Αυτοκαθορισμός

Αυτοκαθορισμός

Σάββατο, 7 Ιανουαρίου 2017

Ριζώματα στον μαρξισμό της εποχής μας..


Αν δεν αφαιρέσουμε την έννοια της αξίας και της υπεραξίας θεωρώ πως είναι αδύνατον να αντιληφθούμε τελικά με ποιόν τρόπο συντελείται η απομύζηση, η αποξένωση η απαξίωση και καταστροφή της άμεσης ζωντανής εργασίας αλλά και της ζωής στον γενικό της καθορισμό από το κεφάλαιο, εν γένει και ειδικότερα αλλά ουσιαστικότερα από το καπιταλιστικό κεφάλαιο (χωρίς να ξεχνάμε το κρατικό κεφάλαιο του σοσιαλγραφειοκρατικού συστήματος).


Όμως για να γίνει αυτό πρέπει να απομακρυνθούμε ριζικά από τον μαρξισμό, χωρίς βέβαια να τον θεωρήσουμε απλά ως ένα "λάθος" ή μιαν ακόμα γραφειοκρατική (αστική) θεωρία, όπως περίπου λένε μερικοί ριζοσπάστες επικριτές του μαρξισμού.
Το κεντρικό σημείο του μαρξισμού είναι η ειδική θεωρία του για την (ανταλλακτική) αξία και μέσω αυτής μόνον εξετάζει το ζήτημα (τής έννοιας) του κεφαλαίου, της εμπορευματικής μορφής, και γενικά των παραγωγικών σχέσεων.
Αν αυτό το κεντρικό σημείο έχει καταρρεύσει τότε καταρρέει και όλο το σύστημα παρά τις φιλότιμες προσπάθειες για έναν δημιουργικό ή ανοιχτό μαρξισμό.


Ωστόσο δεν είναι και ένα τόσο εύκολο ζήτημα αυτή η υπέρβαση πάνω στην βάση της κριτικής της θεωρίας της αξίας, εφόσον όπως ξέρουμε ούτε η κριτική στον μαρξισμό από μόνη της ούτε ακόμα χειρότερα η ανάδειξη προβληματικών πτυχών ή αντινομιών στο θεωρητικό σύστημά του οδηγεί πάλι κάπου ή αν οδηγεί ταχέως κάπου είναι στην αστική και μικροαστική θεωρία για όλα αυτά, η οποία και τούτη βρίθει παραλογισμών και το κυριότερο διατηρεί την γνωστή προσκόλληση της στην απολογητική του καπιταλιστικού κεφαλαίου, στην φενακιστική φαινομενικότητα των οικονομικών κατηγοριών ως αντιστοιχούντων σε "αιώνιες" και αόρατες ακόμα οικονομικές οντότητες κ.λπ


Ας παραμείνουμε λοιπόν ακόμα σε μιαν κριτική ή κριτικιστική αιώρηση, μέχρι να εμφανισθεί ένας άλλος λαμπρός θεωρητικός ή μια ομάδα θεωρητικών του εργατικού κινήματος που θα πραγματοποιούσε μιαν καθορισμένη άρνηση του μαρξισμού και θα παρουσίαζε ένα άλλο συνεκτικότερο σύστημα κριτικής ανάλυσης των τρόπων παραγωγής και ειδικότερα του καπιταλισμού.


Θεωρώ πως αυτή η νέα κριτική ανάλυση δεν είναι αναγκαία για την ανατροπή του σημερινού συστήματος, άρα (θεωρώ) πως αυτή θα συμβεί είτε υπάρξει πριν νέα θεωρία είτε αν δεν υπάρξει.
Το παγκόσμιο εργατικό και κοινωνικό κίνημα δεν χρειάζεται κατά την γνώμη μου καμμία νέα θεωρία ή επιστήμη για να υπάρξει ξανά και να διεκδικήσει ξανά τον κόσμο, μπορεί να την φτιάξει κατά την διάρκεια τής νέας ανάδυσής του (αν αυτή συμβεί, πράγμα καθόλου σίγουρο νομίζω)
Όχι όμως πως μια νέα και ευκρινής (ή ευκρινέστερη) θεωρία δεν θα βοηθούσε στην ανάδυση αυτή ή κατά την ανάδυση αυτή.
Θα έλεγα μάλιστα πως μάλλον η θεωρία έτσι όπως έχει συγκροτηθεί και περιπλεχθεί, με τον τρόπο που έχει περιπλεχθεί (και όχι γενικά γιατί είναι και περίπλοκη, πράγμα δεδομένο σε κάθε θεωρία) οδηγεί απ'ευθείας στην σύγχυση και την ιδεολογικοποίηση των φαινομένων και φέρνει τους κατά καιρούς άτυχους "χρήστες" της σε πραγματικά δύσκολη θέση και απέναντι στην θεωρία των αντιπάλων (από τις κυρίαρχες τάξεις) αλλά και απέναντι σε αυτό το φοβερό πράγμα που έχει ένα επίσης φοβερό όνομα: Πραγματικότητα.


