Αυτοκαθορισμός

Αυτοκαθορισμός

Πέμπτη, 5 Ιανουαρίου 2017

Μεταλήθεια μιας ανατομίας, του Ιάσονα Κουτούφαρη-Μαλανδρίνου





Του Ιάσονα Κουτούφαρη-Μαλανδρίνου


Στα μέσα Νοεμβρίου, τα λεξικά της Οξφόρδης ανακήρυξαν «λέξη του 2016» την λέξη post-truth ή, όπως αποδόθηκε ελληνιστί, μετα-αλήθεια και, κομψότερα, μεταλήθεια.1

Η λέξη επισημαίνει «συνθήκες υπό τις οποίες τα αντικειμενικά δεδομένα επηρεάζουν λιγότερο την διαμόρφωση της κοινής γνώμης από τις επικλήσεις στο συναίσθημα και τις προσωπικές πεποιθήσεις».
2

Πριν κλείσει ο μήνας, μόλις τρεις ημέρες μετά τον θάνατο του Φιντέλ Κάστρο, δημοσιεύτηκε στην
AthensVoice ένα άρθρο του κ. Βασίλη Σταματίου με τίτλο «Ανατομία μιας δικτατορίας: Θεσμοί και νόμοι στην Κούβα του Φιντέλ».3

Ο τηλεοπτικός έπαινος του κ. Πορτοσάλτε με έπεισε να το διαβάσω.
4
Αργότερα πρόσεξα ότι το άρθρο είχε αξιοποιηθεί σε κείμενα και άλλων αξιόλογων δημοσιογράφων, όπως του κ. Μανδραβέλη,
5 του κ. Μαρίνου6 και του κ. Παπαντωνίου,7 αλλά είχα ήδη αντιληφθεί πόση μεταλήθεια έκρυβαν τα λόγια του κ. Σταματίου.
 
Δυστυχώς –το ομολογώ με συντριβή– είμαι ένας άνθρωπος που δεν συμβαδίζει με το πνεύμα της εποχής: αντί να σεβαστώ το μεταληθειακό ιδεώδες του συντάκτη, έχω το θράσος να αντιμετωπίζω τα γραφόμενά του υπό το πρίσμα της αλήθειας. 
Θα ήθελα, λοιπόν, να εκλιπαρήσω προκαταβολικά την συμπάθειά του για την άδικη κριτική που θα ασκήσω.


Ιστορία
Τα αληθινά προβλήματα ξεκινούν ήδη από τον τίτλο. Ανοίγοντας το Χρηστικό Λεξικό της Ακαδημίας Αθηνών στο λήμμα «δικτατορία», διαβάζω ότι πρόκειται για «καθεστώς διακυβέρνησης κατά το οποίο ένα άτομο ή μία ομάδα προσώπων, ιδ. στρατιωτικοί, καταλαμβάνουν πραξικοπηματικά την εξουσία, εκμεταλλευόμενοι την κρίσιμη κατάσταση του κράτους, και κυβερνούν τυραννικά».
Η δε «τυραννία», βρίσκω στις σελίδες του ίδιου Λεξικού, σχετίζεται με την «καταπίεση» και την «αυθαίρετη άσκηση εξουσίας».
Συνεπώς, καταλαβαίνω ότι δικτατορία υπάρχει όταν η εξουσία όχι μόνο αποκτάται, αλλά και ασκείται παράνομα.
Άλλως, ότι η δικτατορία είναι το αντίθετο του νόμου.
Πώς μπορεί, λοιπόν, να συνυπάρξει η δικτατορία με θεσμούς και νόμους;
Δεν αγνοώ, βέβαια, ότι ο όρος «δικτατορία» είναι συνήθως αξιολογικός και όχι περιγραφικός, εντάσσεται δηλαδή στο πλαίσιο της ιδεολογικής διαμάχης.
Άλλωστε, άν θέλαμε να παραμείνουμε αυστηρά περιγραφικοί, δεν θα βρίσκαμε τίποτε άλλο παρά δικτατορίες για να περιγράψουμε.

Ο αρθρογράφος μας, πάντως, υποστηρίζει ότι έχει ανακαλύψει την μαγική μέθοδο να εξετάσει «το σύνταγμα και τους νόμους της Κούβας, καθώς και το νομικό και δικαιικό της περιβάλλον», όχι όμως «με όρους αντιπαράθεσης ιδεολογιών».

Είναι ο «απλούστερος» και «ασφαλέστερος τρόπος για να συμπεράνει κανείς αν έχει να κάνει με μία δημοκρατία ή με κάτι πολύ, μα πολύ διαφορετικό
».

Το «
αβίαστο συμπέρασμα, με βάση την ίδια την κουβανική νομοθεσία», μάς προκαταλαμβάνει ο κ. Σταματίου, «είναι ότι όχι απλώς δεν υπάρχει καμία δημοκρατική χώρα στον πλανήτη που να έχει σε ισχύ έστω και έναν από αυτούς τους νόμους, αλλά ότι το σύστημα του Φιντέλ Κάστρο είναι ο ορισμός του ολοκληρωτικού καθεστώτος, του οποίου οι θεσμοί και οι νόμοι μεριμνούν για την κατασκευή ανθρώπων με αντιδημοκρατική συνείδηση από τη νηπιακή ηλικία ως την ενήλικη ζωή, και κατά βάση αντιμετωπίζει κάθε έκφανση δημοκρατίας και ατομικής ελευθερίας ως μέγιστη υπαρξιακή απειλή, την οποία οφείλει άμεσα να εξοντώσει».

Παρά ταύτα, όταν ο κ. Σταματίου θεωρεί «κωμικοτραγική» την απαγόρευση σύστασης εταιριών και πρόσληψης υπαλλήλων από ιδιώτες, έχει ήδη απιστήσει προς την μεθοδολογία την οποία ο ίδιος εξήγγειλε.

Όταν γελοιοποιεί το κρατικό μονοπώλιο στις αγελάδες, τους αστακούς και τις γαρίδες, έχει ήδη αποφασίσει ότι το οικειότερο προς τον ίδιον οικονομικό μοντέλο είναι και το καλύτερο για όλους.

Όταν η κατοχύρωση του δικαιώματος του συνέρχεσθαι και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο κουβανικό Σύνταγμα τού φαίνεται «περίεργη», τότε ήδη συγκρίνει την πραγματικότητα με τις πεποιθήσεις του.

Εξυπακούεται ότι, άν η πραγματικότητα έρχεται σε αντίθεση με τις ιδεολογικές προκαταλήψεις του αρθρογράφου μας, τόσο το χειρότερο για την πραγματικότητα.

