Αυτοκαθορισμός

Αυτοκαθορισμός

Πέμπτη, 24 Δεκεμβρίου 2015

Hegel και Μηδέν / Σύνοψη ερμηνειών



Η σχέση αρχικού (καθαρού) Είναι και Μηδενός στον Hegel είναι σχέση δύο ενοτήτων του αρχικού Είναι και του Μηδενός που αποτελούν τους δύο πόλους του Είναι και του Μηδενός -ως ο καθένας μια ενότητα με τον αντίθετό του. 
Σε κάθε "ξεχωριστή" ενότητα (σε κάθε πόλο) υπάρχει η εσωτερικότητα εκείνη που απαρτίζεται από το ηγεμονεύον στοιχείο και το ηγεμονευόμενο που διαβρώνει, καταλύει, παραλύει το ηγεμονεύον διενεργώντας την μετατροπή του πόλου στον αντίθετό του.
Έτσι, η ενότητα (1) Είναι/Μηδέν μετατρέπεται στην ενότητα (2) Μηδέν/Είναι με την διάβρωση, κατάλυση, παράλυση που προκαλεί το ηγεμονευόμενο στοιχείο της ενότητας (το Μηδέν) στο ηγεμονεύον στοιχείο (το αρχικό Είναι) . 
Η ίδια διεργασία συμβαίνει και στην μετατροπή της ενότητας (2) σε ενότητα (1). 
Κατά την διάρκεια της πρώτης σειράς των ερευνών μας υποθέσαμε πως σε αυτή την διαλεκτική της αλληλομετατροπής του Είναι σε Μηδέν και αντίστροφα καθοριστικό ρόλο λαμβάνει η Αρχή του Μηδενός όπως αυτή εμφανίζεται υπόρρητα στην σχέση που υπάρχει μεταξύ της ενότητας (1) και (2) ως σχέση κατηγορούμενου (αρχικού) Είναι και κατηγορούντος Μηδέν κατά την οποία το ενεργητικό κατηγοριακό στοιχείο (Μηδέν) συγκροτείται ως ελάχιστα μη-ταυτόν με το κατηγορούμενο στοιχείο (αρχικό Είναι) μέσω της υπόρρητης συγκρότησης της ενεργητικής κατηγοριακότητας (που προκαλεί αυτήν την ελάχιστη μη-ταυτότητα) ως αποφατικής και μη καθορισιακής.
Αν η ταυτότητα σημαίνει το Είναι και η μη-ταυτότητα σημαίνει το Μηδέν, τότε η περίφημη εγελιανή ταυτότητα της ταυτότητας με την μη ταυτότητα μετατράπηκε σε μια διεργασία που θεμελιώνεται στην υπόρρητη και αποφατική ελάχιστη μη-ταυτότητα της ταυτότητας και της μη-ταυτότητας, όπου το Μηδέν ως καταλύον, παραλύον, διαλύον, διαβρώνον στοιχείο σε κάθε πολική ενότητα [ενότητα (1) ή ενότητα (2)] είναι το αμεσοποιητικό έκφρασμα της Αρχής της άρνησης και η εσωτερική φλόγα του αφανίζειν των ίδιων των πόλων (1) και (2) και το τέλος της διεργασίας. 
Οφείλουμε να πούμε πως αυτή είναι μια αιρετική ερμηνεία και αναπαραγωγή του εγελιανού συστήματος αλλά θαρρώ ορθότερη από την σκοπιά της εσωτερικής του δομής ειδικά στις θεμελιακές εκκινήσεις του.
Στις επόμενες έρευνές μας θα αναλύσουμε και θα ερμηνεύσουμε τα εμβόλιμα σχόλια του Hegel σε αυτά τα πρώτα σημεία αγκωνάρια της Επιστήμης της Λογικής και έτσι θα μας δοθεί η δυνατότητα να αρθούμε σε ένα ευρύτερο και πλατύτερο ιστορικά βάθρο ανακαθορισμού και επανερμηνείας της εγελιανής θεώρησης. 
Εννοείται πως οι αρχικές εννοήσεις μας θα δοκιμαστούν ξανά μέσα στις ίδιες τις αυτο- και ετερο-ερμηνείες του ίδιου του Φιλοσόφου στα σχόλιά του. 
Μετά και την ολοκλήρωση του σχολιασμού των σχολίων αυτών θα συνεχίσουμε το δύσκολο ταξίδι στην μεγάλη Λογική του Φιλοσόφου.
Εδώ σας παραθέτω ξανά την εγελιανή εκκίνηση, προσθέτω κάποια τελευταία σχόλια και κάνω στο τέλος μια συνολική παράθεση των ερμηνειών μου.  


