Αυτοκαθορισμός

Αυτοκαθορισμός

Παρασκευή, 17 Μαρτίου 2017

ΓΙΩΡΓΟΣ ΣΤΑΜΑΤΗΣ -- Μια πρόταση εξόδου από το αδιέξοδο των μνημονίων..



Ο σπουδαιότερος εν ζωή έλληνας μαρξιστής οικονομολόγος, ίσως και μαρξιστής με την κυριολεκτική έννοια του όρου, Γιώργος Σταμάτης, ξεκαθαρίζει τα πράγματα μια και καλή..

Μια πρόταση εξόδου από το αδιέξοδο των μνημονίων


stamatis2

Του Γιώργου Σταμάτη*


Σε παλιότερες, όχι και τόσο μακρινές εποχές, μπροστά σε δύσκολες καταστάσεις έλεγαν τι πρέπει να γίνει. Τώρα ρωτάνε όλοι αμήχανα μετά την οποιαδήποτε πρώτη κουβέντα «κι εσύ τι λες να γίνει;» Εννοείται τι πρόκειται να γίνει μ’ αυτό που όλοι ονομάζουν «κρίση». Μια κι έτσι, λοιπόν, τίθεται απ’ όλους το ζήτημα, ας το πραγματευθούμε κι εμείς εδώ έτσι. Θα χρειαστεί όμως να πάμε λίγο πίσω, πριν το 2009, για να γίνουν κατανοητά όσα θα ακολούθησαν μετά.


Μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο οι χώρες του ευρωπαϊκού μέρους του λεγόμενου τότε Δυτικού Κόσμου ανασυγκρότησαν καπιταλιστικά τις κοινωνίες και τις οικονομίες τους, αναπτύσσοντας ένα Κράτος Δικαίου και ένα Κοινωνικό Κράτος, αλλά και καταπνίγοντας ή χαλιναγωγώντας τα κομμουνιστικά κόμματα και κινήματα. Γνωρίζουμε τι έγινε στη χώρα μας. 
Δεν γνωρίζουμε, όμως, όλοι μας τι έγινε σε άλλες χώρες, όπως π.χ. στην Γερμανία, όπου μεταξύ άλλων οι κατακτητές διέλυαν με στρατό εργατικές διαδηλώσεις, ακύρωσαν την απόφαση της SPD να ενωθεί με το Κομμουνιστικό Κόμμα και όπου, αργότερα, στη Δυτική Γερμανία το Κομμουνιστικό Κόμμα ετέθη εκτός νόμου και εν μια νυκτί χιλιάδες κομμουνιστές οδηγήθηκαν στις φυλακές. 
Το κοινωνικό κράτος υπήρξε αναγκαίο για την οικονομική ανάπτυξη δυτικών χωρών της Ευρώπης. Αλλ’ επίσης αναγκαίο το καθιστούσε και η ύπαρξη του λεγόμενου σοβιετικού μπλοκ και ιδίως της Σοβιετικής Ένωσης, που αποτελούσαν με τις κοινωνικές κατακτήσεις τους ένα επικίνδυνο πρότυπο.
Συγχρόνως, με το σύστημα του Bretton Woods εξασφαλίστηκε η ομαλή διεξαγωγή των νομισματικών διαδικασιών του διεθνούς εμπορίου και της διεθνούς κίνησης κεφαλαίων. 
Εν πάση συντομία το σύστημα αυτό συνίστατο στα εξής: όριζε σταθερές ισοτιμίες όλων των νομισμάτων προς το δολάριο και μια σταθερή τιμή του χρυσού σε δολάρια ίση με 34 δολάρια ανά ουγγιά καθαρού χρυσού. Αυτή η τιμή δεν δύναται, βέβαια, να καθοριστεί δι’ αποφάσεως και μόνον, αλλά πρέπει να εξασφαλισθεί πραγματικά. 
Έτσι ιδρύθηκε στο Λονδίνο το λεγόμενο Goldpool, το οποίο αγόραζε και πωλούσε οποιαδήποτε ποσότητα χρυσού στην προαναφερθείσα τιμή. 
Έτσι, το δολάριο έγινε, πρώτον, κύριο νόμισμα διεκπεραίωσης πληρωμών διεθνών συναλλαγών και κύριο νόμισμα αποθεματικών των Κεντρικών Τραπεζών. Αυτά τα δύο είχαν περίπου ως συνέπεια ότι οι ΗΠΑ μπορούσαν να δίνουν «χαρτί» και να αποκτούν εμπορεύματα ή περιουσιακά στοιχεία στο εξωτερικό (μια συζήτηση επ’ αυτού με τον γενικό τίτλο «τα πετροδολάρια» διεξήχθη στα μέσα της δεκαετίας του 1970). 
Συγχρόνως ιδρύθηκαν η Παγκόσμια Τράπεζα, η οποία δεν μας ενδιαφέρει εδώ, και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο. 
Το τελευταίο είχε κυρίως τη λειτουργία να δίνει, ανάλογα με τη συμμετοχή τους, δάνεια σε δολάρια (οι λεγόμενες “τραβηχτικές”), σε κράτη των οποίων το νόμισμα κινδύνευε σοβαρά να υποτιμηθεί, ώστε η Κεντρική Τράπεζα του εν λόγω κράτους ή να μπορεί να πληρώνει υποχρεώσεις της προς τρίτους σε δολάρια, χωρίς να καταφεύγει προηγουμένως στην αγορά να αγοράσει με το δικό της νόμισμα τα αναγκαία δολάρια, ή να μπορεί μ’ αυτά τα δολάρια ν’ αγοράζει στην αγορά τέτοιες ποσότητες του δικού της νομίσματος, ώστε η τιμή του τελευταίου να ανέρχεται, δηλαδή με μια μονάδα του να αγοράζει κανείς τώρα πλέον περισσότερα δολάρια, κι έτσι να αποτραπεί η υποτίμησή του. 
 Κατά τα λοιπά το ΔΝΤ, σπανίως, έδινε μικρά σχετικώς δάνεια σε χώρες με μονοκαλλιέργειες σε έτη που η ζήτηση για το μονοκαλλιεργούμενο προϊόν τους (π.χ. το βαμβάκι στην Αίγυπτο) εμειούτο σημαντικά.
Το πέρασμα στις κυμαινόμενες ισοτιμίες
Το πέρασμα στη νέα κατάσταση των ελευθέρως κυμαινομένων ισοτιμιών που διαδέχθηκε το σύστημα του Bretton Woods, είχε ήδη προετοιμαστεί στη θεωρία από πληρωμένους κονδυλοφόρους της αγοράς μέσω διαφόρων σχετικών επιστημονικών συζητήσεων. Οι πιέσεις των αγορών στο δολάριο ήταν τέτοιες που, αν θυμάμαι καλά το έτος, το 1970 συμφωνήθηκε οι Κεντρικές Τράπεζες να μην αγοράζουν χρυσό στην ελεύθερη αγορά (σε τιμές βεβαίως υψηλότερες των 34 δολαρίων ανά ουγγιά καθαρού χρυσού). Ορισμένες, όμως, όπως αυτή της Πορτογαλίας, το έπρατταν (εν κρυπτώ, υποτίθεται). Αυτό ήταν η αρχή του τέλους. Διότι σήμαινε ότι και οι ίδιες οι Κεντρικές Τράπεζες ανέμεναν μια πτώση του δολαρίου έναντι του χρυσού. Έτσι λοιπόν, μέσα σ’ ένα καλοκαίρι η τιμή του χρυσού ανήλθε από τα 34 στα 75 δολάρια ανά ουγγιά. Το Goldpool και το σύστημα Bretton Woods κατέρρευσαν. Οι Αμερικανοί αρνήθηκαν ν’ ανταλλάξουν, όπως υποχρεούντο, δολάρια με χρυσό στην παλιά τιμή των 34 δολαρίων. Όσα ποσά αντάλλαξαν στις αρχές, τα αντάλλαξαν σε τιμή τετραπλάσια της παλιάς. Πολλές χώρες (π.χ. Γαλλία) ζήτησαν, αλλά δεν πήραν δικό τους χρυσό που φυλασσόταν για λογαριασμό τους στις ΗΠΑ.
Και τι έγινε με το ΔΝΤ; Θα έλεγε κανείς ότι διαλύθηκε κι αυτό. Διότι με το σύστημα των ελευθέρως κυμαινομένων ισοτιμιών, το οποίο διαδέχθηκε τις σταθερές ισοτιμίες του Bretton Woods, δεν είχε πλέον καμία λειτουργία να επιτελέσει. Δεν διαλύθηκε όμως. Παρέμεινε και παραμένει επιτελώντας τη γνωστή σ’ όλους μας νέα λειτουργία του, της επιβολής του οικονομικού νεοφιλελευθερισμού σε παγκόσμια κλίμακα. Η ΕΕ το έφερε και στην Ευρώπη.
Ο θάνατος του κεϋνσιανισμού
Ακόμη και μετά την κατάρρευση του συστήματος του Bretton Woods και μέχρι την πρώτη πετρελαϊκή κρίση τού 1972 η ασκούμενη από τις καπιταλιστικές χώρες της Ευρώπης οικονομική και κοινωνική πολιτική υπήρξε κεϋνσιανική. Στη Δυτική Γερμανία π.χ. το 1967 ψηφίστηκε ο περίφημος «νόμος περί σταθερότητας», ο οποίος προέβλεπε για κάθε χρόνο το λιγότερο 2% αύξηση του ΑΕΠ, το πολύ 2% ανεργία, το πολύ 2% πλεόνασμα του ισοζυγίου εξωτερικών συναλλαγών, το πολύ 2% πληθωρισμό. Αντιστοίχως προσανατολισμένη ήταν και η αστική οικονομική επιστήμη στο σύνολό της –αν αντιπαρέλθει κανείς τον φον Χαγιεκ, ο οποίος δεν δίδαξε ποτέ σε πανεπιστήμιο και ίσχυε και ισχύει ως οικονομολόγος και ζούσε και ζει χάρις στα χρήματα της Carnegie Foundation, και του Φρίντμαν, ο οποίος επιβίωνε ως φαιδρός συμπέθερος. Μετά, όλα άλλαξαν άρδην κατ’ ανεξήγητο τρόπο. 
Σχεδόν όλα τα κράτη άρχισαν να εφαρμόζουν, αντί μιας μέσω deficit spendig επεκτατικής πολιτικής, μια περιοριστική πολιτική μείωσης της κρατικής ζήτησης μέσω μείωσης των δημοσίων δαπανών. 
Κι επίσης μια πολιτική μείωσης των μισθών, των συντάξεων, των κοινωνικών παροχών και στη συνέχεια μια πολιτική ιδιωτικοποίησης δημοσίων επιχειρήσεων, δραστηριοτήτων, λειτουργιών και περιουσιακών στοιχείων, ενός περιορισμού δηλαδή του δημόσιου προς όφελος του καπιταλιστικού τομέα και συνεπώς των κερδών. 
Και συγχρόνως οι αστοί οικονομολόγοι άρχισαν να ομιλούν, όπως μέχρι τότε για την κεϋνεσιανική οικονομική πολιτική, για τα λεγόμενα οικονομικά της προσφοράς, δηλαδή να συνηγορούν υπέρ αυτής της νέας κρατικής οικονομικής πολιτικής. Ακόμη και οι λέξεις άλλαξαν το νόημά τους. Αναλογισθείτε τι σημαίνουν οι λέξεις «σταθερότητα» και «σταθεροποίηση» στον προαναφερθέντα νόμο της Δυτικής Γερμανίας του 1967 και τι σημαίνουν σήμερα! Σήμερα σημαίνουν μείωση των ελλειμμάτων του Δημοσίου, μείωση των δαπανών του Δημοσίου, μείωση των μισθών (και αυτών που πληρώνει το Δημόσιο), μείωση των συντάξεων, μείωση των κοινωνικών παροχών, και αυτών για την υγεία και την παιδεία συμπεριλαμβανομένων, ιδιωτικοποιήσεις και άλλα παρόμοια.
Αυτή η αλλαγή πολιτικής εξηγείται ίσως. 