Η τεκμηρίωση στα χέρια του κ. Σταματίου υφίσταται τα ίδια βασανιστήρια για τα οποία κατηγορείται το καστροϊκό καθεστώς.

Οι πηγές απουσιάζουν παντελώς από το κείμενό του· και άν σε ορισμένα σημεία μπορούμε να τις μαντέψουμε, αλλού φαίνεται να έχουν κατασκευαστεί από τον συντάκτη.

Τέτοιο παράδειγμα είναι ο αριθμός των φυλακών στην Κούβα. Κατά τον κ. Σταματίου, ανέρχονται σε 400.

Από πού προκύπτει αυτός ο αριθμός;

Κατά το κουβανικό κράτος, δεν ξεπερνούν τις 250 (συνυπολογιζομένων των αστυνομικών τμημάτων), ενώ, σύμφωνα με το Παρατηρητήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, ήταν σίγουρα 270 το 1996.
8

Κατά άλλ
ους ερευνητές, φτάνουν έως τις 5459 ή και τις 582.10 Η πιο διαδεδομένη εκτίμηση τις ανεβάζει στις 200.11 Αλήθεια, γιατί ο κ. Σταματίου δεν επέλεξε όχι τους συνήθεις αριθμούς, αλλά ούτε κάν τους «φουσκωμένους»;

Μήπως επειδή η έρευνά του για τους κουβανικούς θεσμούς δεν ξεπέρασε την επιθυμία του να τους καταδικάσει;

Άλλο παράδειγμα είναι η μέτρηση των ανθρώπινων απωλειών. Ο Κάστρο ανακηρύσσεται τρισχειρότερος του Πινοτσέτ (10.000 ο πρώτος, 3.200 το πολύ ο δεύτερος).

Η μέθοδος η οποία ακολουθείται κατά την σύγκριση είναι αντικειμενικότατη.

Για την χούντα του Πινοτσέτ χρησιμοποιούνται μόνο τα πορίσματα της Εθνικής Επιτροπής για την Αλήθεια και την Συμφιλίωση και του Εθνικού Ιδρύματος για την Αποκατάσταση και την Συμφιλίωση
12 και δεν συνυπολογίζονται καθόλου ούτε οι πιθανώς 10.000 νεκροί των πρώτων ημερών του πραξικοπήματος13 ούτε οι τουλάχιστον 50.000 νεκροί της Επιχείρησης Κόνδωρ,14 στην υλοποίηση της οποίας ο Πινοτσέτ διαδραμάτισε πρωταγωνιστικό ρόλο.15

Αντιθέτως, για να διαμορφώσει τον αριθμό των θυμάτων του Κάστρο, ο κ. Σταματίου προσθέτει «
(πολλούς) θανάτους αντιφρονούντων στις φυλακές “από φυσιολογικά αίτια” και τους άπειρους πνιγμούς ανθρώπων που επιχείρησαν να δραπετεύσουν από τη χώρα δια θαλάσσης».

Σε άλλα σημεία ο αρθρογράφος δεν διστάζει να μεταληθευθεί απροκάλυπτα, όπως φερ' ειπείν σχετικά με την αντιμετώπιση των ομοφυλοφίλων στην Κούβα.

Πρώτον, ο αρθρογράφος ισχυρίζεται ότι οι UMAP (Στρατιωτικές Μονάδες για την Ενίσχυση της Παραγωγής) υπήρξαν «στρατόπεδα συγκέντρωσης ομοφυλοφίλων» που «καταργήθηκαν στα τέλη της δεκαετίας του ’70». Η αλήθεια είναι ότι οι συγκεκριμένες μονάδες λειτούργησαν για τρία χρόνια (1965-1968) και δεν σχετίζονταν ειδικά με τους ομοφυλόφιλους.

Μέσα στην αβεβαιότητα και την διαρκή στρατιωτική ετοιμότητα της πρώτης δεκαετίας του επαναστατικού καθεστώτος, οι
UMAP συγκροτήθηκαν ως εναλλακτική της υποχρεωτικής στράτευσης για εκείνους που δεν μπορούσαν να υπηρετήσουν λόγω ελλιπούς εκπαίδευσης ή συνειδησιακών προβλημάτων (όπως π.χ. οι Μάρτυρες του Ιεχωβά).

Οι
UMAP συμπεριέλαβαν και τους «θηλυπρεπείς» ομοφυλόφιλους, δεδομένου ότι ο machismo της κουβανικής κοινωνίας άφηνε εκτός συζήτησης την συμμετοχή τους στο στράτευμα.

Μόλις έγινε αντιληπτό ότι και οι
UMAP δεν έμεναν απρόσβλητες από την ίδια ομοφοβική νοοτροπία, η κυβέρνηση τις κατήργησε.16

Το 1979 η ομοφυλοφιλία έπαψε να θεωρείται έγκλημα στην Κούβα.

Στις αμερικανικές πολιτείες ακριβώς απέναντι από την Κούβα, χρειάστηκαν 24 χρόνια και μία απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου
17 για να συμβεί το ανάλογο: κάτι που, φυσικά, ο κ. Σταματίου ξεχνά να αναφέρει.

Δεύτερον, κατά τον κ. Σταματίου, στις UMAP «δέσποζε η επιγραφή “el trabajo os hara hombres”, ήτοι “η δουλειά θα σας κάνει άντρες” (που λέγεται πως ήταν έμπνευσης του άλλου μεγάλου ανθρωπιστή, του Τσε Γκεβάρα)».

Αυτή η πληροφορία προέρχεται από τον
José Mario Rodríguez (ο οποίος αποδίδει την φράση στον Λένιν), διατυπώνεται στο αντικαστροϊκό ντοκυμανταίρ Conducta Impropia,18 και δεν έχει επιβεβαιωθεί από καμμία άλλη πηγή.

Το επίγραμμα δεν ανευρίσκεται ούτε στα κείμενα του Τσε Γκεβάρα, ούτε στα έργα του Λένιν (ο οποίος –ας μην το ξεχνάμε– μετά την Οκτωβριανή Επανάσταση αποποινικοποίησε την ομοφυλοφιλία).

Ενίοτε, πάλι, η πίστη του αρθρογράφου στην μεταλήθεια τον κάνει να περιφρονεί την αλήθεια ακριβώς την στιγμή που αυτή τον εξυπηρετεί περισσότερο.

