Αυτοκαθορισμός

Αυτοκαθορισμός

Πέμπτη, 3 Νοεμβρίου 2016

F-35, Τουρκία και ισορροπία δυνάμεων στο Αιγαίο | Terra Nova Incognita

F-35, Τουρκία και ισορροπία δυνάμεων στο Αιγαίο | Terra Nova Incognita

 

F-35, Τουρκία και ισορροπία δυνάμεων στο Αιγαίο
November 3, 2016

 Το F-35 Lightning II της Lockheed Martin, είναι αεροσκάφος 5ης γενιάς, πολλαπλών ρόλων. Το τελευταίο διάστημα έχουν κυκλοφορήσει πολλές θεωρίες σχετικά με την επερχόμενη απόκτησή του από τη Τουρκική Πολεμική Αεροπορία (ΤΗΚ). Κάποια δημοσιεύματα κάνουν λόγο για πλήρη ανατροπή της αεροπορικής ισορροπίας μεταξύ Ελλάδας-Τουρκίας, υπέρ της δεύτερης, ενώ κάποια άλλα, μιλάνε για ένα αεροσκάφος, η αξία του οποίου είναι μάλλον υπερτιμημένη. Οι γνωστοί ύποπτοι, κραυγάζουν για την απόκτηση ρωσικών Σουχόι, που υποτίθεται πως μπορούν να κονιορτοποιήσουν το F-35. Τι απ' όλα αυτά ισχύει;

Ας δούμε μερικά χαρακτηριστικά δημοσιεύματα:






 Τι είναι το F-35;

Πρόκειται για το 2ο αεροσκάφος 5ης γενιάς που μόλις πρόσφατα μπήκε σε υπηρεσία με τις ένοπλες δυνάμεις των ΗΠΑ. Μαζί με το ανώτερο και αρκετά ακριβότερο F-22, είναι τα μοναδικά αεροσκάφη 5ης γενιάς σε υπηρεσία, σε όλο το κόσμο. 

Το αεροσκάφος σχεδιάστηκε εξαρχής για να φέρει κάποια χαρακτηριστικά: χαμηλή παρατηρησιμότητα (stealth), ικανοποιητικό φορτίο οπλισμού και ακτίνα δράσης, δυνατότητα πολλαπλών ρόλων, ηλεκτρονικά συστήματα τελευταίας γενιάς κτλ. Κατασκευάζεται σε 3 εκδόσεις:

α) Συμβατική (F-35A)

β) Κάθετης απο-προσγείωσης (F-35B)

γ) Για χρήση από αεροπλανοφόρα (F-35C)

Στις 2 Αυγούστου 2016, η πρώτη Μοίρα F-35A, κηρύχθηκε επιχειρησιακή από την USAF.

Για να φτάσει όμως το F-35 στη πρώτη γραμμή, έπρεπε να περάσει από σαράντα κύματα. Τεράστιες υπερβάσεις κόστους, καθυστερήσεις στις παραδόσεις, προβλήματα στην ενσωμάτωση και αξιοποίηση τεχνολογιών, έφεραν πολλές φορές το όλο πρόγραμμα ένα βήμα πριν την ακύρωσή του. 

Μέχρι το 2014, το πρόγραμμα είχε υπερβεί το προβλεπόμενο κόστος κατά 163 δις δολάρια και εμφάνιζε καθυστέρηση στην ανάπτυξή του κατά 7 χρόνια. Σύμφωνα με το Bloomberg, θα χρειαστούν ακόμη 500 εκ. δολάρια για περεταίρω ανάπτυξη.



Σύμφωνα με τις πιο αισιόδοξες προβλέψεις, το κόστος ανά αεροσκάφος σήμερα, ξεπερνά τα 100 εκ. δολάρια. Η κατασκευάστρια εταιρία, ευελπιστεί πως το κόστος θα σταθεροποιηθεί στα 89 εκ. μέχρι το 2019 με τη σχεδιαζόμενη μείωση των κατασκευαστικών εξόδων. Παρόλα αυτά, η τιμή του είναι εξωφρενικά υψηλή και τα σενάρια απόκτησης μίας μοίρας (20 αεροσκάφη), από την Ελλάδα που κυκλοφόρησαν τις τελευταίες ημέρες, θα πρέπει να θεωρούνται απίθανα, δεδομένης της οικονομικής συγκυρίας. 