Μια εξήγηση είναι ο φόβος μήπως οι αναταράξεις, οι αναταράξεις που προκάλεσαν εργατικές και συνδικαλιστικές κινητοποιήσεις και απεργίες, το φοιτητικό κίνημα και άλλα κοινωνικά κινήματα, μήπως αυτές οι αναταράξεις είναι δυνατόν να καταστούν κάποτε ανεξέλεγκτες. 
Ενδεικτικό είναι το από τον σοσιαλιστή Βίλι Μπραντ το 1972 εισαχθέν Berufsverbot, δηλαδή ο αποκλεισμός από το διορισμό στον ευρύτερο δημόσιο τομέα οποιουδήποτε κατηγορείτο από τη μυστική αστυνομία της κομμουνιστής ή κάτι παρεμφερές, και οι σχετικοί διωγμοί στα πανεπιστήμια.
Η ελληνική εκδοχή επί Σημίτη
Την ίδια οικονομική πολιτική ακολούθησε και η χώρα μας. Ιδίως αφού πρωθυπουργός της χώρας έγινε ο Σημίτης. 
Αυτός όχι μόνον άσκησε, αλλά και διακήρυξε τη συνέχιση και την εξέλιξη αυτής της πολιτικής διά των Εκθέσεων Σπράου, στις σχετικές ομάδες κατάρτισης των οποίων συμμετείχαν και «αριστεροί» οικονομολόγοι, όπως και στη Συμβουλευτική Επιτροπή, η οποία πρότεινε τα μέτρα περιοριστικής οικονομικής πολιτικής που εφάρμοσε ως υπουργός Εθνικής Οικονομίας τον Οκτώβριο του 1985 ο Σημίτης.
Πριν περιέλθει η χώρα μας στην κατάσταση αναίρεσης της κρατικής της κυριαρχίας και ανεξαρτησίας και περιέλθει στο στάτους του προτεκτοράτου, το οποίο κατέχει σήμερα, φρόντισαν ο μεν Κωνσταντίνος Καραμανλής να την υπάξει λεβεντοπερήφανα στην ΕΟΚ του γαλλογερμανικού άξονα και ο Σημίτης να την εισάξει χαζοχαρούμενα με καταστροφικές, όπως θα δούμε, συνέπειες στην Ευρωζώνη.
Δεν είναι ανάγκη να θυμίσουμε το αποτρόπαιο έγκλημα του Παπανδρέου, αλλά και του Παπακωνσταντίνου, οι οποίοι οδήγησαν τη χώρα στη σημερινή της κατάσταση και προοπτική. 
Όχι κάποιος αδαής, όχι κάποιος ακραίος αριστερός, όχι κάποιος που έχει το ακαταλόγιστο, αλλά ο συνετός και συγκρατημένος γνώστης των σχετικών πραγμάτων Νίκος Χριστοδουλάκης έχει πολύ νωρίς, πολλές φορές δημόσια δηλώσει ότι το Δημόσιο δεν ήταν αναγκαίο να προστρέξει στην ΕΕ, θα μπορούσε κάλλιστα να εξυπηρετεί το δημόσιο χρέος με δάνεια από την ελεύθερη αγορά –η οποία πριν απ’ όλα δεν σου υπαγορεύει την οικονομική σου πολιτική. 
Το ότι το χρέος του ελληνικού Δημοσίου δεν ήταν κατά κανένα τρόπο μια αθώα ιστορία, είχε επισημάνει ο γράφων πολύ πριν αυτό γίνει θέμα. Αλλ’ ανεξάρτητα απ’ αυτό, το χρέος του Δημοσίου ήταν υψηλό ή, μάλλον, η εξυπηρέτησή του ήταν το 2009 ήδη επαχθής για το Δημόσιο και τη χώρα. 
Υπήρχε ασφαλώς ανάγκη απομείωσής του, συνεπώς μείωσης της εξυπηρέτησής του, αλλά ταυτόχρονα υπήρχαν τρόποι να επιτευχθεί αυτό με παράλληλη εξυπηρέτηση του χρέους με δάνεια από τις αγορές. 
Τους τρόπους αυτούς θα αποφάσιζε η ίδια η κυβέρνηση κι όχι το ΔΝΤ και η Γερμανία προς το όποιο τελοσπάντων «δικό» μας κι όχι προς το δικό τους συμφέρον.
Η αλήθεια για το χρέος
Με τα μνημόνια, ήδη με το πρώτο, μεταξύ άλλων το χρέος μετατράπηκε από χρέος προς ιδιώτες σε χρέος προς κράτη και διεθνείς οργανισμούς. 
Και από χρέος χωρίς όρους από μέρους των πιστωτών σε χρέος με πρωτάκουστους όρους. Γνωρίζουμε όλοι λίγο-πολύ ποιοι είναι αυτοί οι όροι. Ας παραθέσουμε καλύτερα εδώ εν συντομία τις μέχρι τούδε συνέπειες της επιβολής των. Μείωση του Εθνικού Προϊόντος κατά περίπου 30% (κατανοείτε βεβαίως ότι για τέτοιας τάξεως μεγέθη τα ακριβή νούμερα αποτελούν εμπαιγμό και μόνον), αύξηση της ανεργίας σε 30% περίπου, μείωση μισθών και συντάξεων κατά 50% και πλέον, περιορισμός των κρατικών δαπανών για υγεία και παιδεία, εκποίηση δημόσιων επιχειρήσεων και δημόσιας περιουσίας και εκχώρηση οικονομικών δραστηριοτήτων του Δημοσίου στους καπιταλιστές. 
Αύξηση των κερδών –καίτοι κανείς δεν ομιλεί γι’ αυτό!- διότι πώς γίνεται το εθνικό προϊόν να μειούται κατά 30%, οι μισθοί και οι συντάξεις κατά 50% και να μην αυξάνονται τα κέρδη, αν τα έσοδα του κράτους δεν μειούνται κατά πολύ λιγότερο από 30%;
Πολλοί ομιλούν για οικονομική κρίση. 
Όχι, δεν πρόκειται για μια οικονομική κρίση. Πρόκειται για μια καλοσχεδιασμένη, καλά εφαρμοσμένη και επιτυχή οικονομική πολιτική των πιστωτών και για τις συνέπειές της. Αυτό παύει να ξενίζει και προκύπτει αβίαστα και οιονεί αυτονόητα από τους σκοπούς των πιστωτών, οι οποίοι είναι οι εξής δύο:
α) Επιβολή μιας νεοφιλελεύθερης οικονομικής πολιτικής, τόσο όσο αφορά την κατανομή του εισοδήματος και συνεπώς την πολιτική μισθών, κοινωνικών ασφαλίσεων και κοινωνικών παροχών (πρόνοια, υγεία, παιδεία), δηλαδή μείωση όλων αυτών των μεγεθών, αλλά και όσον αφορά την συγκυριακή οικονομική πολιτική, δηλαδή περιοριστική πολιτική ή πολιτική αποχής αντί επεκτατικής πολιτικής, καθώς και όσον αφορά τις λειτουργίες του κράτους, δηλαδή τον περιορισμό του κράτους στο ρόλο του «κράτους-νυχτοφύλακα», και συνεπώς ιδιωτικοποιήσεις κρατικών επιχειρήσεων, δραστηριοτήτων και περιουσιακών στοιχείων, και, τέλος, όσον αφορά τις εργασιακές σχέσεις, την πλήρη διάλυσή τους.
β) Η τοκογλυφοειδής εξασφάλιση της εξυπηρέτησης του δανείου τους από μέρους του ελληνικού Δημοσίου.
Το δάνειο το ίδιο και ο υπό το σημείο β) σκοπός των δανειστών συνιστούν και μέσα για την επίτευξη των υπό το σημείο α) σκοπών.
Προδιαγεγραμμένο μέλλον
Τι λέτε, λοιπόν, να γίνει; Τίποτα διαφορετικό απ’ ό,τι γνωρίζατε μέχρι σήμερα. 
Όλες ανεξαιρέτως οι δυνατόν να σχηματιστούν ελληνικές κυβερνήσεις θα εξακολουθούν να εφαρμόζουν ό,τι τους υπαγορεύουν οι δανειστές, για να πετύχουν τους προαναφερθέντες στόχους τους. Η γαρνιτούρα θα παραλλάσσει κατά καιρούς και στις δύο πλευρές. 
Ο εκάστοτε Γιούνγκερ θα είναι λιγότερο ή περισσότερο ευδαίμων και λιγότερο ή περισσότερο ερωτευμένος με την Ελλάδα. 
Ο εκάστοτε Σόιμπλε θα παριστάνει λιγότερο ή περισσότερο το αφεντικό, οι Αμερικανοί θα καρδιοχτυπούν λιγότερο ή περισσότερο για την Ελλάδα, ο εκάστοτε Τσίπρας θα σκίζει ή δεν θα σκίζει τις εκλογές, τα μνημόνια και θα σπεύδει τάχιστα ή βραδέως, στολίζοντας λεκτικά μ’ ό,τι τον βοηθήσει ο Θεός την σπουδή ή την βραδύτητά του, να εκτελέσει ό,τι του παράγγειλαν να κάνει.
Κι επειδή αυτό που σας ενδιαφέρει κυρίως είναι η εξέλιξη των μισθών και των συντάξεων, μπορώ να σας καθησυχάσω πως δεν κινδυνεύετε να βρεθείτε προ εκπλήξεων: θα συνεχίσουν να μειούνται, μέχρι οι τελευταίες να φτάσουν για όλους σχεδόν εκεί γύρω στα 300 ευρώ το μήνα. 
Για να πληρωθεί το ρηθέν υπό του αείμνηστου Σπράου ότι θα έχουμε μια από το κράτος καταβαλλόμενη εθνική σύνταξη για όλους, για την οποία δεν θα έχει καταβάλλει κανείς καμία εισφορά, μια επαγγελματική σύνταξη, για την οποία θα πληρώνουν ασυμφωνημένες από κοινού εισφορές ο εργαζόμενος και ο εργοδότης (ο οποίος φυσικά θα θέλει να πληρώνει μια υψηλή εισφορά, για να μπορεί να πάρει αργότερα μια αντιστοίχως υψηλή σύνταξη ο εργαζόμενός του) και μια σύνταξη, την οποία θα παίρνει ο εργαζόμενος από ιδιωτική ασφαλιστική εταιρεία, αν θελήσει να προσθέτει, τελικά χωρίς λόγο, κάτι παραπάνω στις επαρκέστατες δύο άλλες. 
Και θα με ρωτήσετε, γιατί να συνεχίσουν να μειούνται οι συντάξεις; «Διότι, τόσες πολλές και υψηλές εισφορές πληρώσαμε στο παρελθόν κ.τ.λ. κ.τ.λ.».
Βασικό θύμα οι συντάξεις