Μαθαίνουμε, φερ' ειπείν, ότι
«απαγορεύεται η διαμονή Κουβανών από την επαρχία στην Αβάνα χωρίς άδεια», λίγο πριν πληροφορηθούμε ότι «oι σημερινές απαγορεύσεις σε σχέση με την κατάσταση που επικρατούσε στην Κούβα κατά τα πρώτα 20 χρόνια που έκανε κουμάντο ο Φιντέλ είναι βέβαια εντελώς light».

Όμως, η συγκεκριμένη απαγόρευση δεν τέθηκε σε ισχύ παρά μετά το 1997,
19 αρχίζοντας να χαλαρώνει κάπως μετά το 2013!20

Μικρό εννοιολογικό διάλειμμα: Μπορεί το παρακράτος να είναι πολυπληθέστερο από την κοινωνία;
Η διαίσθησή μας απαντά αρνητικά, αλλά ο κ. Σταματίου έχει άλλη άποψη.
Ο
ι Comités de Defensa de la Revolución παρουσιάζονται ως μυστική αστυνομία, η οποία παρακολουθεί και τρομοκρατεί τον κουβανικό λαό. Εν τούτοις, ο αρθρογράφος δεν αναφέρει ότι ήδη το 1985, κάπου 6,1 εκατομμύρια Κουβανών ήταν μέλη των CDR:21 με άλλα λόγια, άν πιστέψουμε τον κ. Σταματίου, το 80% του ενήλικου πληθυσμού της Κούβας ήταν μέλη της μυστικής αστυνομίας!

Νόμοι
Είναι πράγματι λυπηρό που τόση προθυμία για γνώση συναντά τέτοια απροθυμία για έρευνα.
Ωστόσο, θα ήταν άδικο να μην αναγνωρίσουμε την ρητορική δεινότητα του κ. Σταματίου.
Μπορεί να μην αξίζει ως μελετητής, αλλά θα μπορούσε να είναι ένας εξαιρετικός δικηγόρος.
Όχι στην Κούβα, βέβαια!
Εκεί, άν πιστέψουμε τον αρθρογράφο μας, «
οι δικηγόροι δεν είναι μεν τυπικά κρατικοί υπάλληλοι, αλλά ανήκουν σε μία ένωση η οποία ελέγχεται από το κράτος και αυτή δίνει την άδεια άσκησης του επαγγέλματος», ενώ «“οφείλουν να εμφορούνται από τις ηθικές αξίες της σοσιαλιστικής κοινωνίας”, αλλιώς η άδειά τους μπορεί να ανακληθεί».
Εξωφρενικά πράγματα, δηλαδή!
Η κατάσταση μπορεί να συγκριθεί μόνο με όσα συμβαίνουν στην ακραία κομμουνιστική χώρα που ακούει στο όνομα Ελλάδα, όπου «
οι Δικηγορικοί Σύλλογοι είναι νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου»22 και οι πράξεις των δικηγόρων «που μαρτυρούν έλλειψη αφοσίωσης προς την Πατρίδα και το Δημοκρατικό Πολίτευμα της Χώρας» συνιστούν πειθαρχικό παράπτωμα,23 τιμωρούμενο ώς και με «οριστική παύση από το δικηγορικό λειτούργημα»24...


Ας μην αρνηθούμε, πάντως, ακόμη την ιδιότητα του νομικού στον κ. Σταματίου.

Άλλωστε, ο διακεκηρυγμένος στόχος του άρθρου του είναι να μελετήσει τους νόμους της Κούβας.

Ξεκινάμε λοιπόν με το Σύνταγμα.

Σύμφωνα με τον αρθρογράφο μας, πριν από το Σύνταγμα του 1976, «
η Κούβα είχε πορευτεί για 17 ολόκληρα χρόνια χωρίς σύνταγμα, με μόνη αρχή το “επαναστατικό δίκαιο”, και πριν από αυτό άλλα 7 χρόνια με το παλιό σύνταγμα του 1940 σε αναστολή, λόγω της δικτατορίας Μπατίστα.

Ο Φιντέλ απλώς δεν μπήκε στον κόπο να ασχοληθεί με τέτοιες μπουρζουάδικες λεπτομέρειες
».

Εν τούτοις, ουδέποτε υπήρξε συνταγματικό κενό στην Κούβα.
25 Ο Θεμελιώδης Νόμος του 1959 σχεδόν verbatim αντέγραψε το Σύνταγμα του 1940,26 ενώ οι συχνές αναθεωρήσεις του αρκούν για να αποδείξουν την σημασία που είχαν οι «μπουρζουάδικες λεπτομέρειες» για την κυβέρνηση του (νομικού) Κάστρο.27 Αντιθέτως, ο Μπατίστα «αποκατέστησε» την ισχύ του Συντάγματος το 1954, φροντίζοντας να το παραβιάζει κάθε μέρα· μία πρακτική ιδιαιτέρως οικεία στην Ελλάδα των τελευταίων χρόνων.

Ο κ. Σταματίου καταδικάζει το κουβανικό Σύνταγμα ως «ένα ακραία ιδεολογικό κείμενο», παραβλέποντας ότι δεν υπάρχει συνταγματικό κείμενο που να μην καθοδηγείται από μία ορισμένη ιδεολογία (διακεκηρυγμένη ή μη), και ξεχνώντας ότι ούτε η απόκρυψη της ιδεολογίας στο Σύνταγμα της Βαϊμάρης προστάτεψε την Γερμανία από τον ναζισμό ούτε η επίκληση του Θεού στα Συντάγματα της Ελβετίας, της Ιρλανδίας, ή του Καναδά καθιστά αυτομάτως τα πολιτεύματά τους θεοκρατικά.

Ας προχωρήσουμε όμως στην κατ' άρθρον ερμηνεία.

Ο αρθρογράφος βρίσκει αντιδημοκρατικό το άρθρο 3 που ορίζει πως «ο σοσιαλισμός και το επαναστατικό πολιτικό και κοινωνικό σύστημα που εγκαθιδρύονται σε αυτό το Σύνταγμα [...] είναι μη αναστρέψιμα, και η Κούβα δεν θα επιστρέψει ποτέ στον καπιταλισμό».28

Αλήθεια, μήπως θα έπρεπε να έχει την δυνατότητα ο γαλλικός λαός να επαναφέρει τα φεουδαρχικά προνόμια;

Μήπως οι Αμερικανοί θα έπρεπε να μπορούν, άν το θελήσουν φυσικά, να ξαναγίνουν υπήκοοι της Αυτής Μεγαλειότητος;

Κάθε νέο πολίτευμα, όση αναθεωρησιμότητα κι άν προβλέπει για τον εαυτό του, θεμελιώνεται στην απόρριψη κάθε άλλου πολιτεύματος.