Αξίζει τα λεφτά του;

Το F-35 σχεδιάστηκε και κατασκευάστηκε για να αποτελέσει την αιχμή του δόρατος με τις ένοπλες δυνάμεις των ΗΠΑ, ενώ υπολογίζεται πως θα μείνει σε υπηρεσία έως το 2070. Μόνο οι ΗΠΑ, σχεδιάζουν την απόκτηση σχεδόν 2,500 F-35. Θα αντικαταστήσει σταδιακά όλους τους υπάρχοντες τύπους όπως τα F-16, F-18 και AV-8B Harrier II. Μαζί με το μεγαλύτερο F-22, που ξεκίνησε να αντικαθιστά το F-15, στο ρόλο του αεροσκάφους εναέριας υπεροχής, θα αποτελέσουν το κύριο όγκο της αμερικανικής αεροπορικής ισχύος, για τις επόμενες δεκαετίες.

Όπως ο μεγαλύτερος ''αδερφός'' του, το F-22 που κηρύχθηκε επιχειρησιακό ήδη από το 2005, κατασκευάστηκε για να είναι στη κορυφή της τεχνολογικής εξέλιξης, όντας ουσιαστικά υπεράνω συναγωνισμού με οποιοδήποτε άλλο αεροσκάφος βρίσκεται σήμερα σε παραγωγή, ή σχεδιάζεται για το άμεσο μέλλον. Είναι σχεδιασμένο με τρόπο που θα του δίνει τη δυνατότητα συνεχούς εξέλιξης και αναβάθμισης, ούτως ώστε να μπορεί να ενσωματώνει τεχνολογίες αιχμής και να βρίσκεται στη κορυφή της αεροπορικής υπεροχής, για τις προσεχείς δεκαετίες.


Το F-35 κατασκευάστηκε ως stealth με τη χρήση υλικών απορρόφησης ακτινοβολίας ραντάρ, καθώς και σχεδιασμού που επιτρέπει χαμηλή παρατηρησιμότητα. Ενσωματώνει επίσης τεχνολογίες χαμηλής ορατής και υπέρυθρης παρατηρησιμότητας. Οι δοκιμές επιβεβαιώνουν τα χαρακτηριστικά stealth του αεροσκάφους έναντι σε συμβατικά ραντάρ, πλην των ραντάρ που χρησιμοποιούν  χαμηλές συχνότητες-LF  (έως 1 GHz). Αξίζει να σημειωθεί, πως σύμφωνα με κάποιες πηγές, οι Σέρβοι χρησιμοποίησαν παρόμοια τεχνολογία, τροποποιώντας παλιά σοβιετικά ραντάρ, για να καταρρίψουν ένα F-117, το 1999. Το μοναδικό μειονέκτημα των ραντάρ LF, είναι το μεγάλο τους μέγεθος που τα καθιστά εύκολους στόχους.





Φέρει 2 εσωτερικές αποθήκες οπλισμού και 4 εξωτερικούς πυλώνες ανάρτησης βλημάτων, ή δεξαμενών καυσίμων. Προφανώς, η ανάρτηση εξωτερικού φορτίου, διαταράσσει τα stealth χαρακτηριστικά του αεροσκάφους και μέχρι στιγμής, είναι άγνωστο σε ποιο βαθμό επηρεάζει τη παρατηρησιμότητά του.