Να λοιπόν που ήλθε κι ο καιρός να κατανοήσετε ό,τι παλιότερα δεν θέλατε ούτε καν ν’ ακούσετε: ότι οι σημερινοί συνταξιούχοι δεν ζουν από τις εισφορές που αυτοί οι ίδιοι πλήρωσαν κάποτε (από αυτές έζησαν οι τότε συνταξιούχοι), αλλά ζουν από τις εισφορές που πληρώνουν οι σημερινοί εργαζόμενοι! 
Και τι γίνεται σήμερα; Σήμερα, πρώτον οι συνταξιούχοι αυξάνονται σχετικά με τους εργαζόμενους και αντιστρόφως και, δεύτερον, οι εργαζόμενοι αμείβονται με όλο και χαμηλότερους μισθούς και συνεπώς αυτοί και οι εργοδότες τους πληρώνουν όλο και χαμηλότερες εισφορές. 
Έτσι λοιπόν λιγότεροι εργαζόμενοι και μικρότερες εισφορές ανά εργαζόμενο σημαίνουν μικρότερα έσοδα των ταμείων συνταξιοδότησης ανά συναξιοδοτούμενο, δηλαδή μικρότερες συντάξεις. Η δε αύξηση των συνταξιούχων συνεπάγεται προφανώς μια περαιτέρω μείωση των συντάξεων.
Ανάπτυξη και χρέος
Πολλοί, οι οποίοι βλέπουν την σημερινή κατάσταση ως κρίση, λένε πως θα την υπερβούμε μόνον με την ανάπτυξη της οικονομίας μέσω επενδύσεων. 
Οι επενδύσεις δεν αυξάνουν, βέβαια, το Εθνικό Προϊόν. 
Δεν θα συμβούλευα όμως κανέναν να υπολογίζει πόσο πρέπει να αυξάνεται ποσοστιαία ανά έτος το εθνικό προϊόν, για να μπορέσουμε να ξεχρεώσουμε σ’ ένα εύλογο σχετικά χρονικό διάστημα, ή, τουλάχιστον, για να μπορέσουμε να μειώσουμε σε εύλογο σχετικά χρονικό διάστημα το χρέος τόσο, ώστε η εξυπηρέτησή του να είναι στοιχειωδώς υποφερτή. Αλλ’ ανεξαρτήτως αυτού, ποιος και γιατί να επενδύσει; 
Οι καπιταλιστές επενδύουν, όταν αναμένουν κέρδη. 
Τα κέρδη όμως προϋποθέτουν αυξανόμενη ζήτηση. 
Η ζήτηση όμως μειούται, επειδή το εισόδημα των εργαζομένων και των συνταξιούχων και συνεπώς και η ζήτησή τους μειούται. 
Ταυτόχρονα, η ζήτηση του Δημοσίου περιορίζεται, ενώ αυτή των καπιταλιστών αφορά κυρίως εισαγόμενα εμπορεύματα. 
Αυτά που λέγονται για χαμηλούς μισθούς και χαμηλούς φόρους ως κίνητρα για την εκτέλεση επενδύσεων είναι πονηρές ανοησίες. Διότι οι καπιταλιστές που συνεχίζουν να παράγουν, ενθυλακώνουν τα πλεονεκτήματα των μειώσεων μισθών και φόρων και δεν επενδύουν. 
Πρώτα πρέπει να είναι η επένδυση επικερδής, να υπάρχει δηλαδή αντίστοιχη ζήτηση, και τότε μόνον οι μειώσεις μισθών και φόρων μπορούν –δεν αποτελούν αναγκαστικά – κίνητρο για περαιτέρω επενδύσεις. 
Άλλοι πάλι στρέφουν τις ελπίδες τους, ως πτωχοί συγγενείς, στο εξωτερικό, στους επενδυτές από το εξωτερικό. 
Αλλά γι’ αυτούς ισχύει ό,τι ελέχθη παραπάνω. 
Οι λόγοι που γίνονται επενδύσεις στο εξωτερικό, είναι πολύ διαφορετικοί από την ηλιοφάνεια, την καλοκαιρία, τους χαμηλούς μισθούς και τους χαμηλούς φόρους. 
Και, εν τέλει, γιατί όλοι ξεχνούν το εξής απλό και συγκεκριμένα ότι το εθνικό προϊόν αυξάνεται όχι μόνον όταν αυξηθεί η ζήτηση για επενδύσεις, αλλά και όταν αυξάνεται η καταναλωτική ζήτηση; Γιατί, λοιπόν, δεν αυξάνουν τους μισθούς και τις συντάξεις, ώστε να αυξηθεί η καταναλωτική ζήτηση, αλλ’ αντιθέτως μειώνουν και τα δύο αυτά μεγέθη;
Τι πρέπει να γίνει λοιπόν; Θα δώσουμε μια σύντομη απάντηση σ’ αυτή την ερώτηση. 
Καίτοι αυτή η τελευταία είναι χωρίς νόημα. 
Διότι δεν υπάρχει καμία πολιτική δύναμη που να θέλει, να μπορεί και να γνωρίζει τι πρέπει να κάνει. Με μόνη εξαίρεση το ΚΚΕ που θέλει, αλλά μάλλον δεν γνωρίζει και, επειδή είναι αδύναμο για κάτι τέτοιο, δεν μπορεί. 
Το ρόλο των υπολοίπων πολιτικών δυνάμεων στο συγκεκριμένο ζήτημα περιγράψαμε παραπάνω. Κατά τα λοιπά, όλες συλλήβδην είναι σαν κάρο με πατάτες που πάει χωρίς ζώο κι αγωγιάτη αργά προς τα κάτω τον ανεπαίσθητα ελαφρύ κατήφορο.
Μόνη και δύσκολη λύση η έξοδος
Η μόνη λύση είναι η έξοδος της χώρας από την ΕΕ και το ευρώ. Δεν νοσταλγήσαμε ξαφνικά τη δραχμή. Όμως, όταν ο Σημίτης μάς έβαλε στο ευρώ, μας είπε μόνον ότι τώρα πλέον δεν θα χρειάζεται να ανταλλάσσουμε δραχμές με ξένο συνάλλαγμα όταν ταξιδεύουμε στην Ευρώπη. 
Δεν μας είπε ότι δεν θα έχουμε Κεντρική Τράπεζα και δεν θα μπορούμε να ασκούμε νομισματική πολιτική. 
Αυτόν τον καιρό, για παράδειγμα, η ΕΚΤ, που είναι και Κεντρική Τράπεζα της χώρας μας, ασκεί σ’ όλες τις χώρες της Ευρωζώνης χαλαρή νομισματική πολιτική, αγοράζει δηλαδή ομόλογα αυτών των χωρών και αυξάνει την ποσότητα χρήματος που κυκλοφορεί σ’ αυτές –με εξαίρεση τη χώρα μας. 
Μια άλλη συνέπεια θα δούμε αμέσως. 
Μια συνέπεια που προκύπτει σε περίπτωση που μας αποβάλουν από την Ευρωζώνη ή που εμείς βγούμε απ’ αυτήν. 
Αλλά ποιος νοιαζόταν για αυτά! 
Σημαντικό ήταν ότι ο Σημίτης αισθανόταν ακόμη πιο Ευρωπαίος απ’ ό,τι ο Καραμανλής. 
Το Κατάκολο πιο ευρωπαϊκό από το Κιούπκοϊ. Ήδη από το 2009 είχαμε εκφράσει την ανάγκη να βγούμε από την Ευρωζώνη και την ΕΕ. 
Το μεγάλο πρόβλημα που ανακύπτει όμως για τη χώρα μας με την έξοδό της από το ευρώ, είναι το εξής: το δημόσιο χρέος είναι χρέος σε ευρώ. 
Για τη εξυπηρέτησή του, δηλαδή για την ετήσια πληρωμή των τοκοχρεολυσίων, η χώρα θα πρέπει να βγαίνει στις αγορές ν’ αγοράσει με δραχμές μεγάλα ποσά ευρώ (ένα ακραίο παράδειγμα: σ’ ένα από τα αμέσως επόμενα χρόνια με ένα εθνικό προϊόν γύρω στα 180 δισ. ευρώ θα χρειαστούμε για τοκοχρεολύσια 28 δισ. ευρώ!) με συνέπεια, πρώτον, η δραχμή να υποτιμάται μάλλον συνεχώς και, δεύτερον, λόγω αυτής ακριβώς της υποτίμησης το δημόσιο χρέος σε δραχμές να αυξάνεται αντιστοίχως συνεχώς –απόλυτα και ως ποσοστό του εθνικού προϊόντος. 
Ούτε να το σκέφτεται κανείς το πράγμα!
Πριν την έξοδο της χώρας από την ΕΕ και το ευρώ, θα έπρεπε λοιπόν να διαπραγματευθεί κανείς με τους πιστωτές τη μετατροπή του χρέους από ευρώ σε δραχμές, για να αποφύγει τις παραπάνω συνέπειες. 
Ή, διαφορετικά ειπωμένο, να διαπραγματευθεί όσον αφορά την αποπληρωμή του χρέους μια σταθερή ισοτιμία μεταξύ δραχμής και ευρώ.
Απαραίτητο το μορατόριουμ
Συγχρόνως θα έπρεπε να διαπραγματευτεί με τους πιστωτές ένα μορατόριουμ, δηλαδή μια στάση πληρωμών. 
Η ισοτιμία μεταξύ ευρώ και δραχμής για τη μετατροπή του χρέους από ευρώ σε δραχμές, η διάρκεια και οι λοιποί όροι του μορατόριουμ, καθώς επίσης το ζήτημα ποιο από τα δύο ζητήματα είναι σκόπιμο να διαπραγματευθεί κανείς πρώτο ή αν είναι σκόπιμο να τεθούν και τα δύο ταυτόχρονα για διαπραγμάτευση, είναι θέματα που πρέπει προηγουμένως να μελετήσουν επισταμένως διπλωμάτες, ειδικοί νομικοί και οικονομολόγοι και όποιοι άλλων ειδικοτήτων θεωρηθούν αναγκαίοι και όχι όσον αφορά το ίδιο το πράγμα ντιλετάντηδες πολιτικοί ή κατ’ επιθυμίαν ή κατ’ ανάθεσιν πολιτικοί. 
Περιττό να τονίσουμε ότι οι, ευτυχώς, στο μεταξύ απομείνασες χωρίς ανάσα περί επαχθούς, ειδεχθούς κ.τ.λ. χρέους ανοησίες δεν έχουν τίποτα να συμβάλουν σε μια τέτοια λύση.
Αλλ’ ακόμη κι αν επιτυγχανόταν μια τέτοια λύση, μη νομίσετε πως θα έχουν λήξει τα δεινά, πως θα βρεθούμε αυτομάτως στην προ του 2009 κατάσταση. Όχι! 
Η κατάσταση θα είναι η ίδια η σημερινή, μόνο που θα μπορούμε πλέον να την αντιμετωπίσουμε με ανεξαρτησία και έχοντας, με το μορατόριουμ, κερδίσει μια ορισμένης διάρκειας περίοδο χάριτος όσον αφορά την εξυπηρέτηση του δανείου –μια περίοδο που πρέπει να χρησιμοποιήσουμε για να αποκαταστήσουμε τις καταστροφές των μνημονίων και να οργανώσουμε την οικονομία και την ανάπτυξή της.

