Αυτοκαθορισμός

Αυτοκαθορισμός

Κυριακή, 27 Δεκεμβρίου 2015

Καθαυτότητα και ύπαρξη / Ενδιάμεσα σχόλια στο: Hegel και Γίγνεσθαι (2)




Σε ένα σημείο της 2ης παρατήρησης ο Hegel μας λέει:

Αλλά το τρίτο, στο οποίο το Είναι και Μηδέν έχουν την υφιστάμενη ουσία τους, πρέπει επίσης να είναι παρόν εδώ, και αυτό είναι ήδη παρόν, είναι το γίγνεσθαι. 
Μέσα σε τούτο, Είναι και Μηδέν, είναι παρόντα ως διαφορετικές βαθμίδες, γίγνεσθαι είναι μόνο στο μέτρο που αυτά είναι διαφοροποιημένα.
Το τρίτο τούτο είναι ένα άλλο σε σχέση με αυτά, -αυτά δεν υφίσταται παρά μέσα σε ένα άλλο, πράγμα που σημαίνει εξίσου ότι αυτά δεν είναι αυθύπαρκτα. 


και λίγο αργότερα (στην ίδια παρατήρηση):

Εάν κάποιος κάποτε έχει πει πως η ύπαρξη, στο μέτρο που από την αρχή θεωρείται ως ισοδύναμη με το Είναι, είναι η ολοκλήρωση της δυνατότητας, τότε προϋποτίθεται ένας άλλος προσδιορισμός (καθορισμός) παράλληλα, η δυνατότητα: το Είναι να μην εκφράζεται στην αμεσότητά του, αλλά πράγματι ως μη αυθύπαρκτο, ως υποκείμενο σε όρους. Για το Είναι, που είναι διαμεσολαβημένο, θα κρατήσουμε την έκφραση: ύπαρξη.