Παρά τα προβλήματα κόστους και ανάπτυξης, το F-35, μαζί με το F-22, θα αποτελέσουν τη κορυφή της παγκόσμιας αεροπορικής τεχνολογίας, τουλάχιστον για τα προσεχή χρόνια. Οι τεχνολογίες που ενσωματώνουν, είναι τουλάχιστον μια γενιά μπροστά από τα ευρωπαϊκά Eurofighter, Rafale και Gripen, καθώς και από τα ρωσικά Mig-29/35 και Su-27/35. Μπορεί το F-35, να μην είναι το πιο ευέλικτο αεροσκάφος που πετά αυτή τη στιγμή, ωστόσο οι μελλοντικές εμπλοκές, σπανίως θα λαμβάνουν χώρα εντός του οπτικού ορίζοντα.

Σε αεροσκάφη αντίστοιχων τεχνολογιών, έχουμε το υπό ανάπτυξη PAK FA (T-50), της Ρωσίας, το οποίο δε πρόκειται να μπει σε γραμμή παραγωγής πριν τα τέλη του 2017 και το κινεζικό J-20 που βρίσκεται ακόμη στο στάδιο των δοκιμών. Και τα 2 αεροσκάφη, αντιμετωπίζουν θέματα ανάπτυξης, όπως προβλήματα στο ίχνος ραντάρ, μη έγκαιρη παράδοση νέων κινητήρων και ηλεκτρονικών κτλ. Πρόκειται ωστόσο για προβλήματα που, όπως και στη περίπτωση του F-35, αναμένεται σύντομα να ξεπεραστούν. Ακόμη και τότε, θα είναι άγνωστο εάν θα μπορούν να συναγωνιστούν επί ίσοις όροις τα αμερικανικά αεροσκάφη για τα οποία σχεδιάστηκαν να αντιμετωπίσουν. Υπενθυμίζουμε πως το αμερικανικό F-22, είναι επιχειρησιακό ήδη από το 2005, με ότι αυτό σημαίνει για το τεχνολογικό χάσμα μεταξύ ανατολής και δύσης.


Προφανώς τα σενάρια αγοράς ρωσικών Σουχόι, ακόμη και των πιο εξελιγμένων όπως τα Su-35 (θεωρητικά 4++ γενιάς), είναι υπερτιμημένα, δεδομένου πως σε καμία περίπτωση δε μπορούν να σταθούν ''αξιοπρεπώς'' στο πεδίο της εναέριας μάχης, ενάντια στο F-35, για τον απλούστατο λόγο πως τα χωρίζει μια 20ετία τεχνολογικής εξέλιξης. Για παράδειγμα, οι ΗΠΑ έχουν αναπτύξει και εντάξει στο οπλοστάσιό τους εδώ και πολλά χρόνια, μια μεγάλη σειρά ραντάρ τεχνολογίας AESA (AN/APG-77, AN/APG-80, AN/APG-83, AN/APG-81 κτλ), σε αντίθεση με τους Ρώσους που έχουν να επιδείξουν ελάχιστα παραδείγματα (Zhuk-MA/MAE και το υπό ανάπτυξη για το T-50, Byelka) και ακόμη χειρότερα τους Κινέζους (Type 1475). 

Εκεί όμως που το F-35 και το F-22, ξεχωρίζουν από το συναγωνισμό, είναι η τεχνολογία ''νοημόνων'' ηλεκτρονικών μέσων, τα οποία διαρκώς εξελίσσονται. Αν και θα ήταν πρώιμο να κάνουμε λόγο για ένα αεροσκάφος που χρησιμοποιεί μια πλήρως αναπτυγμένη τεχνητή νοημοσύνη, τα υπάρχοντα συστήματα, διαθέτουν μια άνευ προηγουμένου δυνατότητα αλληλοσυνεργασίας, αυτοματισμού και δυνατότητας αξιολόγησης απειλών, που σύμφωνα με αρκετούς αναλυτές, τα F-22 & F-35, θα είναι τα τελευταία επανδρωμένα αεροσκάφη για τις αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις.

Σύμφωνα με τη Lockheed Martin, ο υπερ-υπολογιστής τους αεροσκάφους, αποτελείται από 8.000.000 γραμμές κώδικα, σχεδιασμένου να συγκεντρώνει, να αναλύει και να κατηγοριοποιεί πληροφορίες με ασύλληπτη ταχύτητα. 