Επίσης, και ζητώ συγγνώμη από τον κ. Σταματίου άν τώρα το μαθαίνει για πρώτη φορά, ακόμη και τα δημοκρατικά πολιτεύματα χρειάζεται να αποφασίσουν ποιοί και πώς αποτελούν τον «λαό» πριν τού παραχωρήσουν την εξουσία, και η απόφαση αυτή είναι αυθαίρετη.

Περαιτέρω, το δικαίωμα αντίστασης που αναγνωρίζεται στο κουβανικό Σύνταγμα προκαλεί ρίγη στον κ. Σταματίου:

 «
Μπορούν, δηλαδή, επικαλούμενοι το σύνταγμα ακόμα και να σκοτώσουν όσους συμπολίτες τους δραστηριοποιηθούν κατά του καθεστώτος και του σοσιαλισμού. Αμεσοδημοκρατία, που λέμε».

Προσπερνώντας την εντελώς άσχετη αναφορά στην άμεση δημοκρατία, πρέπει να ρωτήσουμε τον αυτόκλητο υπερασπιστή της «δυτικής αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας»: πώς και δεν ενοχλείται εξ ίσου από το ακροτελεύτιο άρθρο του ελληνικού Συντάγματος,
29 ή από το άρθρο 20 του Θεμελιώδους Νόμου της Γερμανίας,30 ή από την δεύτερη παράγραφο της αμερικανικής Διακήρυξης της Ανεξαρτησίας,31 ή έστω από τις απόψεις του Τζον Λοκ;32

Ο κ. Σταματίου θα ήταν το καλύτερο όπλο των τζιχαντιστών: γιατί να σκοτώσεις τους δυτικούς όταν μπορείς να τούς κάνεις να ξεχάσουν ποιοί είναι; Αμνησία ή θάνατος.

Όσο για την «παροχή πατριωτικής και κομμουνιστικής εκπαίδευσης» που προβλέπεται ως σκοπός της εκπαίδευσης στο άρθρο 39, ο κ. Σταματίου την χαρακτηρίζει «κατήχηση».

Δεν τολμώ ούτε να διανοηθώ την αντίδρασή του άν διάβαζε φράσεις όπως «
η νέα γενιά [πρέπει] να διαποτιστεί με θρησκευτικές και ηθικές αρχές και πατριωτικά αισθήματα» (άρθρο 15 του Συντάγματος του Λιχτενστάιν), «η παιδεία [...] έχει σκοπό [...] την ανάπτυξη της εθνικής και θρησκευτικής συνείδησης» (άρθρο 16 του ελληνικού Συντάγματος), «... εκπαίδευσιν τηρουμένων των διατυπώσεων, όρων και περιορισμών των επιβαλλομένων υπό του οικείου κοινοτικού νόμου των αναγκαίων μόνον προς το συμφέρον της ασφαλείας της Δημοκρατίας ή της συνταγματικής τάξεως ή της δημοσίας ασφαλείας ή της δημοσίας τάξεως ή της δημοσίας υγιείας ή των δημοσίων ηθών ή του βαθμού και της ποιότητος της παιδείας ή προς προστασίαν των δικαιωμάτων και ελευθεριών των άλλων, συμπεριλαμβανομένου και του δικαιώματος των γονέων, όπως διασφαλίζωσιν υπέρ των τέκνων αυτών εκπαίδευσιν συνάδουσαν προς τας θρησκευτικάς αυτών πεποιθήσεις» (άρθρο 20 του κυπριακού Συντάγματος), «το Κράτος [...] ως θεματοφύλακας του κοινού καλού, πρέπει να διασφαλίζει [...] ότι τα παιδιά λαμβάνουν μία ελάχιστη υποχρεωτική εκπαίδευση, ηθική, διανοητική και κοινωνική» (άρθρο 42 του ιρλανδικού Συντάγματος)!

Οι εκπλήξεις συνεχίζουν να διαδέχονται η μία την άλλη. 
Ο κ. Σταματίου ανακαλύπτει τώρα τις διατάξεις τις σχετικές με την αναγκαστική απαλλοτρίωση (άρθρο 25) και την καταχρηστική άσκηση των δικαιωμάτων (το «καταπληκτικό» άρθρο 62).

Στην δεύτερη περίπτωση, η κατάπληξή του μπορεί να κατευνασθεί με την ανάγνωση του ελληνικού Συντάγματος (άρθρο 25
§ 3) ή, έστω, της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου (άρθρο 17).
Αλλά, στην πρώτη περίπτωση, γιατί άραγε παραλείπεται η αναφορά ότι, σύμφωνα με το εν λόγω άρθρο, την αναγκαστική απαλλοτρίωση («κατάσχεση» την λέει ο αρθρογράφος μας) συνοδεύει «ανάλογη αποζημίωση», η οποία μάλιστα καθορίζεται «λαμβανομένων υπ' όψιν του συμφέροντος και των οικονομικών και κοινωνικών αναγκών του προσώπου του οποίου η ιδιοκτησία απαλλοτριώνεται»; 

Ίσως να εθίγη η δυτική του υπερηφάνεια, όταν συνειδητοποίησε ότι η κουβανική διάταξη προσφέρει μεγαλύτερη προστασία της ατομικής ιδιοκτησίας σε σχέση με την αντίστοιχη ελληνική που ασχολείται μόνο με την αξία του απαλλοτριουμένου
33 ή με την αντίστοιχη αμερικανική που απαιτεί μόνο μία φτωχή «δίκαιη αποζημίωση».34

Ίσως πάλι να μην ήξερε κάν ότι υπάρχουν τέτοιες διατάξεις.

Το έχουμε ήδη καταλάβει ότι υπάρχουν λέξεις που σοκάρουν τον αρθρογράφο μας· ιδίως όταν περιορίζουν την ελευθερία της έκφρασης.

Σύμφωνα με το κουβανικό Σύνταγμα, η καλλιτεχνική έκφραση είναι ελεύθερη εφ' όσον «
το περιεχόμενό της δεν είναι αντίθετο προς την Επανάσταση» (άρθρο 39), ενώ η ελευθερία του λόγου και του τύπου οριοθετείται από «τους σκοπούς της σοσιαλιστικής κοινωνίας» (άρθρο 53).