Μετάφραση Δημήτρης Τζωρτζόπουλος

ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΛΟΓΙΚΗΣ
[Η ΜΕΓΑΛΗ ΛΟΓΙΚΗ]
ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ
Η ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΗ ΛΟΓΙΚΗ
Πρώτος τόμος
Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΠΕΡΙ ΤΟΥ ΕΙΝΑΙ



ΠΡΩΤΟ ΒΙΒΛΙΟ-
ΠΡΩΤΟ ΤΜΗΜΑ, ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ [ΚΑΘΟΡΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ](ΠΟΙΟΤΗΤΑ)

Πρώτο κεφάλαιο. ΕΙΝΑΙ  
Hegel


A. [Είναι]

Είναι, καθαρό Είναι, χωρίς κανένα άλλον προσδιορισμό [καθορισμό]. 

Στην  απροσδιόριστη [ακαθόριστη] αμεσότητά του, είναι ίσο μόνο με τον ίδιο του τον εαυτό και ακόμα δεν είναι άνισο έναντι ενός άλλου, δεν έχει καμμία διαφορά στο εσωτερικό του εαυτού του ούτε προς τα έξω.

Το είναι δεν θα μπορούσε να διατηρείται σταθερά μέσα στην καθαρότητά του, εάν περιείχε οποιοδήποτε προσδιορισμό [καθορισμό] ή περιεχόμενο που θα ήταν διαφοροποιημένο μέσα σ'αυτό ή δια του οποίου το ίδιο θα μπορούσε να τίθεται ως διαφοροποιημένο από ένα άλλο. 

Αυτό είναι η καθαρή απροσδιοριστία [ακαθοριστία] και κενότητα. -Δεν υπάρχει τίποτα μέσα σ'αυτό που να πρέπει να εποπτεύεται, εάν μπορούμε εδώ να μιλάμε για εποπτεύειν, ή το ίδιο είναι αυτό τούτο το καθαρό, κενό εποπτεύειν. 

Εξίσου τόσο λίγο μπορεί να σκεφτεί κανείς κάτι μέσα σ'αυτό, ή το ίδιο είναι μόνο τούτο το κενό νοείν. 

Το Είναι, το απροσδιόριστο [ακαθόριστο] άμεσο, στην πράξη είναι Μηδέν και τίποτα λιγότερο ή περισσότερο από Μηδέν.



B. ΜΗΔΕΝ
Μηδέν, το καθαρό Μηδέν, αυτό είναι απλή ισότητα με τον ίδιο τον εαυτό του, εντελής κενότητα, απουσία προσδιορισμού [καθορισμού] και περιεχομένου, κατάσταση-μη-διαφοροποίησης μέσα σ'αυτό το ίδιο.

-Στο μέτρο που μπορούμε εδώ να κάνουμε μνεία του εποπτεύειν ή νοείν, τούτη η πράξη λογίζεται ως μιά διάκριση, κατά πόσο κάτι ή τίποτα αποτελεί αντικείμενο του εποπτεύειν ή του νοείν. 

Το εποπτεύειν ή το νοείν το Μηδέν έχει λοιπόν μιά σημασία, αμφότερα διαφοροποιούνται και έτσι το Μηδέν είναι (υπάρχει) στο δικό μας εποπτέυειν ή νοείν, και το ίδιο το κενό εποπτεύειν ή νοείν ως το καθαρό Είναι. -Το Μηδέν λοιπόν είναι ο ίδιος ο προσδιορισμός [καθορισμός], ή μάλλον η ίδια η απουσία προσδιορισμού [καθορισμού] και έτσι γενικά το ίδιο με αυτό που είναι το καθαρό Είναι. 



C. Γίγνεσθαι

1. Ενότητα του Είναι και του Μηδενός.

Το καθαρό Είναι και το καθαρό Μηδέν είναι συνεπώς το ίδιο πράγμα. 

