Αυτοκαθορισμός

Αυτοκαθορισμός

Σάββατο, 29 Αυγούστου 2015

Η επερχόμενη καταστροφή και οι στρατηγικές αναλύσεις-πράξεις περί αυτής της καταστροφής..



Η κατάταξη μιας αστικής χώρας στον παγκόσμιο καταμερισμό παραγωγής και ισχύος συνυφαίνεται με την "εσωτερική" της δομή ως αστικής.
Δεν υπάρχει κάποιο "εσωτερικό" εθνικό αστικό σύστημα που "συναντάει" κάποιο "εξωτερικό" διεθνές αστικό σύστημα αλλά υπάρχει μια διαρκής συνύφανση, ένας διαρκής αλληλοκαθορισμός που σχετικοποιεί αυτούς τους δύο καθορισμούς (του "εσωτερικού" και του "εξωτερικού" καθορισμού).
Η ιμπεριαλιστική (ή "αυτοκρατορική") εποχή του αστικού συστήματος σημαίνει την επίταση και την ολοκλήρωση αυτού του αλληλοκαθορισμού, πάντα βέβαια εντός των ορίων που θέτει η ίδια η "φύση" του αστικού τρόπου παραγωγής.
Όμως δεν αρκεί να μείνουμε σε αυτή την χρήσιμη γενική διατύπωση του θέματος αλλά να εντάξουμε στην γενική εννοιακή εικόνα που σχηματίζεται -ως μέρος της γενικής εννοιακής εικόνας και όχι ως πρόσθετο συμπληρωματικό στοιχείο της- την εννοιακή εικόνα τής νομοτέλειας τής ανισομετρίας μεταξύ των διαφόρων αστικών χωρών, αστικών τάξεων κ.λπ
Επικαιρικά (με την έννοια μιας ευρύτερης κοινωνικο-ιστορικής συγκυρίας-φάσης):
Η δομή του (σημερινού) παγκόσμιου ιμπεριαλιστικού συστήματος, το οποίο ηγεμονεύεται από τον δυτικό ιμπεριαλισμό, υφίσταται ως δομή ανισομετρίας που έχει όμως ως βασικό της καθορισμό ("εσωτερικό" δομικό καθορισμό) την παγίωση αυτής της ανισομετρίας.
Πάντα βέβαια υπήρχε ένα είδος παγίωσης αλλά "σήμερα" ακριβώς λόγω της σχετικής (ασταθούς) ανόδου των ενδιάμεσων χωρών (εντός του δυτικού κόσμου ή εκτός του δυτικού κόσμου) η ανάγκη τής παγίωσης και η συστηματοποίησή της είναι ακόμα μεγαλύτερη και προωθείται από τις ισχυρότερες αστικές χώρες διά των περιφερειακών και δια-εθνικών οργανισμών (καπιταλιστικές ολοκληρώσεις). 
Με αυτό τον τρόπο εξυπηρετούνται οι "ανάγκες" κυριαρχίας των ισχυρότερων (μεγάλων) χωρών/αστικών τάξεων επί των ανερχόμενων "μεσαίων δυνάμεων" αλλά και οι "ανάγκες" ενσωμάτωσης-ένταξης των "εθνικών" τους οικονομιών και παραγωγικών δυνάμεων και δυνατοτήτων στην φαρέτρα των ισχυρών χωρών ("συμμάχων" τους) κατά τον ανταγωνισμό τους με άλλες (μεγάλες) ισχυρές χώρες ή συνασπισμούς.
Υπάρχει βέβαια ένα κομφούζιο από ενδοαστικές αντιπαραθέσεις μέσα στις μεγάλες χώρες, μεταξύ των μεγάλων χωρών αλλά και εντός των "ημι-κυριαρχούμενων" χωρών για την αρχιτεκτονική αυτής της ολοκλήρωσης. 
Πρόκειται για μια κινούμενη άμμο παρά την επιφανειακή εικόνα "τελικής εναρμόνισης" και τις ιδεολογικές διαβεβαιώσεις γιά την μεγαλύτερη ακόμα ολοκλήρωση της όποιας ολοκλήρωσης, στο μέλλον.
Επίσης υπάρχει μια σειρά από χώρες/αστικές τάξεις που "βιώνουν" μιά ριζική υποβάθμιση ακόμα και αυτής της μεσότητας (ισχύος) που είχαν κατακτήσει κατά την διάρκεια της ένταξής τους στο "ανατολικό μπλόκ", παρά το γεγονός πως αυτό γίνεται αντιληπτό μόνον αν δει κανείς την ολότητα των παραγωγικών σχέσεων "εντός" και "εκτός" τους και δεν παραμείνει στην αυτοεικόνα των νέων αστικών τάξεων που αναδύθηκαν μέσα από τις στάχτες των "σοσιαλιστικών σχέσεων παραγωγής". 