Είναι ωστόσο πολλές οι φωνές που κάνουν λόγο για στροφή στη φθηνότερη ρωσική αγορά για προμήθεια νέων αεροσκαφών κτλ. Η αλήθεια είναι πως ο ορισμός ''φθηνότερο'' είναι σχετικός. Ακόμη και η προμήθεια 2 μοιρών ρωσικών αεροσκαφών (40 αεροσκάφη) όπως για παράδειγμα των Su-30 θα κοστίσει αρκετά δις ευρώ προκειμένου να αγοραστούν (κόστος μονάδας περί τα $45 εκ.), να δημιουργηθούν νέες υποδομές, να αγοραστούν όπλα, εκπαίδευση κτλ. Αυτό που είναι ακόμη πιο δύσκολο είναι να μπορέσει μια χώρα μέλος του ΝΑΤΟ να προμηθευτεί ρωσικά αεροσκάφη. Αυτό δε πρόκειται ποτέ να επιτραπεί από τους ''συμμάχους''. 

Υπάρχει τρόπος αντιμετώπισης;

Με βάση το τρέχον αεροπορικό δυναμικό της Ελλάδας, η απόκτηση του F-35, από τη Τουρκία, αναμφιβόλως θα γείρει τη πλάστιγγα της αεροπορικής υπεροχής, υπέρ των γειτόνων.

Η Ελλάδα διαθέτει αυτή τη στιγμή 145.000 άνδρες και γυναίκες, στρατιωτικό προσωπικό και στους 3 κλάδους. (ΣΞ, ΠΑ, ΠΝ). Διαθέτει επίσης 280.000 ενεργούς εφέδρους. Από άποψη υλικών, μετά τη κρίση των Ιμίων, έγιναν πολλές αγορές υπερσύγχρονων οπλικών συστημάτων. Συγκεκριμένα:

Η Πολεμική Αεροπορία διαθέτει 250 μαχητικά εκ των οποίων τα 198 είναι πρώτης γραμμής (F-16, M-2000). Ένα λιγότερο γνωστό πλεονέκτημα της ΠΑ είναι ότι διαθέτει ένα από τα πιο πυκνά και υπερσύγχρονα δίκτυα αεράμυνας παγκοσμίως (Patriot, S-300, I-Hawk, Crotale, Tor-M1, OSA-AKM, Βελος κτλ) . Διαθέτει επίσης τη δυνατότητα στρατηγικού πλήγματος με τα βλήματα SCALP EG , σε αποστάσεις έως 600 χλμ. Η προσεχής απόκτηση από πλευράς Τουρκίας όμως των υπερεξελιγμένων μαχητικών 5ης γενιάς F-35, θα ανατρέψει οριστικά την όποια λεπτή ισορροπία υπάρχει σήμερα.


Η πρόσφατη ανακοίνωση για την αγορά (επιπλέον) 24 F-35 από τη Τουρκία, δεν είναι καινούργια είδηση. Η Τουρκία δαπάνησε το 2014 $22,6 δις ή το 2,2% του ΑΕΠ της σε αμυντικές δαπάνες. Μόνο για την αγορά νέων οπλικών συστημάτων θα δαπανηθούν $70 δις μέχρι το 2023. Σε αυτά συμπεριλαμβάνετε η προμήθεια τουλάχιστον 100 υπερσύγχρονων μαχητικών F-35 αξίας $16 δις, που θα αλλάξουν άρδην την αεροπορική ισορροπία στο Αιγαίο. Επιπλέον, θα δαπανηθούν $4,5 δις για αναβάθμιση του στόλου των F-16 σε επίπεδο Block 52+, $10 δις για την ανάπτυξη του εγχώριου μαχητικού νέας γενιάς TF-X, $3,5 δις για αγορά νέων ελικοπτέρων, $2,5 δις για την ανάπτυξη και την αγορά του εγχώρια κατασκευασμένου άρματος μάχης, Altay, $3,5 δις για την αγορά ή την εξ ολοκλήρου ανάπτυξη νέου Α/Α συστήματος μεγάλης εμβέλειας, $1 δις για τη κατασκευή νέων δορυφόρων, $3 δις για τη προμήθεια νέων επιθετικών ελικοπτέρων, $4 δις για νέα υποβρύχια και $2,5 δις για πλοία επιφανείας. Προφανώς, η Ελλάδα δεν μπορεί να συναγωνιστεί αυτή την εξοπλιστική φρενίτιδα, κυρίως λόγο τρέχουσας οικονομικής συγκυρίας.