Αυτό που συνιστά την αλήθεια δεν είναι ούτε το Είναι ούτε ο Μηδέν, αλλά το γεγονός ότι το Είναι -δεν μεταβαίνει- αλλά έχει μεταβεί στο Μηδέν και το Μηδέν στο Είναι.

Όμως είναι εξίσου αλήθεια ότι αυτά δεν είναι αδιαφοροποίητα μεταξύ τους, ότι, απεναντίας, δεν είναι το ίδιο πράγμα, ότι είναι απολύτως διαφορετικά αλλά εξίσου αχώριστα και τέτοια που δεν μπορούν να χωριστούν, ότι το καθένα άμεσα εξαφανίζεται μέσα στο αντίθετό του. 

Η αλήθεια τους, επομένως, είναι τούτη η κίνηση του άμεσου εξαφανίζεσθαι του ενός μέσα στο άλλο: το γίγνεσθαι, μιά κίνηση, όπου αμφότερα είναι διαφοροποιημένα, αλλά μέσω μιας διαφοράς, η οποία εξίσου άμεσα έχει καταλυθεί.




Βαθμίδες του γίγνεσθαι.

Το γίγνεσθαι, η γένεση και η φθορά, είναι η μη-χωριστότητα του Είναι και του Μηδενός, όχι η ενότητα που κάνει αφαίρεση από το Είναι και το Μηδέν αλλά, ως ενότητα του Είναι και του Μηδενός, το γίγνεσθαι είναι  αυτή η προσδιορισμένη (καθορισμένη) ενότητα, ή μια τέτοια, μέσα στην οποία τόσο το Είναι όσο και το Μηδέν είναι. 

Ωστόσο, στον βαθμό που το καθένα, το Είναι και το Μηδέν, είναι αχώριστο από το άλλο του, αυτό δεν είναι. 

Μέσα σε τούτη την ενότητα, επομένως, αυτά είναι, αλλά ως αφανιζόμενες, μόνον ως ανηρημένες [βαθμίδες]. 

Από την αρχικά  παρασταθείσα αυθυπαρξία καταβυθίζονται σε βαθμίδες (στιγμές Momente), που εξακολουθούν να είναι διαφορετικές αλλά ταυτόχρονα ανηρημένες.

Έχοντας νοηθεί με βάση αυτή την διαφορετικότητά τους, η καθεμία είναι παρούσα, μέσα στην ίδια τούτη, ως ενότητα με την άλλη. 

Το γίγνεσθαι περιέχει επομένως το Είναι και το Μηδέν ως δύο τέτοιες ενότητες, κάθε μιά από τις οποίες η ίδια είναι ενότητα του Είναι και του Μηδενός. 

Η μία είναι το Είναι ως άμεσο και ως αναφορά στο Μηδέν, η άλλη είναι το Μηδέν ως άμεσο και ως αναφορά στο Είναι, σε αυτές [δε] τις ενότητες, οι προσδιορισμοί [καθορισμοί] είναι άνισης αξίας.

Το γίγνεσθαι, κατ'αυτό τον τρόπο, είναι διττά προσδιορισμένο [καθορισμένο]. 

Στον έναν προσδιορισμό [καθορισμό], το Μηδέν είναι παρόν ως άμεσο, ήτοι ο προσδιορισμός [καθορισμός] ξεκινά από το Μηδέν, το οποίο αναφέρεται στο Είναι, δηλαδή μεταβαίνει στο ίδιο τούτο το Είναι.

Στον άλλο προσδιορισμό [καθορισμό], το Είναι είναι παρόν ως άμεσο, ήτοι ξεκινά από το Είναι, το οποίο μεταβαίνει στο Μηδέν.

-Γένεση και Φθορά.

Αμφότεροι οι προσδιορισμοί [καθορισμοί] είναι το ίδιο, γίγνεσθαι, και ακόμα και ως κατευθύνσεις τόσο διαφορετικές διαπερνούν και παραλύουν ο ένας το άλλον. 

Ο ένας είναι παρέρχεσθαι, φθορά, το Είναι μεταβαίνει στο Μηδέν, αλλά [και] το Μηδέν είναι εξίσου ακριβώς το αντίθετο του εαυτού του, [είναι το..] μεταβαίνειν στο Είναι, έρχεσθαι στο Είναι, γένεση. 