* Ο Γιώργος Σταμάτης διετέλεσε καθηγητής Οικονομικής Θεωρίας στο Πάντειο Πανεπιστήμιο.

15 σχόλια:

  1. οι κατακτητές διέλυαν με στρατό εργατικές διαδηλώσεις---> ελπίζω με το «κατακτητές» να εννοεί τις ΗΠΑ [τριζωνία-διζωνία], και όχι τη Γαλλία ή τη Βρετανία. Ίσως να μην το ξέρετε αλλά το συνδικαλιστικό σύστημα στη Γερμανία ήταν δημιούργημα των ΗΠΑ, πρετ-α-πορτέ συνδικαλισμός. Το ξεκαθάρισμα από τα ανεπιθύμητα στοιχεία έγινε προς το τέλος τής δεκαετίας του 40. Το αντίτιμο για τις επενδύσεις, την ευνοϊκότατη μεταχείριση τής Γερμανίας και το «οικονομικό θαύμα». Αν και ουσιαστικά οι αμερικάνοι κατέκλεψαν τους γερμανούς (ευρεσιτεχνίες, επιστημονικό προσωπικό, έρευνες).

    Πριν την έξοδο της χώρας από την ΕΕ και το ευρώ, θα έπρεπε λοιπόν να διαπραγματευθεί κανείς με τους πιστωτές τη μετατροπή του χρέους από ευρώ σε δραχμές, Υπάρχει το Lex Monetae, που συνήθως συνεπάγεται την αυτόματη μετατροπή του χρέους στο νέο νόμισμα. Όμως αυτό εξαρτάται από τις δεσμεύσεις και το έγκυρο/νόμιμο των δεσμεύσεων που έχετε ήδη αναλάβει. Πρόσεξε όμως οι εν λόγω «δεσμεύσεις» πηγάζουν από διακρατικές συμβάσεις, δεν είναι μέρος τού ευρωπαϊκής έννομης τάξης. Για παράδειγμα, οι ΗΠΑ ως κυρίαρχο κράτος θεωρούν ανέκαθεν δικαίωμα τους να αναθεωρούν μονομερώς τις διεθνείς «δεσμεύσεις» τους.