Μπορεί δηλαδή οι νεο-αστοί των ανατολικο-ευρωπαϊκών χωρών να θεωρούν ότι ζούνε (ως αστικό έθνος) την σπουδαία "ανάπτυξη" και τον μεγαλειώδη "εκσυγχρονισμό" αλλά οι χώρες τους ως ολότητες παραγωγικών δυνάμεων και δυνατοτήτων ζούνε μια παράδοξη υποβάθμιση. Λέω παράδοξη υποβάθμιση γιατί όντως υπάρχουν εκσυγχρονισμοί και αναπτύξεις παραγωγικών δυνάμεων και δυνατοτήτων που δεν μπορούσαν να υπάρξουν επί "σοσιαλισμού" (και εννοώ εκσυγχρονισμούς και αναπτύξεις που μπορεί να έχουν και ελεεινό περιεχόμενο, αλλά όχι μόνον) αλλά την ίδια στιγμή υπάρχει πολλές φορές καταστροφή και όχι εκμοντερνιστική αντικατάσταση κεντρικών βιομηχανικών υποδομών και παραγωγικών δυνάμεων. 
Το τελικό αποτέλεσμα για την θέση αυτών των χωρών είναι θλιπτικό για όσους ήλπιζαν ότι ο δυτικός καπιταλισμός θα ενέτασσε αυτές τις χώρες στο δικό του (κυρίαρχο) υποσύστημα με ανάπτυξη ή έστω σεβασμό βασικών παραγωγικών δομών. Με την πρόφαση τής (όντως υπαρκτής μερικές φορές) αναχρονιστικότητας αυτών των παραγωγικών δομών υπήρξε μιά καταστροφική γι'αυτές επέλαση στενόμυαλων επιχειρηματικών συμφερόντων δυτικών αστικών τάξεων (ή απλά τμημάτων τους). 
Ας έρθουμε τώρα στην "γαλανή πατρίδα μας" που ως "αστικόν έθνος" (ακόμα και ως "μεγαλοαστικόν έθνος") είχε τελικά την ψευδαίσθηση και την απόλυτη ιδεοληψία πως είχε κατοχυρώσει την μεσαία θέση του στον παγκόσμιο δυτικο-ιμπεριαλιστικό καταμερισμό και πως μάλιστα ίσως είχε θέσει υποψηφιότητα για έναν ελεεινό ρόλο αυτενεργού μικρο-ιμπεριαλιστή πάντα εντός της υποταγής του στους μεγάλους κυρίαρχους του δυτικο-ιμπεριαλιστικού "παιγνίου" της κυριαρχίας και της γεωπολιτικής ισχύος.
Αυτό που δεν μπόρεσε να "διαβάσει" το ελληνικό αστικό έθνος ήταν την πραγματική του θέση, ήτοι τον ετεροκαθορισμένο ρόλο του σε αυτό το παιχνίδι και το κυριότερο, αυτό που δεν κατάλαβε καθόλου ήταν την υφή της "εσωτερικής" δόμησης αυτής της θέσης και αυτού του ρόλου. 
Μιλάμε βέβαια για την (νομοτελειακή) μη κατανόηση τής βαθιάς σαθρότητας των δομών και των θεσμικών μορφών οργάνωσης και ποιοτικής ανάπτυξης τής "εσωτερικής-εθνικής" καπιταλιστικής συσσώρευσης. 
Υπήρχε βέβαια πάντα η κασσανδρική φωνή της εθνοαριστεράς ή της κομμουνιστικής αριστεράς (κ.κ.ε πριν το 1993) που τόνιζε την εξάρτηση, τον ετεροκαθορισμό, την υποταγή ακόμα ακόμα των ντόπιων κεφαλαίων από τα δυτικά κεφάλαια, αλλά λόγω τής υπερβολικότητας και της ιδεολογικότητας αυτής της φωνής οι προειδοποιήσεις απειλές προβλέψεις των "αριστερών" έπεφταν στο κενό. 
Όλοι έβλεπαν πως υπήρχε μερικώς αυτενεργή και μερικώς ισχυρή "εσωτερική" παραγωγική (αστική και αστεακή) ανάπτυξη και "εσωτερική" συσσώρευση του κεφαλαίου και (έβλεπαν) πως οι κραυγές για την "εξάρτηση" και τον ετεροκαθορισμό ήταν αναντίστοιχες με την ίδια την  πραγματικότητα.