Ετούτη η γένεση είναι η άλλη κατεύθυνση, το Μηδέν μεταβαίνει στο Είναι, αλλά [και] το Είναι αναιρεί εξίσου τον εαυτό του και είναι προφανώς το μεταβαίνειν στο Μηδέν, είναι παρέρχεσθαι, φθορά. 

-Δεν αυτοαναιρούνται αμοιβαία - [σαν] το ένα [να] αναιρεί το άλλο εξωτερικά- παρά το καθένα αναιρεί τον εαυτό του αυτό καθεαυτό και είναι σ'αυτόν τον ίδιο [τον εαυτό του] το αντίθετο του εαυτού του.


Η πράξη αναίρεσης του γίγνεσθαι.

Η ισορροπία, στην οποία τίθενται η γένεση και η φθορά, είναι, εν πρώτοις, το ίδιο το γίγνεσθαι. Αλλά αυτό-εδώ συνέρχεται (συλλέγεται) εξίσου σε ήρεμη ενότητα. 

Το Είναι και το Μηδέν, μέσα σε τούτη την ενότητα, είναι παρόντα ως αφανιζόμενα στάδια, αλλά το γίγνεσθαι ως τέτοιο δεν είναι παρά δυνάμει της κατάστασης διαφοροποίησής τους. 

Η διεργασία αφανισμού τους είναι συνεπώς η διεργασία αφανισμού του γίγνεσθαι ή το αφανίζεσθαι του ίδιου του αφανίζεσθαι. 

Το γίγνεσθαι είναι μια ακατάπαυστη ανησυχία, που καταβυθίζεται σε ένα ήρεμο αποτέλεσμα.

Αυτό θα μπορούσε να εκφρασθεί και ως εξής:

Το γίγνεσθαι είναι: 

Το αφανίζεσθαι του Είναι μέσα στο Μηδέν και του Μηδενός στο Είναι και το αφανίζεσθαι του Είναι και του Μηδενός εν γένει, σύγχρονα όμως αυτό ερείδεται στην διαφορά τους. 

Αυτό επομένως αντιφάσκει εσωτερικά με τον εαυτό του, επειδή ό,τι ενοποιεί εντός εαυτού είναι αντί-θετο προς τον εαυτό του, μια τέτοια όμως ενοποίηση αυτοκαταστρέφεται.

Αυτό το αποτέλεσμα είναι το αφανισμένο-Είναι, αλλά όχι ως Μηδέν. 

Ως τέτοιο [αν εννοούνταν ως Μηδέν] θα ήταν απλώς μια υποτροπή στον έναν από τους ήδη ανηρημένους προσδιορισμούς [καθορισμούς], όχι αποτέλεσμα του Μηδενός και του Είναι.

Αυτό είναι η ενότητα του Είναι και του Μηδενός που έγινε ήρεμη απλότητα. 

Αλλά η ήρεμη απλότητα είναι Είναι, ωστόσο εξίσου ως προσδιορισμός [καθορισμός] του Όλου και όχι πλέον ως προσδιορισμός [καθορισμός] για τον εαυτό του.

Το γίγνεσθαι έτσι, ως η πράξη που μεταβαίνει στην ενότητα του Είναι και του Μηδενός -μιά ενότητα που είναι υπό την μορφή του Είναι ή έχει το σχήμα της μονομερούς, άμεσης ενότητας αυτών των σταδίων, είναι το Dasein....



Κάποιες τελευταίες μεταβατικές παρατηρήσεις
Σε ένα σημείο από το (A. [Είναι]) ο Hegel ορίζει το αρχικό Είναι με μια νοητική ενότητα αποφατικότητας και καθορισιακότητας:

"...Το είναι δεν θα μπορούσε να διατηρείται σταθερά μέσα στην καθαρότητά του, εάν περιείχε οποιοδήποτε προσδιορισμό [καθορισμό] ή περιεχόμενο που θα ήταν διαφοροποιημένο μέσα σ'αυτό ή δια του οποίου το ίδιο θα μπορούσε να τίθεται ως διαφοροποιημένο από ένα άλλο..."

