Αυτοκαθορισμός

Αυτοκαθορισμός

Παρασκευή, 25 Σεπτεμβρίου 2015

3 σημεία για τον ύστερο καπιταλισμό..




1
Στις σημερινές συνθήκες της αστικής ζωής σε χώρες-ζώνες χωρών που έχουν ολοκληρώσει τους αστικούς καθορισμούς αυτής της ζωής (έστω  και λειψά, όπως η ελλάδα) είναι δικαιολογημένη κάθε θεώρηση που οργανώνεται γύρω από τις διακρίσεις μορφής και περιεχομένου, ουσίας και φαινομένου, εικόνας και πράγματος, όπως αυτές απορρέουν (ως διακρίσεις) από την ίδια την κεντρική κρατικο-βουλητική δομή (ή άλλες σημαντικές δομές ιδεολογικών και θεαματικών διαμορφώσεων της "κοινωνικής συνείδησης") αλλά (απορρέουν..) και εκ της ίδιας της υφής-ποιότητας των αστικών σχέσεων παραγωγής-κατανομής-ανταλλαγής-κατανάλωσης (αντικειμενική δομή). 
Θα σας το κάνω φραγκοδίφραγκα:
Παρά την ιδεολογία και την ψευδοθεωρία περί της εξαφάνισης και οντολογικής υποβάθμισης της ζωντανής άμεσης εργασίας αυτό που έχει σχεδόν εξαφανιστεί, στις μητροπολιτικές χώρες/ζώνες χωρών του υπερθεαματικού ιμπεριαλιστικού καπιταλισμού, είναι η εικόνα της στο πεδίο της καθημερινής ζωής -εκτός της εργασιακής διεργασίας- αλλά και η εικόνα των θεμελιακών βιομηχανικών μορφών της -εντός της εργασιακής διεργασίας- που είναι στην βαθύτερη βάση ακόμα και αυτού του μητροπολιτικού υπερθεαματικού καπιταλισμού.
Η ουσία, το περιεχόμενο, το πράγμα του αστικού τρόπου παραγωγής αλλά και κάθε άλλου (δυνητικού) μη αστικού κόσμου, είναι η συγκεκριμένη και άμεση εργασία.
Δεν θα εξετάσουμε τώρα την σημασία της "υποκειμενικής" βουλητικής διαμόρφωσης (κεντρικής/κρατικής και περιφερειακής) αυτής της "εξαφάνισης" όσο την σημασία των συντελεσμένων τελικά αντικειμενικών διαστάσεων αυτής της εικονιστικής εξαφάνισης, οι οποίες δεν εξηγούνται (μόνον) από την διαμορφωτική δύναμη (την όντως υπαρκτή) τού αστικού κυρίαρχου, είτε αυτός είναι το κράτος είτε οι διάφοροι μηχανισμοί του θεάματος, της αστικής ιδεολογίας και εν γένει του αστικού "πολιτισμού". 
Ποιοί είναι, γενικά μιλώντας, αυτοί οι αντικειμενικοί τροπισμοί των ύστερων "αστικών πραγμάτων";