Είναι αυτονόητο ότι οι λέξεις «επανάσταση» και «σοσιαλισμός» δεν υποδηλώνουν κάτι τρομερά διαφορετικά από τους όρους «νομιμότητα», «δημοκρατική έννομη τάξη» ή «χρηστά ήθη», τους οποίους χρησιμοποιούν τα δυτικά Συντάγματα για να οριοθετήσουν τα ατομικά δικαιώματα.
35 


Ο αρθρογράφος θα το κατανοούσε, άν δεν τις θεωρούσε άσεμνες.

Αλλά, η ανοχή στην αισχρότητα είναι μία υποκειμενική συνθήκη.

Μετά το μελόδραμα, σειρά έχει το θρίλερ.
 
Ο κ. Σταματίου πατάει το πόδι του στην terra incognita του ποινικού δικαίου. 
Βοηθό του στην απόβαση έχει το cubaverdad.net,36 έναν αντικαθεστωτικό ιστότοπο αφιερωμένο στις παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, τον οποίο αντιγράφει χωρίς φυσικά να τον αναφέρει. 

Ο αρθρογράφος μας δεν αλλάζει κάν την σειρά των αναφερομένων διατάξεων του κουβανικού Ποινικού Κώδικα, έχει δε την πονηριά να παρασιωπήσει την ύπαρξη των ελάχιστα εντυπωσιακών άρθρων 143 (αντίσταση κατά της αρχής) και 115 (διασπορά ψευδών ειδήσεων με στόχο την προσβολή της διεθνούς ειρήνης). 
Δεν έχει, όμως, την πρόνοια να σταματήσει να γράφει.

Τί να πρωτοπεί κανείς για όσα αναφέρει ο κ. Σταματίου;

Ότι οι όροι «asociación», «reunión» και «manifestación» μεταφράζονται αδιακρίτως ως «συνεύρεση» ώς να επρόκειτο για σεξουαλική πράξη;

Ότι η επιβουλή της εθνικής ακεραιότητας (άρθρο 91), η διασπορά ψευδών ειδήσεων (άρθρο 103), η περιύβριση της αρχής και η προσβολή του αρχηγού του κράτους (άρθρο 144), η σύσταση εγκληματικής οργάνωσης (άρθρο 207), η συμμετοχή σε αθέμιτο σωματείο (άρθρο 208), και η συμμετοχή σε παράνομες συναθροίσεις (άρθρο 209), θεωρούνται επαναστατικές-δικτατορικές ποινικές καινοτομίες;

Ότι τα μέτρα ασφαλείας (άρθρα 75-90) ταυτίζονται με την προεγκληματική επικινδυνότητα (άρθρα 72-75);

Ή ότι η πλειονότητα των διατάξεων που καταγγέλει ως καστροϊκά εφευρήματα (όπως η peligrosidad)37 υπήρχαν ήδη στους κουβανικούς ποινικούς κώδικες του 187938 και του 1936;39

Ας μείνουμε μόνο στην ερμηνεία του νόμου 88 του 1999, όπου ο κ. Σταματίου ξεπερνά τον εαυτό του. 
Ας παρακολουθήσουμε την σκέψη του: σύμφωνα με τον συγκεκριμένο νόμο, «όποιος Κουβανός συνεργαστεί με μέσα ενημέρωσης ή ραδιοτηλεοπτικά μέσα από το εξωτερικό ή δώσει πληροφορίες στα ξένα μέσα “που να είναι χρήσιμες στην πολιτική κατά της Κούβας” καταδικάζεται σε φυλάκιση έως 20 ετών, δήμευση όλων των υπαρχόντων του και πρόστιμο 100.000 πέσος (ο μέσος μισθός είναι γύρω στα 200). 
Αν δηλαδή μιλήσεις δημόσια στο εξωτερικό κατά του καθεστώτος, οι συνέπειες είναι συντριπτικές».

Κατ' αρχάς, το αδίκημα στο οποίο αναφέρεται ο κ. Σταματίου, προβλέπεται στην πρώτη παράγραφο του άρθρου 7 και τιμωρείται με ποινή φυλάκισης «από δύο (2) έως πέντε (5) έτη, ή με πρόστιμο τριών χιλιάδων (3.000) πέσος, ή και με τα δύο».

Το λάθος εξηγείται από το γεγονός ότι ο αρθογράφος μας αντιγράφει σχεδόν κατά λέξη την αγγλική ανάλυση του Cubaverdad
Άν πάντως έμπαινε στον κόπο να ελέγξει το ισπανικό κείμενο του νόμου που παρατίθεται ακριβώς παρακάτω, θα πρόσεχε ίσως ότι, αφ' ενός, ο νόμος περιγράφει και άλλα αδικήματα και ότι, αφ' ετέρου, τα προβλεπόμενα πρόστιμα ανέρχονται στα 3.000 πέσος για τέσσερα εξ αυτών και στα 5.000 πέσος για πέντε άλλες περιπτώσεις. 
Με άλλα λόγια, ακόμη κι άν κάποιος καταδικαζόταν για κάθε έγκλημα του εν λόγω νόμου, πάλι δεν θα έφτανε τον ισχυρισμό του Cubaverdad περί προστίμου «100.000 πέσος», τον οποίο καταπίνει αμάσητο ο κ. Σταματίου!

Αλλά ο κ. Σταματίου μένει μετεξεταστέος ακόμη και στην αντιγραφή. 
Ενώ το Cubaverdad μιλά για κατώτατο μισθό 250 πέσος, ο αρθρογράφος μας τον μειώνει στα 200 πέσος, ώστε να νοιώσουμε ακόμη μεγαλύτερο οίκτο για τον Κουβανό εργαζόμενο.

Το θεαματικό συμπέρασμα είναι το κερασάκι στην τούρτα: αλήθεια, πώς θα εφαρμοσθεί το κουβανικό δίκαιο στο εξωτερικό, ώστε να επιφέρει τις «συντριπτικές» του συνέπειες; Μάλλον ο κ. Σταματίου φαντάζεται τις κουβανικές μυστικές υπηρεσίες να εξαπολύουν ένα ανελέητο κυνηγητό κατά των Κουβανών εξορίστων που καταφέρονται εναντίον του καθεστώτος. 

Κάτι τέτοιο, όμως, δεν θα απαιτούσε νομική κάλυψη· και θα έπρεπε ώς τώρα να μην έχει μείνει Κουβανός για Κουβανός στο εξωτερικό. Ατυχήσατε, κ. Σταματίου: ο Jason Bourne παίζεται σε άλλη αίθουσα και ο επόμενος James Bond αργεί ακόμη...