Η διατήρηση της σταθερότητας της καθαυτότητας του αρχικού Είναι περιέχει την αποφατική άρνηση κάθε καθορισμού εντός αυτού του Είναι. 
Δεν είναι δυνατόν να υπάρχει κανένας καθορισμός εντός του αρχικού Είναι αλλά αυτό συγκροτείται ως λογική "φράση" δια της αποφατικής κατηγόρησης της καθορισιακής κατηγόρησης ως διαφοροποιητικής. 
Είναι αλήθεια ωστόσο πως έτσι παραβλέπεται επιδέξια η δείξη, όπως δεν θα έπρεπε, του θετικού μέρους της καθορισιακής κατηγόρησης.  
Η επιδεξιότητα αυτής της παράβλεψης έχει να κάνει με την σχετική παρουσία της (πιθανής) θετικότητας της (πιθανής, αλλά και αποτρεπόμενης εδώ) καθορισιακής κατηγόρησης.
Η καθορισιακή κατηγόρηση περιέχει τόσο την αρνητική όσο και την θετική κατηγόρηση του όντος και εδώ για να αποκλειστεί από το "σώμα" του αρχικού Είναι η καθορισιακή κατηγόρηση δεν εντάσσεται στο δικό της "σώμα" (της καθορισιακής κατηγόρησης) η θετικότητα με έναν τρόπο που θα περιείχε και άλλους τροπισμούς. 
Αυτή η μη-ένταξη διενεργείται με μιαν μορφή χρήσης της αποφατικότητας που δεν είναι εύκολα εμφανής ως χρήση, ακριβώς δια της παρουσίας της αντίθετης λειτουργικότητας (της θετικής κατηγόρησης, του καθορισμού ως περιέχοντος και την θετική κατηγόρηση):
Το θετικό περιεχόμενο, ο καθορισμός (και) ως θετικό περιεχόμενο παρουσιάζεται ως δημιουργούσα διεργασία μόνον κατά την δημιουργία της διαφοροποιητικής πολλαπλότητας των κατηγορούμενων όντων -εντός της ενότητας του αρχικού Είναι.
Η καθορισιακή κατηγόρηση δεν θα δημιουργούσε απλά ένα σύστημα εσωτερικής διαφοροποίησης στο αρχικό Είναι, άρα θα το έθετε ως μη καθαρό, αλλά θα δημιουργούσε επίσης και έναν τελικό (νοητικό) θετικό καθορισμό του.
Υπάρχει όμως και άλλος δρόμος που δεν χαράσσεται δια της αναγκαστικότητας της παρουσίας του καθορισμού ως περιέχοντος πάντα την καθορισιακή αρνητικότητα, άρα και την εξωτερική (ή εξωτερικοποιητική) υπόσταση των κατηγορούμενων εντός του αρχικού Είναι -που αυτός θα δημιουργούσε:
Αν ήταν δυνατόν να ορθώσουμε έναν μόνον θετικό κατηγοριακό καθορισμό αυτού του αρχικού Είναι χωρίς την σύμπλεξή του με την αρνησιακή κατηγόρηση τότε θα είχαμε ένα άλλο σύστημα θεμελιώσεων, ή πιθανά μια άλλη σειρά από θεμελιωτικές κατηγορήσεις.
Ισχυρίζομαι πως μια θετική κατηγόρηση του αρχικού Είναι δεν είναι αναγκαία αντίστοιχη με μια ενδογενή οντολογική θετικότητα αυτού του Είναι. 
Η άρνηση ως Αρχή δύναται να συλληφθεί ως ένα σύνολο ενεργειών με ταυτή την μηδενοποιητική τους ουσία χωρίς αναφορικότητα και συνεπαγωγικά χωρίς να υπάρχει (αυτή) η αναφορικότητα που θεμελιώνεται στην όποια καθαυτότητα της όποιας ύπαρξής της (ή ύπαρξής τους).  






Παράθεση του συνόλου των πρώτων ερμηνειών μας

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Ιωάννης Τζανάκος - Ιστολόγια

Δρεπάνι

Δρεπάνι
Δρεπάνι..

Αρχειοθήκη ιστολογίου

Kurdistan

Nichts

Nichts

Πολιτική και Γεωπολιτική..

Στα όρια..

Ουρανός

Ουρανός

Ερμηνείες της ιστορίας..

Επιστημονικά και επιστημονικοφανή..