    «στο μεταξύ απομείνασες χωρίς ανάσα περί επαχθούς, ειδεχθούς κ.τ.λ. χρέους ανοησίες δεν έχουν τίποτα να συμβάλουν σε μια τέτοια λύση.» Δεν ξέρω τι εννοεί εδώ. Αν εσύ ξέρεις πες μου. Άλλο το θέμα τής αυτόματης ή μη μετατροπής τού χρέους στο νέο νόμισμα (Lex Monetae), το οποίο θα μπορούσε για παράδειγμα να «πληρώνεται» και σε υπερπληθωρισμένες δραχμές (ό,τι έκαναν οι πανέξυπνοι οι Γερμανοί την περίοδο τής συνειδητής πολιτικής τού «υπερπληθωρισμού» ), και άλλο το νομικό υπόβαθρο τής (μονομερούς) διαγραφής ή αποκύρηξης.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Σήμερα μπορώ να ξενυχτήσω. Πάμε:
      Και μένα το "κατακτητές" με ξένισε, μάλλον όμως θεωρεί τους αμερικάνσκι. Όσον αφορά το ζήτημα της διαπραγμάτευσης μετά την έξοδο ή κατά την έξοδο, θεωρώ πως ο Σταμάτης κρατάει ως δεδομένο πως παρά την ρήξη θα πρέπει μάλλον να υπάρξει μια ρεαλιστική διατήρηση της δυνατότητας μελλοντικού δανεισμού και σχέσης με το διαμορφωμένο (παγκόσμιο) χρηματιστικό σύστημα, και ότι δεν είναι ρεαλιστικό να ανοιχτούμε σε λογικές απόλυτης ρήξης και πλήρους απόσπασης από αυτό όπως θα προέκυπταν και από μια πολεμική τιμωρητική απάντηση του διεθνούς συστήματος αλλά και από την κατάρρευση της αξιοπιστίας τής χώρας σε σχέση με την ικανότητα και την πρόθεσή της να αποπληρώνει κάπως δάνεια και να τηρεί τους γενικούς κανόνες που απορρέουν από τα συναλλακτικά ήθη κ.λπ κ.λπ
      Σε αυτό το πλαίσιο ο Σταμάτης που έχω την αίσθηση ότι κατανοώ το πνεύμα του, όσο είχα την τύχη να τον γνωρίσω, και είναι ένας μάλλον σοβαρός και με "συντηρητικές" αρχές επιστήμονας (στην Γερμανία ήταν αντικείμενο θαυμασμού, όλοι οι πανεπιστημιακοί που γνώρισα μόνον αυτόν ήξεραν, αλλά και κάτι ξεχασμένοι κομμουνιστές που ήταν εκεί από το 1950 ως φυγάδες από τον εμφύλιο, ενώ εδώ τον είχαν και τον έχουν γραμμένο εκεί που δεν πιάνει μελάνι) είναι σε κόντρα (με τον κάπως έμμεσο και ερμητικό τρόπο του) με απόψεις τύπου Καζάκη, ο οποίος σαλπίζει χωρίς να το υπολογίζει τους συσχετισμούς δύναμης.
      Εκεί εντάσσεται και η ειρωνεία του Σταμάτη για τις στάσεις τύπου Κωνσταντοπούλου (+Καζάκης, σε ένα πιο συγκροτημένο σχήμα όμως http://dimitriskazakis.blogspot.gr/2017/03/blog-post_17.html ) που σημαίνουν ολική άρνηση χρέους, αμφισβήτηση της νομιμότητας του χρέους, κάτι που λέει σε ένα εντελώς στρατηγιστικό πλαίσιο όμως και το κκε κ.λπ Ο Σταμάτης δεν αμφισβητεί την διαδικασία νομικής αμφισβήτησης κ.λπ απλά λέει ότι δεν πρέπει να μπλέκουμε νομικό και πολιτικό/οικονομικό επίπεδο ή να ότι δεν πρέπει να ρητορεύουμε αλά Σώρρας για το ηθικό μας δίκαιο γενικά αρνούμενοι αλλά όντας έτοιμοι να αντιμετωπίσουμε μακροχρόνιες πιέσεις χωρίς να απομονωθούμε πλήρως με το δίκιο στην πλάτη αλλά και χωρίς άλλο οικονομικό όπλο. Περιορισμένη λογική ίσως, αλλά είναι μια λογική, ενώ τα "επαναστατικά" κελεύσματα τύπου Κωνσταντοπούλου-Καζάκη είναι για εσωτερική κατανάλωση..
      Η δική μου θέση είναι ότι πιθανόν δεν γίνεται αλλιώς από το να αρνηθείς το χρέος σε πρώτη φάση, να κάνεις ένα πραγματικό θέατρο, όχι μόνον θέατρο, ότι δεν θα πληρώσεις ούτε ένα φράγκο και μετά να προσέλθεις σε διαπραγματεύσεις για το πραγματικό κούρεμα, έχοντας βέβαια σίγουρα εκδιώξει κλωτσηδόν θεσμούς τρόϊκες πράκτορες τοποτηρητές και έχοντας καταργήσει με ένα νομοσχέδιο υπερταμεία και άλλες επιμέρους δεσμεύσεις.
      Τώρα πως θα γίνει αυτό σε πολιτικό επίπεδο, μά τον Βούδα δεν ξέρω ούτε θέλω να σκέφτομαι ότι δεν ασχολείται κανείς ούτε στην αριστερά αλλά αν θέλεις ούτε και στην δεξιά. Οπότε παίρνω τον μονόλογο Σταμάτη ως έναν σοφό κατατονικό μονόλογο τής καταστροφής που θα έρθει γκαραντί.

      Διαγραφή
  2. Από το άλλο σου κείμενο:

    «υπάρχει πλήρης κοινωνικοποίηση των μέσων παραγωγής.»

