλίου 2015

Simulacrum (3)


Το ομοίωμα  δεν ανήκει στα πλάσματα της φαντασίας. 
Όταν ο νεωτερικός επιστήμονας Φρανκεστάιν σχεδιάζει να δημιουργήσει το τέρας του Φράνκεστάιν [Mary Shelley, Frankenstein or the Modern Prometheus] σκοπεύει να δημιουργήσει μιάν άλλη πραγματικότητα χωρίς να περιορίζεται τελικά στην ονειροφαντασία του. 
Από την άλλη το ομοίωμα-πραγματικότητα που δημιουργεί δεν έχει μιαν αυτόνομη, έστω στα πλαίσια του τερατώδους, υπαρκτική πραγματικότητα, δεν έχει ανεπτυγμένη την οικεία βούληση και δεν παύει ακόμα και ως "φυσική" παρουσία να παραπαίει και να αδυνατεί να ενταχθεί στον υπάρχοντα κόσμο που το περιβάλλει. 
Ο δημιουργός του βρίσκεται συνεχώς σε απορία ως προς την πραγματική ύπαρξη του δημιουργήματός του και αυτό τον ακολουθεί παντού σαν να είναι σκιά του. 
Το τέρας του Φρανκεστάιν δεν είναι "φυσικό" αν και είναι πραγματικό. 
Στην πραγματικότητα αποτελεί ένα προφητικό, για την εποχή που γράφτηκε, σύμβολο της τεχνικής και επιστημονικής δράσης στα πλαίσια του καπιταλισμού, όταν αυτή αυτονομείται από τον ανθρώπινο δημιουργό της, χωρίς όμως ποτέ να μπορεί να αποκτήσει μια δική της "ζωή". 
Θα μπορούσε κανείς να πει πως σε αντίθεση προς το βαμπίρ το τέρας του Φράνκενστάιν δεν είναι ένα ζωντανό-νεκρό που αντλεί την δύναμή του από το ζωντανό (λ.χ την ζωντανή εργασία ή την ανθρώπινη ζωτικότητα) όπως το βαμπίρ που μπορεί να συμβολίσει ακόμα και το κεφάλαιο στην πρώτη βιομηχανική εποχή, αλλά ένα κεφαλαιοκρατικό-τεχνικο-επιστημονικό σύστημα που έχει αυτονομηθεί (σχετικά) και από τούς δημιουργούς (επιστήμονες και τεχνικούς) και κύριούς του (καπιταλιστές).
Όπως γράψαμε στο προηγούμενο σημείωμά μας μπορούμε να θέσουμε ως αντικείμενο στοχασμού την υπόθεση μιάς έσχατης ομοίωσης. Πριν δούμε αν είναι εφικτή η θετική περάτωση ενός τέτοιου στοχασμού θα ήταν ορθό να επισημάνουμε, σήμερα, την βαρύτητα της τεχνοκρατικής μεταφυσικής που είχε ως προδρομικό της σύμβολο τον μύθο του τέρατος του Φράνκενστάιν.
Η έννοια του simulacrum παρουσιάζεται συχνά ως το ακαθόριστο υπερπραγματικό των ανταλλαγών μεταξύ ειδώλου και κατοπτρίζοντος κατόπτρου του, που διαφεύγει του εντοπισμού του στο Υποκείμενο και στο Αντικείμενο, αλλά συναντάται σε έναν ανοίκειο τόπο που αν και ανεξιχνίαστος δεν ανήκει στον τόπο του άρρητου ή του απατηλού, και δύσκολα (μέσω εκλεπτυσμένων νοητικών διαμεσολαβήσεων) μπορεί να ευρεθεί στον τόπο της μεταφυσικής. 
Το χαρακτηριστίκότερο έργο μετά τον Φράνκενστάιν που αφορά αυτή την ακαθόριστη (υπερπραγματική) αλλά και ταυτόχρονα (πραγματική) οντολογική πραγματικότητα του simulacrum είναι το έργο του Karel Čapek, R.U.R Rossum’s Universal Robots/1921, στο οποίο μάλιστα εμφανίζεται ο όρος Robot. 
Ο Čapek περιγράφει ένα εργοστάσιο παραγωγής ανθρωποειδών, που "ομοιάζουν" με τα ανθρώπινα όντα. 
Η χρησιμοποίησή τους από τους ανθρώπους δεν κρατάει για πολύ χρόνο, ακολουθεί η επανάστασή τους και ο αφανισμός του ανθρώπινου. 
Στο έργο του Karel Čapek σχηματίζεται μια πιό ολοκληρωμένη από το τέρας του Φράνκενστάιν αυτονόμηση της τεχνικο-επιστημονικής πραγματικότητας του καπιταλιστικού νεωτερικού κόσμου. Το ομοίωμα φτάνει στην πλήρη ταύτισή του με το δημιουργόν του "πρότυπο" (στο επίπεδο της εναίσθησης και της βουλητικο-νοητικής ικανότητας), αλλά από την άλλη το αντικαθιστά πολεμικά. Δεν υπάρχει κάποια παράδοξη συνύπαρξη αλλά ολοκληρωτικός πόλεμος μεταξύ του "προτύπου" και του "ομοιώματος". 
Η τεχνική ολοκλήρωση αντικατάστασης της ανθρώπινης ουσίας ορίζεται σε ένα έμμεσα αυτοκαταστροφικό πλαίσιο. 
Η επανάληψη ορίζεται ως απόλυτη καταστροφή του ανθρώπινου: το τεχνικά επαναλαμβανόμενό του καταστρέφει το αρχικό σημείο/ον που είναι το ανθρώπινο.



Ι.Τζανάκος

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Ιωάννης Τζανάκος - Ιστολόγια

  • φράσεις [8] - Υπάρχει πρόοδος; υπάρχει, από το μη ον στο ον, ώσπου να εξεγερθεί το γίγνεσθαι και να τα απορροφήσει όλα στο εν. Παίζω ζάρια με τα λεγόμενά μου και θ...
    Πριν από 5 ώρες
  • Why Women Had Better Sex Under Socialism - The New York Times - Why Women Had Better Sex Under Socialism - The New York Times Photo A woman working at a collective farm near Moscow in 1955. Credit Mark Redkin/FotoSo...
    Πριν από 5 ώρες

Δρεπάνι

Δρεπάνι
Δρεπάνι..

Αρχειοθήκη ιστολογίου

Kurdistan

Nichts

Nichts

Πολιτική και Γεωπολιτική..

Στα όρια..

Ουρανός

Ουρανός

Ερμηνείες της ιστορίας..

Επιστημονικά και επιστημονικοφανή..