Μικρό εννοιολογικό διάλειμμα (πάλι): τί σημαίνει υπηκοότητα;
Ο αρθρογράφος αφιερώνει μία παράγραφο στα δεινά τα οποία υφίσταται ο Κουβανός πολίτης που δεν επιστρέφει στην Κούβα μετά από διάστημα δύο ετών συνεχούς απουσίας στο εξωτερικό (χάνει τα δικαιώματά του, το σπίτι του, κτλ): «Το ότι είναι Κουβανός πολίτης», μάς λέει ο κ. Σταματίου, «δεν σημαίνει απολύτως τίποτα». 
Όχι όμως.
Σε οποιοδήποτε κράτος, τα δικαιώματα συνάπτονται με την υπηκοότητα και η συνεχιζόμενη απουσία απλώς αποτελεί λόγο απώλειας της υπηκοότητας.
Κατά συνέπεια, ο απών δεν χάνει τα δικαιώματά του,
παρ' ότι είναι Κουβανός πολίτης· τα χάνει, επειδή δεν είναι πια Κουβανός πολίτης.


Εν κατακλείδι

Ο αρθρογράφος λέει κι άλλα πολλά στο κείμενό του για την κατάσταση της Κούβας: θανατική ποινή, άθλιες φυλακές, μαζικές παρακολουθήσεις, έλεγχος των μέσων ενημέρωσης, κομματοκρατία. 
Δεν φτάνει, φυσικά, να προβληθεί κάθε ανελευθερία σαν κουβανική πρωτοτυπία, πρέπει να παρουσιαστεί ως τέτοια και οποιαδήποτε κοινοτοπία: η πρωτοβάθμια εκπαίδευση ελέγχεται από το κράτος, ο εθελοντισμός θεωρείται σημαντικός για την κοινωνία, δεν ιδρύονται νομικά πρόσωπα άνευ κρατικής έγκρισης, δεν αναγνωρίζεται η διπλή υπηκοότητα, οι αθλητικές και πολιτιστικές εκδηλώσεις δεν διοργανώνονται χωρίς άδεια της δημόσιας αρχής. 
Ακόμη και η ίδια η Κουβανική Επανάσταση, επισημαίνεται εμφατικά, «χτίστηκε πάνω σε ποταμούς αίματος “αντιπάλων” κάθε είδους, συμπεριλαμβανομένων πολλών πρώην συντρόφων και συμπολεμιστών». 
Ο κ. Σταματίου –όπως οι Γιρονδίνοι κάποτε– ζητά μία επανάσταση χωρίς επανάσταση και απορεί που δεν την βρίσκει!

Μα δεν θα είχε νόημα να ασχοληθούμε με τις προφανείς μεροληψίες του αρθρογράφου μας· η κριτική του ήταν αρκετή.

 
Πίσω από μία συνολική κριτική των κρατικών θεσμών και των κυβερνητικών πρακτικών, θα αναγνωρίζαμε έναν συνεπή αναρχικό.

 Αλλά πίσω από έναν λίβελλο σαν του κ. Σταματίου, ποιόν θα αναγνωρίσουμε;

Έναν άνθρωπο ευαίσθητο, μα έναν αναλυτή ρηχό.

Οι νόμοι της Κούβας δεν διαφέρουν ουσιωδώς από τους νόμους οποιουδήποτε άλλου «δυτικού» κράτους.
Αυτό δεν σημαίνει ότι η Κούβα είναι «καλή» ή «κακή».

Σημαίνει μόνο ότι οι υφιστάμενες διαφορές είναι ποσοτικές, διαφορές πρακτικής.

Φυσικά, ο σοσιαλιστής θα κάνει τα στραβά μάτια στην παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ο δυτικιστής θα παραβλέψει τον σεβασμό των κοινωνικών δικαιωμάτων, ο αντιαποικιοκράτης θα λησμονήσει τον κουβανικό παρεμβατισμό στην Αφρική.

Ο καθένας δικαιούται να μεταβεί από την ποσότητα στην ποιότητα, δηλαδή να τυφλωθεί από το φως της λεπτομέρειας που του ταιριάζει.

Κανείς, όμως, δεν δικαιούται να τυφλώνεται τόσο πολύ ώστε να μην παραδέχεται ότι η πράξη του αυτή είναι αμιγώς ιδεολογική.

Κάποτε, ο Φιντέλ Κάστρο θα γίνει ένα ακόμη ιστορικό πρόσωπο: το όνομά του θα θυμίζει στους περισσότερους κάτι ακαθόριστο και θα τοποθετείται κάτω από τσιτάτα που ο ίδιος δεν ξεστόμισε.
Μέχρι τότε, όσο ακόμη για κάποιους υπάρχει ως σύμβολο, οι επικριτές του θα όφειλαν να μην χρησιμοποιούν το κριτικό τους πνεύμα «μετὰ [τ]οἵας ἀνεπιστημοσύνης καὶ μαλακίας».

1 Βλ. https://en.oxforddictionaries.com/word-of-the-year/word-of-the-year-2016.

2 Βλ. https://en.oxforddictionaries.com/definition/post-truth.

3 Βασίλης Σταματίου, Ανατομία μιας δικτατορίας: Θεσμοί και νόμοι στην Κούβα του Φιντέλ, AthensVoice, 28/11/2016, προσβάσιμο σε http://www.athensvoice.gr/politiki/anatomia-mias-diktatorias.

4 Βλ. http://www.skai.gr/player/TV/?mmid=282125 (στο 34:50).

5 Πάσχος Μανδραβέλης, Το Σύνταγμα του κομαντάντε, Η Καθημερινή, 30/11/2016, προσβάσιμο σε http://www.kathimerini.gr/885864/· του ιδίου, Η απαγορευμένη ηλικία, Η Καθημερινή, 4/12/2016, προσβάσιμο σε http://www.kathimerini.gr/886501/.

6 Γιάννης Μαρίνος, Ο «ιδανικός» κόσμος του Κάστρο που τίμησε η Αριστερά, Το Βήμα, 11/12/2016, προσβάσιμο σε http://www.tovima.gr/opinions/article/?aid=850727.

7 Σταύρος Παπαντωνίου, Το 1821 και το 1959: Οι μεγάλες διαφορές στα Συντάγματα Ελλάδας και Κούβας μετά την επανάσταση, Η Καθημερινή, 30/11/2016, προσβάσιμο σε http://www.kathimerini.gr/885923/.

8 Βλ. https://www.hrw.org/legacy/reports/1999/cuba/Cuba996-05.htm#P1122_216280.