    Τέτοιο πράγμα μπορεί να υπάρξει, αλλά σας το λέω ανοικτά θα είναι αδύνατος ο κεντρικός σχεδιασμός του. Δεν ξέρω αν έχουν διαβάσει στο ΚΚΕ πώς ακριβώς λειτουργούσε ο κεντρικός σχεδιασμός επί Στάλιν (όχι τις γενικόλογες τοποθετήσεις τής εποχής, αλλά αναλύσεις με βάση τα αρχεία). Δεν υπήρχε «σύστημα» κεντρικού σχεδιασμού, αλλά μια σειρά από συνεχείς πειραματισμούς. Το «σύστημα» που αντέγραφαν και τροποποιούσαν ήταν το μοντέλο τής πολεμικής οικονομίας τής Γερμανίας κατά τον Α ΠΠ. Ακόμα και το μίνιμουμ-μάξιμουμ πρόγραμμα ήταν όροι δανεισμένοι από τους αστούς οικονομολόγους τού Ράιχ. Το min/max αφορούσε το εύρος των κοινωνικών περιορισμών τής κυριότητας (με την ίδια έννοια που έχει ο όρος και στο ελληνικό σύνταγμα). Το δεύτερο και τρίτο πενταετές ήταν κυριολεκτικά λογοτεχνικά κείμενα, δεν αντιστοιχούσαν στη δομή τής οικονομίας όπως εξελισσόταν στην πραγματικότητα.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. Αποκύρηξης ---> αποκήρυξης (λάθος, συγγνώμη)

    Ένα τελευταίο, για τις παραγράφους που αφορούν τη ζήτηση και τους μισθούς, κανένα πρόβλημα. Η αύξηση των μισθών οφείλει να συμβαδίζει με τη αύξηση της παραγωγικότητας (όπου παραγωγικότητα δεν σημαίνει βούρδουλα, σημαίνει εισαγωγή υψηλών τεχνολογιών). Αυτό μάλλον πρέπει να το έχετε εμπεδώσει.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. Δεν διαφωνώ, εννοώ την κοινωνικοποίηση ως τον γενικό όρο μιας πρώϊμης σοσιαλιστικής οικονομίας, η οποία σήμερα μπορεί να λειτουργήσει σε ένα πλαίσιο εγχρήματων και γενικότερων εμπορευματικών μορφών-πλαισίων. Η κόμπλα που έχει το κκε αλλά και όλος ο εδώ ντούρος αριστερισμός με τα στοιχεία αγοράς και η εμμονή τους με απολυτοκομμουνιστικά σχέδια είτε αυτά είναι τής κοινοτιστικής είτε είναι της "κεντρικοσχεδιαζόμενης" κρατικής εκδοχής με βρίσκουν αντίθετο όπως ξέρεις κι από άλλα κείμενα. Μετά το 1989 νομίζω πως έχουμε στην ρωμέϊκη επικράτεια άνθηση του υπεραριστερού Λόγου, και αυτός είναι ένας λόγος αν θέλεις που εμένα με υποχρεώνει να απαρνούμαι μερικώς ή απολύτως την "κομμουνιστική" ταυτότητα, γιατί συννενόηση δεν βρίσκω ούτε έχω πρόθεση να φάω την όλο και λιγότερη ζωή που μου απομένει (πάτησα τα 50 πλέον) σε αναζητήσεις του τάδε ή δείνα κομμουνισμού στο κεφάλι μέσα. Προτιμώ λοιπόν να την σπάσω σε όλους μιλώντας από εδώ και στο εξής για έναν πεζό σοσιαλισμό, τόσο πεζό που να μην αρέσει σε κανένα. Οπότε, απλά συμφωνώ στο συγκεκριμένο και πολύ θα ήθελα να μπορούσαμε να είχαμε εδώ μεταφράσεις κειμένων για το ζήτημα των μοντέλων του σοσιαλισμού, κ.λπ όπως αυτά που γράφονται από εξίσου σχολαστικούς και σπαστικούς αναλυτές.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  5. Άσχετο: παρήγγειλα ό,τι υπάρχει σε Λακάν στα ελληνικά, έχω διαβάσει παλιά μόνον ένα σεμινάριο που είχε βγεί στις εκδόσεις Ράππα νομίζω, δεν θυμάμαι, πρέπει να κάνω ανασκαφές στο χωριό που έχω καταχωνιάσει βιβλία. Θέλω επίσης να παραγγείλω και τα βασικότερα του Ντελέζ, τον οποίο μισώ βαθύτατα όλο και περισσότερο, πιο πολύ από τον Λακάν, και να ξεκαθαρίσω λίγο τι έχω καταλάβει από τον καταραμένο Φρόϋντ, ό,τι έχω καταλάβει τέλος πάντων. Τέλος πάντων, ό,τι και να διαβάζω από ψυχανάλυση μου προκαλεί δυσφορία, με εκνευρίζει απίστευτα, πράγμα εξηγήσιμο βέβαια "ψυχαναλυτικά"! αλλά τι να προλάβει κανείς, έχω και να σου θέσω τις απορίες-αντιρρήσεις μου για το άπειρο που αφήσαμε στη μέση.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Soviet Planning in Peace and War, 1938-1945, Mark Harrison (rev. ed. 2010) [ευκολοδιάβαστο βιβλίο, πρωτοδημοσ. τη δεκαετία τού 80 νομίζω]
      Stalinist Planning for Economic Growth, 1933-1952, E. Zaleski (1980) [καλό κουράγιο]

      @Μέτοικο «αδυνατότητα του ολοσχερούς και λεπτομερούς σχεδιασμού», δεν είναι αυτό το θέμα, στο περίπου γίνονται αυτά, και όταν εμφανίζονται κρίσεις και ανισορροπίες, διορθώνονται τα λάθη. Το σημαντικότερο όμως είναι ότι κάθε οικονομία σε μια συγκεκριμένη στιγμή έχει συγκεκριμένα χαρακτηριστικά. (πχ. η σοβιετική αγροτική γη δεν είχε την ίδια σύσταση με το ελληνικό καλλιεργήσιμο έδαφος, ούτε και ο καιρός ήταν ο ίδιος). Δεν μπορείς να πεις «θα κάνουμε σχεδιασμό» γενικά και αόριστα και τελειώσαμε, γιατί αφού έχουμε σοσιαλισμό σημαίνει ότι όλα στο εξής πάνε φίνα. Το θέμα είναι τι είδους οικονομία θέλετε, τι τεχνολογίες μπορείτε να αγοράσετε και από ποιους, τι τεχνολογίες μπορείτε να αναπτύξετε εσείς, πώς θα αναπροσανατολίσετε την παρούσα οικονομία σε κάποια άλλη κατεύθυνση; Σε ποια ακριβώς κατεύθυνση, ποιοι θα αποφασίσουν για όλα αυτά; Τι υλικά κίνητρα θα δώσετε στους εργαζόμενους για να εργάζονται* και να μην κάνουν κοπάνες στους κινηματογράφους όπως έκαναν τη δεκαετία τού 60 στη Σοβιετική Ένωση κ.ο.κ. κ.ο.κ.

      * Τον Παπαδόπουλο τον έχω μεγάλη μανία, αλλά αυτό είναι άλλη ιστορία.

      ΥΓ Για Φρόιντ, άστο. Θες μεγάλη πανεπιστημιακή βιβλιοθήκη και 5-10 χρόνια μελέτης. Για Λακάν, δεν ξέρω αν είναι ικανοποιητικές οι ελληνικές μεταφράσεις. Για Ντελέζ, γιατί δεν ζητάς να σου δανείσουν τα βιβλία οι ντελεζιανοί τού «καθορισμού»; Ή να σου δώσουν τα λινκ για μεταφόρτωση;

      --Για άπειρο, άρχισα τα σεμινάρια τού Μπαντιού που μόλις δημοσιεύτηκαν για Αριστοτέλη, Σπινόζα, Χέγκελ. Σε κανένα εξάμηνο ξανασυζητάμε. Στα σεμινάρια τού 84-85 κάνει λιανά όσα γράφει στο Εϊναι-Συμβάν (αυτά που μετάφρασα).