Η έννοια-κατάσταση της καθαυτότητας (αυστηρότερη έννοια της αυθυπαρκτότητας) σχηματίζεται σε αναφορά προς ένα μη-καθαυτόν, υπάρχει λοιπόν ως καθαυτότητα αποτελώντας (άρα) το δυνητικά αιρόμενο αντίθετο μιας πολλαπλότητας που απαρτίζεται από διαφορετικά και (δυνητικά ή ενεργεία) καθορισμένα όντα.
Είναι κατανοητόν αν σκεφτούμε "συστημικά", αν δηλαδή εντάξουμε την έννοια αυτή στο σύστημα του Hegel,  πως η καθαυτότητα υπάρχει ως λειτουργία ως σημείο αναφοράς προς μια καθορισμένη σχεσιακή συγκρότηση του όντος όπου αυτή η συγκεκριμένη καθαυτότητα θα έχει αρθεί.
Ο μόνος τρόπος για να συγκροτηθεί (από τον Hegel) ένα υπο-σύστημα ενότητας Είναι/Μηδενός, το οποίο θα μπορεί να γίνει αντικείμενο κατηγοριακής μορφοποίησης χωρίς όμως αυτή (η κατηγοριακή μορφοποίηση) να αίρεται στο "ύψος" της καθορισιακότητας, είναι να χρησιμοποιηθεί γι'αυτό το υπο-σύστημα μια έννοια ή ένας τροπισμός (της έννοιας) της αμεσότητας που θα περιέχει την δυνατότητα της σχεσιακότητας και της εσωτερικής (ενωτικής παραταύτα) διαφοροποίησης των όρων του χωρίς όμως (αναγκαστική έστω) την αναφορικότητά του σε καθορισιακότητα, άρα διαφορογενή πολλαπλότητα κ.λπ
Υπάρχει ίσως η δυνατότητα να παραμείνουμε εγελιανοί και ταυτόχρονα να απαλείψουμε τον όρο της ειδικής αυτής αμεσότητας, όπως και τον δέσμιο προς αυτήν όρο της ύπαρξης ως θεμελιακό όρο (στην πραγματικότητα και η αμεσότητα έτσι όπως είναι δομημένη στο εγελιανό σύστημα του ίδιου του Hegel είναι δέσμια τής (έννοιας τής) ύπαρξης. 
Αυτό γίνεται με δύο τρόπους:
Ο ένας είναι να ορίσουμε τους όρους του θεμελιακού (υπο-)συστήματος    [αρχικό Είναι/Μηδέν] ως καθαυτότητες, διατηρώντας τον όρο της καθαυτότητας και σε όλο το υπόλοιπο εγελιανό σύστημα ως έχει. 
Έτσι απλά θα επεκτείναμε τον καθορισμό ως αναφορική σχέση κατηγορούμενης καθαυτότητας και καθορισιακού κατηγορήματος που δημιουργεί διαφορετικά (καθορισμένα και καθορίσιμα) αντικείμενα εντός μιας πολλαπλότητας. 
Αυτό όμως θα μετέτρεπε το θεμελιακό (υπο-)σύστημα σε μη-θεμελιακό και (επίσης) θα μετέτρεπε την ελεύθερη γνωσιακή και υπαρκτική "ατμόσφαιρά" του από "υγιή" σκεπτικιστική "μηδενιστική" κενολογική σε βαριά ατμόσφαιρα γεμάτη αναπαραστάσεις ενός όντος --εντός των οποίων μάλιστα αναπαραστάσεων δεν θα διασώζονταν καμμία διάκριση μεταξύ του γνωρίζοντος/βιωματικού υποκειμένου και των αντικειμένων της γνώσης και της βίωσής του. 
Θα επρόκειτο για μιαν άσχημη επιστροφή του προ-νεωτερικού υποκειμένου, ή μιαν εξαλλαγή της νεωτερικής φιλοσοφικής και στοχαστικής επιστήμης σε κάποιο θεοκρατικό ή οντολογικό σύστημα.
Αυτό που θα ήταν προτιμητέο να κάναμε θα ήταν να "ελαφρύνουμε" όλο το σύστημα από τους καθορισμούς της καθαυτότητας, από το σημείο αναφοράς με το όνομα και την ιδεακή ουσία της καθαυτότητας (ή αυτο-αυτότητας), αναζητώντας έναν άλλο όρο που να εκκινεί την διεργασία της σχεσιακής συγκρότησης ως το αρχικό αιρόμενο, άρα αντίθετό της.
Βέβαια, και εδώ είναι ίσως το σημαντικόν εις τις δυνατότητες των επιλογών μας θα ήταν νομίζω ορθότερο εάν αντί για την έννοια της υπάρξεως, που χρησιμοποιεί ο φιλόσοφος στο θεμελιακό (υπο-)σύστημα ως διαλυτική-συμπληρωματική της καθαυτότητας έννοια, να χρησιμοποιούσαμε μιαν άλλη έννοια που θα περιείχε μιαν άλλη μορφή διαμεσολάβησης και (καθ-)ορισμού των σημείων που απαρτίζουν το γίγνεσθαι των "αρχικό-Είναι" και "Μηδέν" και (καθ-)ορισμού τού ίδιου του γίγνεσθαί (τους). 
Γιατί όμως η έννοια ή κατάσταση της υπάρξεως να μην είναι κατάλληλη για να ορίσει ένα είδος διαμεσολάβησης όπως θα το επιθυμούσαμε;
Πέρα από το γενικό ιστορικό σημασιολογικό φορτίο της έννοιας, το οποίο είναι πλέον εξόχως αρνητικό, υπάρχει ζήτημα με την αόριστη γενικότητά της, παρά το γεγονός πως είναι κατάλληλη όχι μόνον για την σήμανση ενός οντικού σημείου εντός μιας οντικής ενότητας σημείων αλλά και (ειδικότερα) για την σήμανση του διαμεσολαβούντος (αυτά) γίγνεσθαί τους, χωρίς αυτό (το γίγνεσθαι) με αυτό τον τρόπο να μπορεί να φέρει ισχυρές καθορισιακές οντοποιήσεις. 
Γι'αυτό εξάλλου προτιμήθηκε από τον φιλόσοφο για να αποτραπεί η διείσδυση τής (έννοιας τής) καθορισιακής διαμεσολάβησης (στο θεμελιακό υπο-σύστημα αρχικού Είναι/Μηδενός) η οποία περιέχει πάντα ένα φορτίο συγκεκριμενότητας.
Αυτό όμως είναι ακριβώς αυτό που επιθυμούμε εμείς, χωρίς να επιθυμούμε να επιστρέψουμε παρ΄όλα αυτά σε μιαν γενική διαλεκτική καθαυτότητας-σχεσιακότητας όπως θα δομούνταν χωρίς την σχετική ακαθοριστία, την κενότητα και τον "μηδενισμό" της εγελιανής αλλά και της καντιανής θεώρησης (του αρχικού Είναι).
Αν θυμάστε τις νεο-εγελιανές παρεμβάσεις μου στο παρελθόν ανάλογο πρόβλημα υπάρχει (για μένα βέβαια) και με την έννοια της υποστάσεως. 
Θα επανέλθουμε κάποια στιγμή και σε αυτό το συναφές πρόβλημα. 




Ι.Τζανάκος
     

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Ιωάννης Τζανάκος - Ιστολόγια

  • φράσεις [8] - Υπάρχει πρόοδος; υπάρχει, από το μη ον στο ον, ώσπου να εξεγερθεί το γίγνεσθαι και να τα απορροφήσει όλα στο εν. Παίζω ζάρια με τα λεγόμενά μου και θ...
    Πριν από 21 ώρες
  • Why Women Had Better Sex Under Socialism - The New York Times - Why Women Had Better Sex Under Socialism - The New York Times Photo A woman working at a collective farm near Moscow in 1955. Credit Mark Redkin/FotoSo...
    Πριν από 21 ώρες

Δρεπάνι

Δρεπάνι
Δρεπάνι..

Αρχειοθήκη ιστολογίου

Kurdistan

Nichts

Nichts

Πολιτική και Γεωπολιτική..

Στα όρια..

Ουρανός

Ουρανός

Ερμηνείες της ιστορίας..

Επιστημονικά και επιστημονικοφανή..