9 Βλ. http://www.cubaverdad.net/list_prisons_in_cuba.htm.

10 Σύμφωνα με τις πηγές που δέχεται η Elizabeth Burgos, Condamner et punir : le système pénitencier cubain, Nuevo Mundo Mundos Nuevos, Colloques, 2009, προσβάσιμο σε http://nuevomundo.revues.org/49612, υποσημ. 10.

11 Βλ. Mitchel P. Roth, Prisons and Prison Systems: A Global Encyclopedia, Greenwood Press, Westport and London, 2006, σελ. 74. Βλ. ακόμη τα στοιχεία του Ινστιτούτου Έρευνας Αντεγκληματικής Πολιτικής, προσβάσιμα σε http://www.prisonstudies.org/country/cuba. Ίδια είναι και η θέση της Διαμερικανικής Επιτροπής για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, βλ. Inter-American Commission on Human Rights, Annual Report, 2013, σελ. 428 (IV, B, 223).

12 Corporación Nacional de Reparación y Reconciliación, Informe sobre calificación de víctimas de violaciones de derechos humanos y de la violencia política, ια' έκδ., Chile, 1996, σελ. 535.

13 Η CIA, δύο εβδομάδες μετά το πραξικόπημα, κάνει λόγο για 2.000 ώς 10.000 νεκρούς, βλ. Peter Kornbluh, The Pinochet File: A Declassified Dossier on Atrocity and Accountability, The New Press, New York and London, 2013 [2003], σελ. 161.

14 Stella Calloni, Los años del lobo: Operación Cóndor, β' έκδ., Peña Lillo-Ediciones Continente, Buenos Aires, 1999, σελ. 16.

15 «... ο Πινοτσέτ επινόησε ένα υπόγειο, διεθνές σχήμα για να νικήσει [τους αντιπάλους του].
Με αυτόν τον σκοπό, ο Πινοτσέτ δημιούργησε μία μυστική συμμαχία με άλλες στρατιωτικές κυβερνήσεις –Ουρουγουάη, Παραγουάη, Βολιβία, Βραζιλία και Αργεντινή.
Αποκλήθηκε “Επιχείρηση Κόνδωρ” –παίρνοντας το όνομά της από το μεγαλοπρεπές πτωματοφάγο που είναι το εθνικό πτηνό της Χιλής.
Η ιδέα ήταν οι υπηρεσίες ασφαλείας να ενώνουν τις δυνάμεις τους ώστε να εντοπίζουν “τρομοκράτες” κάθε εθνικότητας, όπου κι άν διέμεναν
» (John Dinges, The Condor Years: How Pinochet and His Allies Brought Terrorism to Three Continents, The New Press, New York and London, 2004, σελ. 3-4).

16 Όπως αφηγείται ο ίδιος ο Φ. Κάστρο: «φυσικά, αργότερα, σε μία επίσκεψη στο Καμαγουέυ, περιοδεύοντας σε μία από τις αγροτικές του εγκαταστάσεις, γνώρισα την διαστρέβλωση σε κάποια σημεία της αρχικής ιδέας· γιατί δεν μπορώ να αρνηθώ ότι υπήρχαν προκαταλήψεις εναντίον των ομοφυλοφίλων. Υπέδειξα προσωπικά την επανεξέταση αυτού του θέματος.
Οι εν λόγω μονάδες λειτούργησαν μόνο για τρία χρόνια
» (Ignacio Ramonet, Fidel Castro: Biografía a dos voces, β' έκδ., Debate, Barcelona, 2007, σελ. 234).

17 Lawrence v. Texas [539 U.S. 558 (2003)].

18 Βλ. Néstor Almendros και Orlando Jiménez-Leal, Conducta Impropia, Editorial Playor, Madrid, 1984, σελ. 37.
Πρόκειται για το βιβλίο όπου απομαγνητοφωνούνται οι μαρτυρίες του ντοκυμανταίρ.

19 Διάταγμα 217 του 1997.

20 Διάταγμα 293 του 2011.

21 Rex A. Hudson, Cuba : a country study, Federal Research Division-Library of Congress, Washington D.C., 2001, σελ. 125.

22 Κώδικας Δικηγόρων (ν. 4194/2013, ΦΕΚ Α’ 208/27-9-2013) όπως ισχύει, άρθρο 89 § 1.

23 Κώδικας Δικηγόρων (ν. 4194/2013, ΦΕΚ Α’ 208/27-9-2013) όπως ισχύει, άρθρο 140 § 2 στοιχ. α'.

24 Κώδικας Δικηγόρων (ν. 4194/2013, ΦΕΚ Α’ 208/27-9-2013) όπως ισχύει, άρθρο 142 § 1 στοιχ. ε'.

25 Βλ. σχετικά Robert L. Maddex, Constitutions of the World, Routledge, London and New York, 1995, σελ. 55.

26 Όπως σημειώνει ο J. Adélaïde-Merlande, «οι διακεκηρυγμένοι στόχοι [του Θεμελιώδους Νόμου του 1959] δεν φαίνεται να είναι διαφορετικοί από εκείνους μίας παραδοσιακής αστικής δημοκρατίας. Η έννοια της “κοινωνικής δικαιοσύνης” είναι επιδεκτική πολλών ερμηνείων, όχι αναγκαστικά σοσιαλιζουσών» (Jacques Adélaïde-Merlande, Histoire contemporaine de la Caraïbe et des Guyanes: de 1945 à nos jours, Karthala, Paris, 2002, σελ. 26).

27 «Μεταξύ της 7ης Φεβρουαρίου και της 23ης Αυγούστου 1961, ο Θεμελιώδης Νόμος αναθεωρήθηκε 16 φορές» (International Commission of Jurists, Cuba and the Rule of Law, Geneva, 1962, σελ. 98).

28 Ο κ. Σταματίου παραφράζει κάπως το κείμενο χωρίς, πάντως, να αλλάζει το νόημα.

29 «Η τήρηση του Συντάγματος επαφίεται στον πατριωτισμό των Ελλήνων, που δικαιούνται και υποχρεούνται να αντιστέκονται με κάθε μέσο εναντίον οποιουδήποτε επιχειρεί να το καταλύσει με τη βία».

30 «Όλοι οι Γερμανοί έχουν το δικαίωμα στην αντίσταση εναντίον οποιουδήποτε επιχειρεί να εξαλείψει την συνταγματική τάξη, εάν δεν είναι εφικτή άλλη λύση».