Η ευρύτερη αριστερά θυσίασε την βαθύτερη κριτική προς το ελληνικό καπιταλιστικό (αναπτυξιακό) μοντέλο αλλά και τον ίδιο τον καπιταλισμό ως γενικό σύστημα οργάνωσης της παραγωγής και της ανθρώπινης ζωής, για να κερδίσει τις δάφνες ενός αριστερο-εθνικιστικού ψευδο-αντι-ιμπεριαλιστικού λαϊκισμού που έπαιζε όμως τελικά απλά έναν συμπληρωματικό "συμβουλευτικό-ριζοσπαστικό" ρόλο  στις εποπτείες, τους σχεδιασμούς, τις πρακτικές της αστικής τάξης και των πολιτικών της ελίτ.
Η άνοδος της αστικής ανάπτυξης με την είσοδο των μεσοαστικών και μικροαστικών μαζών στο εσωτερικό παιχνίδι ανόδου, ανάπτυξης, εκσυγχρονισμού και κοινωνικής εξαχρείωσης και ιδεολογικής και πολιτισμικής "καθόδου",  όπως εμβληματικά παρουσιάστηκε με το πασοκ αλλά όχι μόνον (και με την "ανανεωτική αριστερά"), σχημάτισε έναν οικονομικό και ιδεολογικό κόσμο που κάθε άλλο παρά την μορφή και το περιεχόμενο μιας εξαρτημένης αστικής κοινωνίας και εξαρτημένης αστικής τάξης αποκάλυπτε.
Η ιδεολογική άμυνα της αριστεράς (αφαιρούμε τους "ανανεωτές") ήταν η εξής:
Αναπτύχθηκαν, κυρίως με τις "Θέσεις" του Μηλιού, στον αριστερίστικο και αριστερο-ευρωκομμουνιστικό χώρο, απομυθευτικές αναλύσεις των προηγούμενων θεωριών για την "εξάρτηση" που παρουσίαζαν με μαρξολογικά ερμηνευμένες στατιστικές και στοιχεία μια εικόνα του "πραγματικού" που φαίνονταν να αντιστοιχεί στην νέα "ιμπεριαλιστική" ή έστω στην νέα "μητροπολιτική" αστική ελλάδα που απείχε πολύ από την εικόνα της εξαρτημένης αστικής χώρας. 
Μαζί με τους ενθουσιασμένους Μηλιούς, τους αποδομητές της θεωρίας της "εξάρτησης", επανεμφανίστηκε με αξιώσεις "νέας αλήθειας" (πάντα όμως ισχύουσας) όλος ο εσμός του τροτσκισμού, του αντι-λενινιστικού αριστερισμού, ακόμα και υπερασπιστές των απίστευτων Στίνα-Καστοριάδη που "πάντα τα έλεγαν".
Στον χώρο της "ιστορικής αριστεράς" παρέμεινε η θεωρία της εξάρτησης με παραλλαγμένο κάπως το γενικό της σχήμα και με εκλεπτύνσεις που την έκαναν κάπως πειστικότερη. 
Το κ.κ.ε απαρνήθηκε επίσης την ισχύη της θεωρίας της εξάρτησης (έστω στην δική του παραλλαγή) και αυτό έγινε με μικρό πολιτικό και ιδεολογικό κόστος, αφού μόνον μια μικρή και αδύναμη ιδεολογικά ομάδα ("εργατικός αγώνας") αποχώρησε και εντάχθηκε στον γενικό βάλτο της αριστεράς αριστερά του συριζα, αρθρογραφώντας ανενδοίαστα (αν και έμμεσα) στα ιστολόγια των Λαφαζάνηδων ή συγκροτώντας κεντριστικές ομάδες μελέτης και έρευνας. 
Η ανταρσυα έχει κατορθώσει να εκφράζει, σε ένα πολιτικο-θεωρητικό υποκείμενο ή σε πολλά, όλες τις απόψεις και όλα τα αναλυτικά σχήματα. Χάος.
Τι συμβαίνει στ'αλήθεια;
Με βάση το σχήμα που παρουσιάσαμε στην αρχή η αλήθεια δεν είναι κάπου στην ανταρσυώτικη μέση ούτε σε κάποιον από τους πολλούς πόλους πολιτικο-θεωρητικής ανάλυσης και πράξης της αριστεράς (+αναρχίας, αυτονομίας και το λουρί της μάνας).
Αυτό που συμβαίνει στ'αλήθεια είναι ένα παγκόσμιο παιχνίδι κυριαρχίας και (δυτικο-)ιμπεριαλιστικής επιβολής που εκφράζεται στο σύνολο της οικουμένης και (ταυτόχρονα) σε σημεία του γεωστρατηγικού και γεωοικονομικού ανάγλυφου. Όλο "αυτό" υπόκειται στις γενικότερες οικονομικές και πολιτικές νομοτέλειες της ιμπεριαλιστικής δομής όπως όμως αυτές υποστατώνονται στην τελευταία φάση της επικράτησής της που έχει τα χαρακτηριστικά που αναφέραμε εν τάχει.