2.
Α) Ένα μεγάλο μέρος της άμεσης παραγωγής έχει μεταφερθεί στον ημι-περιφερειακό ή αναδυόμενο νεο-μητροπολιτικό αστικό κόσμο (Ασία, Αφρική, Λατινική και κεντρική Αμερική) όπου (γι΄αυτόν τον Λόγο δηλαδή) αν και λειτουργούν αντίστοιχα (με τα δυτικά) συστήματα θεαματικοποίησης και ιδεολογικοποίησης (άρα και "εξαφάνισης" της εικόνας του άμεσου θεμελίου της ζωής) αυτά δεν αποτελούν ωστόσο ικανές δομές να εξαφανίσουν ολοσχερώς το "εργατικό-λαϊκό" υπόβαθρο της ανθρώπινης ζωής -στα αστικά πλαίσια πάντα. 
Η χαρακτηριστική "κακογουστιά" και η ατέλεια (όχι τεχνική) των θεαματικών εποπτειών της λαϊκής ζωής σε αυτές τις ζώνες χωρών έχει να κάνει σε μεγάλο βαθμό με την "μετακόμιση" των επαχθέστερων μορφών καπιταλιστικής εκμετάλλευσης σε αυτές που αποτρέπει την "πλήρη" θεαματικοποίηση της ζωής.
Β) Αντιστοίχως η πλήρης θεαματικοποίηση και ιδεολογικο-εξολοθρευτική εξεικόνιση της ανθρώπινης ζωής στις κατεξοχήν θεαματικο-κεντρικές μητροπολιτικές "ζώνες" της δύσης είναι εφικτή ως "πληρέστερη" λόγω της μεγάλης ανάπτυξης του λεγόμενου τριτογενούς τομέα, της σχεδόν ολοσχερούς εξάλειψης της ιστορικής αγροτιάς, και της μεγάλης (παρά την γενικευμένη λιτότητα και την "φιλελεύθερη" δημοσιονομική πειθαρχία) παρουσίας της καταναλωτικής και πραγμικής οντότητας. 
Δεν θα ήταν λάθος ή υπερβολή να τονίσουμε την συνεχιζόμενη κυριαρχία της δύσης στην τεχνολογική καινοτομία αλλά και τις μαζικές πραγμικές "τεχνολογικές παρουσίες" τής άμεσης παραγωγής σε όλο το φάσμα της λεγόμενης "λαϊκής κατανάλωσης".
Γ) Όντως η τεχνικο-επιστήμη έχει αντικαταστήσει μαζικά (κυρίως στις δυτικές μητροπολιτικές ζώνες) μεγάλο μέρος της άμεσης ζωντανής εργασίας και αυτή (ως τεχνικο-επιστήμη) υποστατώνεται όχι μόνον στην κοινωνική φιγούρα του υπερ-επιστήμονα τεχνοκράτη ή μεγαλοαστού τεχνοφρικιού αλλά και σε ένα μεγάλο πλήθος προλεταριακών μορφών που όμως, ακόμα κι αν έχουν άμεση σχέση με την άμεση παραγωγή (και δεν είναι απασχολημένοι στον τριτογενή τομέα) δεν αυτο-ορώνται ως προλετάριοι ή εργάτες, ακόμα κι αν με το στανιό (και αυτοστανιό θα έλεγα) μπορούν να έχουν τέτοιες αυτο-οράσεις. Αυτό δεν σημαίνει πως όλοι αυτοί είναι "μικροαστοί" ή "νεομικροαστοί", ούτε πως είναι πέραν των εκμεταλλευτικών δομών εν γένει, αλλά (σημαίνει) πως σχηματίζουν μιά μάζα μισθωτών εκτελεστών και μισο-αυτοδιοικούμενων (φαντασιακά ή πραγματικά) που κλίνουν σε μια ακαθόριστη κοινωνική ουσία "μεταξύ" της άμεσης παραγωγής και της ολικής και μεγαλοαστικά κυριαρχούμενης κοινωνικής αναπαραγωγής.
Μπορεί κανείς να βιώνει ακόμα και την υλική αθλιότητα-μιζέρια αλλά ως κοινωνικό παραγωγικό υποκείμενο, χωρίς να είναι "μικροαστός", να προσεγγίζει την "νέα" αστική ουσία των πραγμάτων όπως την περιγράψαμε στο σημείο (1).


3.
Η διάκριση τυπικής και πραγματικής υπαγωγής στο κεφάλαιο είναι χρήσιμη αλλά δεν καλύπτει τις εξελίξεις όπως τις περιγράψαμε σχηματικά. 
Θα έλεγα μάλιστα πως υπάρχει μια παράδοξη επιστροφή της "τυπικής υπαγωγής" (στο κεφάλαιο), αλλά και αυτό θα μας χρησίμευε μόνον για να πυροδοτήσουμε την συζήτηση. 
Δεν υπάρχει επιστροφή μορφών, αλλά κάτι βαθύτερο. Ποιό είναι αυτό;
Ας το ψάξουμε με κάπως απαισιόδοξη διάθεση.
Αυτό προτείνω προς το παρόν, σαν χρωματισμό της ερμηνευτικής-θεωρητικής μας προσπάθειας. 
Μια κριτική απαισιοδοξία, σε σχέση με όλα αυτά.
Το κεφάλαιο δεν (επ-)ανατυπικοιεί αλλά φαίνεται πως το κάνει αυτό. Αυτό το φαίνεσθαι έχει ειδική ουσία, αδιευκρίνιστη. 
Και όπως φαίνεται ο θεωρητικός νεκροθάφτης του τελευταίου δυτικού κομμουνισμού, ο Τ.Νέγκρι, σε αυτό το θέμα (όπως και στο θέμα της "αυτοκρατορικής" ουσίας του ιμπεριαλισμού), όσο καλό έκανε τόσο τεράστια ζημιά έκανε. 
Τα ξεκίνησε όλα σωστά και τα κατέληξε όλα λάθος.
Ο νέος "κοινωνικός εργάτης" είναι μια αρνητική φιγούρα, και με την "καλή" και με την "κακή" έννοια. 
Πάντως δεν είναι και το άλας της νέας γης.



Ι.Τζανάκος  
 

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Ιωάννης Τζανάκος - Ιστολόγια

  • φράσεις [8] - Υπάρχει πρόοδος; υπάρχει, από το μη ον στο ον, ώσπου να εξεγερθεί το γίγνεσθαι και να τα απορροφήσει όλα στο εν. Παίζω ζάρια με τα λεγόμενά μου και θ...
    Πριν από 4 ώρες
  • Why Women Had Better Sex Under Socialism - The New York Times - Why Women Had Better Sex Under Socialism - The New York Times Photo A woman working at a collective farm near Moscow in 1955. Credit Mark Redkin/FotoSo...
    Πριν από 5 ώρες

Δρεπάνι

Δρεπάνι
Δρεπάνι..

Αρχειοθήκη ιστολογίου

Kurdistan

Nichts

Nichts

Πολιτική και Γεωπολιτική..

Στα όρια..

Ουρανός

Ουρανός

Ερμηνείες της ιστορίας..

Επιστημονικά και επιστημονικοφανή..