Ίσως σε αυτή ακριβώς τη στιγμή είναι αναγκαία μια προβληματοποίηση και όχι καταστροφή του μαρξισμού, με δεδομένη όμως (πάλι κατά την γνώμη μου) την επίγνωση και σταθεροποιημένη πλέον πεποίθηση πως έχουμε να κάνουμε με ένα θεωρητικό σύστημα που έχει σημαντικά προβλήματα στον εσώτατο θεμελιωτικό πυρήνα του.
Η προβληματοποίηση σημαίνει πως σκοπεύουμε να διατηρήσουμε αρκετά πράγματα από την ματιά του Μαρξ ως αναλυτή που ιστορικοποιεί και σχετικοποιεί τα θεμελιακά κοινωνικο-οικονομικά φαινόμενα της εποχής μας και τις κοινές (εποχικές και ιδεολογικές) έννοιές τους.
Φέρνουμε συνέχεια το παράδειγμα τής μαρξικής έννοιας του κεφαλαίου για να δούμε εκεί ακριβώς τα όρια και τις δυνατότητες της γενικής μαρξικής θεωρίας, και νομίζω πως θα μπορούσαμε να επιμείνουμε πάνω σε αυτή την έννοια σε μιαν αμφίπλευρη και ισομερή κριτική και του Μαρξ και των αστών και μικροαστών αντιπάλων του (αυτών που ο ίδιος επιλέγει βέβαια, αλλά και άλλων που μπορούμε να θέσουμε ενώπιον του συστήματός του).
Ο Μαρξ δείχνει πως το κεφάλαιο ως καπιταλιστικό κεφάλαιο αλλά και ως κεφάλαιο εν γένει κατά την ανάδυση τής νεωτερικής αστικής εποχής δεν είναι μια στατική κατηγορία. 
Δεν δείχνει απλά πως δεν είναι μια αιώνια έννοια και μια αιώνια κατάσταση, αλλά προσπαθεί να δει όλους τους συνκαθορισμούς τής ιστορικής ανάδυσής του.
Κατά μιαν τέτοια κριτική ανάλυση ανακύπτει το πρόβλημα της συσχέτισης αλλά κυρίως συνύφανσης του καπιταλιστικού κεφαλαίου με το κεφάλαιο ως εν γένει, αλλά και το ζήτημα των δομικών ριζωμάτων όπως είναι η εμπορευματική μορφή, ο συνδυασμός/καταμερισμός τής εργασίας, η τεχνική σύνθεσή του, ο ρόλος της βίας και του κράτους, και άλλα λιγότερο σημαντικά.
Λόγω του γεγονότος ότι η πραγμάτευση αυτή είναι ήδη τεράστιο έργο, ακόμα και δύσκολο να το παρακολουθήσεις, η ανακατασκευή της δεν είναι υπόθεση ενός ατόμου ή ακόμα κι αν γίνεται δεν είναι υπόθεση μιας συζητησούλας στο νετ, θα συνεχίσουμε να θέτουμε ερωτήματα, και όσο μάλιστα αυτά μας φαίνονται αναπάντητα τόσο θα τα θέτουμε..






Ιωάννης Τζανάκος    

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Ιωάννης Τζανάκος - Ιστολόγια

Δρεπάνι

Δρεπάνι
Δρεπάνι..

Αρχειοθήκη ιστολογίου

Kurdistan

Nichts

Nichts

Πολιτική και Γεωπολιτική..

Στα όρια..

Ουρανός

Ουρανός

Ερμηνείες της ιστορίας..

Επιστημονικά και επιστημονικοφανή..