31 «Δεχόμαστε τις εξής αλήθειες ως αυταπόδεικτες [...] πως όποτε μια Μορφή Κυβέρνησης γίνεται καταστροφική για τους σκοπούς αυτούς, είναι Δικαίωμα του Λαού να την αλλάξει ή να την καταργήσει, και να εγκαταστήσει νέα Κυβέρνηση θέτοντας τα θεμέλιά της σε τέτοιες αρχές και οργανώνοντας τις εξουσίες της σε τέτοια μορφή, ώστε να φανεί πιθανότερο να επιφέρει την Ασφάλεια και την Ευτυχία του» (ακολουθώ την απόδοση του Λεωνίδα Ηρακλειώτη και της μεταφραστικής ομάδας την οποία συντόνισε, προσβάσιμη σε http://tinyurl.com/DIAKHRYJH).

32 «Διότι [...] όταν οι νομοθέτες δοκιμάζουν οποτεδήποτε να αποσπάσουν και να καταστρέψουν την ιδιοκτησία του λαού ή να τον περιαγάγουν σε δουλεία υποτάσσοντάς τον σε αυθαίρετη εξουσία, θέτουν τον εαυτό τους σε κατάσταση πολέμου με τον λαό, οπότε αυτός απαλλάσσεται ως εκ τούτου από κάθε δέσμευση περαιτέρω υπακοής...» (John Locke, Δεύτερη Πραγματεία περί Κυβερνήσεως, Πόλις, Αθήνα, 2010, § 222, σελ. 262).

33 Άρθρο 17 § 2 του ελληνικού Συντάγματος.

34 Πέμπτη Τροποποίηση του αμερικανικού Συντάγματος.

35 Σύμφωνα με το Σύνταγμα της Ελλάδας, όλα τα δικαιώματα περιορίζονται από τα δικαιώματα των άλλων, το Σύνταγμα, και τα χρηστά ήθη (άρθρο 5 § 1). 
Στην Ιταλία, «απαγορεύονται οι δημοσιεύσεις, οι παραστάσεις και όλες οι άλλες εκδηλώσεις που είναι αντίθετες στα χρηστά ήθη» (άρθρο 21 εδ. ζ'). 
Κατά το ισλανδικό Σύνταγμα, η δημόσια τάξη, η εθνική ασφάλεια, αλλά και η προστασία της υγείας, των ηθών, των δικαιωμάτων και της υπόληψης των άλλων, βαρύνουν περισσότερο από την ελευθερία της έκφρασης (άρθρο 73). 
Το Σύνταγμα του Λιχτενστάιν αναφέρεται «νόμο και τα χρηστά ήθη» (άρθρο 40). 
Στο Ηνωμένο Βασίλειο, η ελευθερία της έκφρασης μπορεί να υποβληθεί σε «διατυπώσεις, όρους, περιορισμούς ή ποινές», ώστε να προστατευθεί η εθνική ασφάλεια, η γεωγραφική ακεραιότητα, η εθνική ασφάλεια, η δημόσια ασφάλεια, η υγεία, τα ήθη, το κύρος και η αμεροληψία της δικαστικής εξουσίας, καθώς και να προληφθεί η αταξία και η εγκληματικότητα, και να παρεμποδιστεί η αποκάλυψη πληροφοριών που ελήφθησαν εμπιστευτικώς (Human Rights Act του 1998, άρθρο 10 § 2). 
Αντίστοιχες διατάξεις περιορισμού της ελευθερίας της έκφρασης και της ελευθεροτυπίας υπάρχουν στα Συντάγματα της Γερμανίας (άρθρο 5 § 2), της Ισπανίας (άρθρο 20 § 4), της Ολλανδίας (άρθρο 7 § 3 εδ. β'), της Σουηδίας (άρθρο 23 εδ. α'-γ'), και της Κύπρου (άρθρο 19 § 3). 
Στις Η.Π.Α., όπου τα εν λόγω δικαιώματα είναι κατ' αρχήν απόλυτα (Πρώτη Τροπολογία), ο περιορισμός τους επιτυγχάνεται μέσω των κοινών νόμων και της νομολογίας (βλ. επί παραδείγματι την απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου για την υπόθεση Chaplinsky v. New Hampshire [315 U.S. 568 (1942)]).

36 http://www.cubaverdad.net/repressive_laws.htm.

37 Η έννοια της προεγκληματικής επικινδυνότητας (peligrosidad) είχε ήδη εισαχθεί στον Código de defensa social [Κώδικα Κοινωνικής Προστασίας] του 1936 (άρθρο 48), υπό την επίδραση της Ιταλικής Θετικής Σχολής. 
Ήταν δε και παραμένει μία οικεία αντίληψη σε διάφορα ποινικά συστήματα, βλ. ήδη στην ελληνική βιβλιογραφία Χαράλαμπο Ν. Δημόπουλο, Η προεγκληματική επικινδυνότητα και τα μέτρα για την αντιμετώπισή της, Αντ. Ν. Σάκκουλας, Αθήνα, 1988. 
Ας σημειωθεί ότι, κατά την ισχύουσα διάταξη, επικινδυνότητα υπάρχει μόνο όταν παρατηρείται «συμπεριφορά που καταφανώς αντιφάσκει με την σοσιαλιστική ηθική» («demostrada por la conducta que observa en contradicción manifiesta con las normas de la moral socialista»), ενώ στην διάταξη του 1936, αρκεί η διάγνωση μίας «νοσηρής προδιάθεσης, εγγενούς ή αποκτηθείσας δια της συνηθείας, η οποία, καταστρέφοντας ή αποδυναμώνοντας τα ανασταλτικά κίνητρα, ευνοεί την εγκληματική διάθεση ενός υποκειμένου» («predisposición morbosa, congénita ó adquirida mediante el hábito, que destruyendo o enervando los motivos de inhibición, favorezca la inclinación a delinquir de un sujeto»).

38 Για παράδειγμα, το άρθρο 144 του ισχύοντος Κώδικα αντιγράφει το άρθρο 262 του Código penal του 1879.

39 Για παράδειγμα, τα άρθρα 91 και 101 του ισχύοντος υπάρχουν ήδη ως άρθρα 128 και 556 αντίστοιχα στον Código de defensa social του 1936.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Ιωάννης Τζανάκος - Ιστολόγια

Δρεπάνι

Δρεπάνι
Δρεπάνι..

Αρχειοθήκη ιστολογίου

Kurdistan

Nichts

Nichts

Πολιτική και Γεωπολιτική..

Στα όρια..

Ουρανός

Ουρανός

Ερμηνείες της ιστορίας..

Επιστημονικά και επιστημονικοφανή..