Δόγμα MAD

Κατά το Ψυχρό Πόλεμο, οι δύο αντίπαλες υπερδυνάμεις κατείχαν πλέον ισχυρά πυρηνικά συστήματα, η χρησιμοποίηση των οποίων εξασφάλιζε την αμοιβαία τους καταστροφή, οδήγησε στην υιοθέτηση του δόγματος της Αμοιβαίας Εξασφαλισμένης Καταστροφής (Mutual Assured Destruction), γνωστό με τα αρχικά MAD (τρελός).

Υπάρχουν διαθέσιμα οπλικά συστήματα, τα οποία με μικρό κόστος, μπορούν να κάνουν τον οποιοδήποτε εισβολέα, να το σκεφτεί πολλές φορές πριν επιτεθεί. Εξυπακούεται ως στη περίπτωση Ελλάδας-Τουρκίας, μιλάμε για συμβατικά και όχι πυρηνικά όπλα.

Βαλλιστικοί πύραυλοι: Η Τουρκία διαθέτει σήμερα τον βαλλιστικό πύραυλο Yildirim I&II με εμβέλεια έως 300 χλμ, ενώ αναπτύσσει την έκδοση III που θα έχει εμβέλεια 900 χλμ. Πρόκειται για ένα πραγματικό υπερόπλο που θα μπορεί να πλήξει οποιοδήποτε στόχο στην ηπειρωτική Ελλάδα. Εάν αντιστοίχως η χώρα μας προμηθευόταν επαρκή αριθμό πυραύλων με αντίστοιχη εμβέλεια και τους έστρεφε όχι μόνο εναντίον στρατιωτικών στόχων, αλλά και εναντίον υποδομών όπως λιμάνια, διυλιστήρια, εργοστάσια παραγωγής ενέργειας, φράγματα και γενικά πάσης φύσεως κρίσιμη υποδομή, θα μπορούσε να προκαλέσει τέτοιο ύψος ζημιών και πανικό που η γειτονική χώρα θα γύριζε δεκαετίες πίσω. Σημειωτέον, οι περισσότερες μεγάλες υποδομές της γείτονος, βρίσκονται στα δυτικά της παράλια. Φυσικά, η καταστροφή πολιτικών στόχων εγείρει ηθικό ζήτημα. Εδώ όμως μιλάμε για υποδομές και όχι για βομβαρδισμό πόλεων.

Ένα τέτοιο σύστημα, που προσφέρεται για εξαγωγή, είναι το ρωσικό 9K720 Iskander, με εμβέλεια 500 χλμ και ακρίβεια κυκλικού σφάλματος (CEP) 5-7 μέτρα. Μπορεί να φέρει πληθώρα διαφορετικών κεφαλών, από διανομείς υποπυρομαχικών έως θερμοβαρικές, με βάρος κεφαλής έως 700 κιλά. Κατευθύνεται στο στόχο του είτε μέσω δορυφόρου, είτε μέσω ψηφιακού χάρτη, είτε μέσω κρυπτογραφημένων σημάτων από το κέντρο διοίκησης. Θεωρείται μη ανασχέσιμος λόγω της μεγάλης ταχύτητάς του που φτάνει τα 2.100 μέτρα/δευτερόλεπτο. Ικανός αριθμός των εν λόγο βλημάτων, μπορεί να διαλύσει όλες τις τουρκικές υποδομές στα τουρκικά παράλια, ακόμα και αν βληθούν από την ηπειρωτική Ελλάδα και να αποτελέσει ένα ικανότατο αποτρεπτικό όπλο, με σχετικά χαμηλό κόστος. 