Δεν υπάρχει, σε χώρες όπως η ελλάδα, ούτε εξάρτηση ούτε ολοκληρωμένη αυτενέργεια των αστικών χωρών/τάξεων αλλά ένα διαρκές και κινδυνώδες παιχνίδι υπαγωγής υποταγής εθνοαστικής αντίστασης και επαν-υπαγωγής και υπαναχώρησης μικρών μεσαίων αλλά και ισχυρών αστικών ομάδων στο σχήμα της θεσμοποιημένης, δομοποιημένης και ενσωματωμένης (σε "ολοκληρώσεις") μεσότητας αυτών των συντελεστών, με μια ισχυρή όμως τάση εξαφάνισής τους (και εξαφάνισης της αυτενέργειάς τους). 
Σε αυτό το παιχνίδι η (βιομηχανική κυρίως) εργατική τάξη παραμένει σιωπηλή και καχύποπτη και αυτή της η στάση εκφράζεται τέλεια με την στάση του κ.κ.ε που δεν είναι στην μέση με τον ίδιο τρόπο που είναι άλλοι συντελεστές με "αριστερίστικη" προβιά. Το διαρκές παιχνίδι γύρω από την εσωτερική συσσώρευση, το θέμα της ανάπτυξης, της ανεξαρτησίας ακόμα και τής ύπαρξης τής ελληνικής βιομηχανίας (ήτοι της ελληνικής βιομηχανικής κεφαλαιοκρατίας) παίζεται φαντασιακά και δημαγωγικά στους χώρους της ευρύτερης αριστεράς, αλλά όχι στον χώρο της εργατοβιομηχανικής πρωτοπορίας που προτιμά να περιμένει, μιας και αν καείς από τον χυλό φυσάς και το γιαούρτι. Υπάρχει ωστόσο παραπλάνηση και λάθος ακόμα και εκεί, μιας και οι τελευταίες εξελίξεις πλησιάζουν σιγά σιγά τους εναπομείναντες αστικο-βιομηχανικούς πυρήνες.
Όπως μάλλον έχει αποδείξει ο Θ.Μαριόλης (αν το έχω καταλάβει λάθος ας με διορθώσει κάποιος) επίκειται μια καταστροφή και του βιομηχανικού τομέα και ένα είδος παραγωγικής και πολιτισμικής ερημοποίησης, και αυτό δεν γίνεται με την αντικατάσταση αυτού του τομέα με έναν "ξενοκρατούμενο" αντίστοιχο που θα έδινε στην τυπική και κοινοτόπως εκφρασθείσα στο παρελθόν θεωρία της "εξάρτησης" κάποια νέα πνοή αλλά και στους εργάτες ένα "υπερεθνικοποιημένο" ψωμί. Μιλάμε λοιπόν για κάτι ανάλογο με αυτό που συνέβει στην "ανατολική ευρώπη" και μάλιστα σε μερικές περιπτώσεις το ακριβώς ίδιο.
Οι πολιτικές, πολιτισμικές, οικονομικές και γεωστρατηγικές επιπτώσεις αυτών των πιθανών εξελίξεων είναι πραγματικά άγνωστες στους αριστερούς αλλά και στους κομμουνιστές και μόνον στο συντηρητικό στρατόπεδο υπάρχει στρεβλή και πανικόβλητη επίγνωση (δηλαδή μέσα στο ψεύδος) της επερχόμενης καταστροφής.
Μόνο μια εθνική/διεθνιστική στρατηγική που θα έθετε πραγματικά το ελληνικό αστικό έθνος-"σημείο" στο επίκεντρο μιας παγκόσμιας κίνησης θα έδινε πνοή στην αντίσταση σε αυτό που έρχεται. 
Και είναι υπόθεση της κάθε τάξης, της κάθε ομάδας μέσα στην κάθε τάξη, να δώσει το δικό της διαφορετικό-ριζοσπαστικό περιεχόμενο σε "αυτό το πράγμα". 
Η υπέρβαση της αστικότητας του έθνους είναι εργατική λαϊκή υπόθεση. 







Ι.Τζανάκος        

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Ιωάννης Τζανάκος - Ιστολόγια

Δρεπάνι

Δρεπάνι
Δρεπάνι..

Αρχειοθήκη ιστολογίου

Kurdistan

Nichts

Nichts

Πολιτική και Γεωπολιτική..

Στα όρια..

Ουρανός

Ουρανός

Ερμηνείες της ιστορίας..

Επιστημονικά και επιστημονικοφανή..