Ακολουθεί παράδειγμα εμβέλειας 500 χιλιομέτρων με βάση εκτόξευσης της Σκύρο:



Το Iskander έχει ήδη πουληθεί στην Αρμενία, ενώ η Σ. Αραβία και το Ιράν βρίσκονται σε διαπραγματεύσεις για την αγορά τους. Η κίνηση των Ρώσων να τοποθετήσουν πυραύλους Iskander στον ρωσικό θύλακα του Καλινινγκράντ, ως απάντηση στη σχεδιαζόμενη από τους Αμερικανούς αντιπυραυλική ασπίδα στην ανατολική Ευρώπη, είχε προκαλέσει κρίση στις σχέσεις Ρωσίας - Δύσης. Ο λόγος είναι το γεγονός (όπως αναφέραμε και παραπάνω), πως το βλήμα θεωρείται μη ανασχέσιμο. 


Συμπεράσματα

Ενδεχομένως λοιπόν, η Ελλάδα θα μπορούσε να επιβάλει μια ''ισορροπία τρόμου'' έχοντας ως φόβητρο σχετικά φθηνά οπλικά συστήματα, που θα μπορούσαν να προκαλέσουν σοβαρές ζημίες στον επιτιθέμενο.

Προφανώς τα περί εφαρμογής δόγματος αμοιβαίας καταστροφής, ανήκουν προς το παρόν στη σφαίρα της φαντασίας. Οι νεοοθωμανικές βλέψεις του Ερντογάν όμως, σε συνδυασμό με τη προμήθεια υπερσύγχρονων οπλικών συστημάτων, όπως του μοναδικού διαθέσιμου στη διεθνή αγορά F-35 (πλην του ''απλησίαστου'' και μη διαθέσιμου για εξαγωγή F-22), απέναντι στο οποίο, η Ελλάδα δεν έχει να παρατάξει κάτι αντίστοιχο (εκτός ίσως από μια αντίστοιχη αγορά), σίγουρα προκαλούν εφιάλτες σε ορισμένους επιτελείς. 

Εν κατακλείδι, το F-35 είναι το καλύτερο (και μοναδικό μέχρι στιγμής) ελαφρύ αεροσκάφος πολλαπλών ρόλων που ενσωματώνει τεχνολογίες που είναι αμφίβολο εάν και πότε θα τις δούμε να αναπτύσσονται από άλλες χώρες.Τα τρέχοντα αεροσκάφη που βρίσκονται σε ρωσικό και κινεζικό οπλοστάσιο, απέχουν πολύ από το να θεωρηθούν ισάξια ή ανώτερα από το F-35.





 

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Ιωάννης Τζανάκος - Ιστολόγια

  • 1 - Οι λέξεις δεν έχουν ένα δικό τους νόημα, και όμως μπορούν να χαρίσουν νόημα σε ό,τι υπάρχει χωρίς να μπορεί κάποιος να προσδιορίσει τι ακριβώς είναι αυτό ...
    Πριν από 30 δευτερόλεπτα
  • Franz Kafka - "Sie standen plötzlich da…" (II, 10) - "Sie standen plötzlich da…" (II, 10) *Sie standen plötzlich da, in einer Reihe, zehn. * *Sie waren fast alle gleich, hagere, dunkle, kahlrasierte Gesichter ...
    Πριν από 1 ώρα

Δρεπάνι

Δρεπάνι
Δρεπάνι..

Αρχειοθήκη ιστολογίου

Kurdistan

Nichts

Nichts

Πολιτική και Γεωπολιτική..

Στα όρια..

Ουρανός

Ουρανός

Ερμηνείες της ιστορίας..

Επιστημονικά και επιστημονικοφανή..