      Διαγραφή
    2. Με τον Φρόιντ με απογοήτευσες λίγο, αλλά αυτόν τουλάχιστον θα τον πιάσω ξαναπιάσω, μιάς και στα νιάτα μας κάτι είχαμε διαβάσει και μου φαίνονταν κατανοητός, εκτός κι αν τότε άλλα διαβάζαμε άλλα καταλαβαίναμε, εξάλλου είναι κάπως κοινός τόπος. Ίσως να υπάρχουν πράγματα που μου διαφεύγουν όμως, θα το ξαναδώ και θα σου πω. Εκεί που σηκώνω ψηλά τα χέρια είναι με τον Λακάν, έχω μάλιστα την αίσθηση ότι μερικές φορές λέει ό,τι του κατέβει ή ότι κάνει τις απίστευτες αυθαιρεσίες, όπως εκεί λόγου χάριν που λέει αν δεν κάνω λάθος ότι δεν υπάρχει "διάφυλη σχέση" το οποίο το κατανοεί κανείς αλλά έτσι όπως καταλαβαίνω ότι το θέτει δεν βγάζει νόημα. Καλά μην απαντήσεις, παράδειγμα έφερα. Αλλά τέλος πάντων, θεωρώ από τη σκοπιά τής "ιστορίας των ιδεών" ότι ο φροϋδισμός έχει μετατραπεί σε καθήλωση της σκέψης και έχει στοιχειώσει τον μαρξισμό, τον ζωντανό μαρξισμό εννοώ.
      Για το άπειρο αναμένω λοιπόν, αν και θα κάνω καμμία ανάρτηση διερευνητική. Για τους "καθορισμένους" δεν θα έλεγα πως είναι και η κατάλληλη στιγμή να έχω επικοινωνία μαζί τους, εξάλλου δεν θέλουν επικοινωνίες με εθνικιστές σοσιαλσωβινιστές "τουρκοφάγους", προτιμούν τις αγαπούλες με το κίνημα των ψυχιατρείων, όχι των καθαυτό ψυχιατρείων (κανένα πρόβλημα με τους ψυχικά "νοσούντες" και τα κινήματά τους) αλλά των ψυχιατρικών περιπτώσεων που νομίζουν ότι κάπου μεταξύ εξαρχείων, καταλήψεων αλληλεγγύης και πανεπιστημίων έχουν ανάψει για τα καλά οι μηχανές της απόλυτης επανάστασης. Ο μάης68 έχει γίνει άλλος ένας βρυκόλακας που ρουφάει τη ζωή των νέων ριζοσπαστών, εμείς είμεθα γέροι και παράξενοι με όλα αυτά. Τούς εύχομαι καλή τύχη και περιμένω καλή αντάμωση, ελπίζω όχι σε κανένα χαράκωμα κανενός πολέμου. Κάποια στιγμή θα ήθελα απόψεις (και από σένα) επί τής αβαγκαρντικής ακροαριστερής "αυτόνομης" γεωγραφίας που με έχει ανησυχήσει πολύ τώρα τελευταία, ίσως με έχει παρασύρει και σε ανοίκειους χαρακτηρισμούς, λόγω της έκπληξής μου με τις εξελίξεις και "εδώ". Ακόμα και κάποιες υπερβολές θα αποκτήσουν εξήγηση αν τα κάνω ακόμα πιο λιανά τα πράγματα. Αυτά επ' ευκαιρίας των αναφορών.
      Για όλα τα άλλα, θενκς και θα κοιτάξω να πάρω κάποια πράγματα, αυτά διαβάζονται και σχετικά εύκολα.
      Επί τής ουσίας δεν υπάρχει διαφωνία και με τον Μέτοικο και με σένα για το θέμα "σχεδιασμός" και γενικά νομίζω επικρατεί στις τάξεις των σχολιαστών και φίλων αυτού του μπλόγκ ένας "σταλινογενής" ρεαλισμός, οι άλλοι με αφήνουν αδιάφορο..

      Διαγραφή
    3. Και κάτι τελευταίο πριν μεταβώ στον χώρο των ονείρων-εφιαλτών: νομίζω πως αν καποιος έχει απορρίψει βασικές αρχές μιας θεωρίας την προσεγγίζει κάπως χαλαρότερα και μέσω της αδιαφορίας κάπως διαυγέστερα, αν και πρέπει να υπάρχει σεβασμός. Δεν είναι δυνατόν να απορρίψει κανείς εντελώς τον Φρόϊντ, έχει περιγράψει για να το πω πάλι κάπως σχηματικά το γενικό πεδίο "ψυχή-υποκείμενο" υπό την κυριαρχία της πατριαρχίας και ενός υπερβατικού κράτους ή εξουσίας, οπότε ό,τι λέει έχει πάντα έναν βαθμό αλήθειας. Αλλά για μένα μέχρι εκεί, και βλέπουμε.
      Πάω για ένα αρχοντικό ύπνο, οπότε μπορεί να μην "εγκρίνω" άμεσα σχόλια..

      Διαγραφή
    4. Κάτι τελευταίο τελευταίο: Σε μερικά πράγματα έχω την εντελώς ατομική "προκατάληψη" ότι ο τελευταίος μεγάλος κομμουνιστής, με Κ κεφαλαίο, και πραγματικός διανοούμενος στην γουριώπαλαντ, ήταν ένας τύπος με το ταπεινό όνομα Πιερ Πάολο Παζολίνι. Το τι σχέση έχει αυτό με όλα τα προηγούμενα τα λέμε αύριο..

      Διαγραφή
    5. δεν υπάρχει "διάφυλη σχέση"---> όχι, κατά τη διάρκεια τού σεξ, δεν υπάρχει σεξουαλική σχέση. Αυτό λέει. Άλλο αυτό, άλλα τα φύλα, άλλο ο έρωτας, κ.ο.κ.

      Διαγραφή
  6. Παρ' ολο που θα συμφωνησω μαζι σας, για την αδυνατοτητα του ολοσχερους και λεπτομερους σχεδιασμου, (ισως και να επιτεινω λεγοντας οτι ενα απο τα πρωτα επειγοντα καθηκοντα μιας επαναστατικης εξουσιας, αν εχει προηγηθει καταστροφη, θα ειναι η αποκατασταση μιας λιγο -πολυ ομαλης λειτουργιας της αγορας) τελικα η επιδιωξη του κεντρικου σχεδιασμου και η ανυψωση του σε δεσποζοντα τροπο κατανομης των πορων, σε ευλογο χρονικο διαστημα, ειναι αναγκαια συνθηκη κονωνικοποιησης της παραγωγης.
    Η ιστορικη εμπειρια του σταλινικου προγραμματισμου ειναι χρησιμη, αλλα σιγουρα ειναι και ξεπερασμενη, τοσο γιατι η τεχνολογικη και οργανωτικη περιπλοκοτητα της συγχρονης βιομηχανιας ειναι πολυ μεγαλυτερη, οσο και γιατι τα θεωρητικα και τεχνολογικα μεσα σχεδιασης, προγραμματισμου και ελεγχου ειναι ασυγκριτα (ταξεις μεγεθους) μεγαλυτερα, και η γενικη μορφωση του πληθυσμου, δεν εχει σχεση.
    Παντως για να μην ακυρωνουμε και τον σταλινικο σχεδιασμο, στην προσπαθεια αναπτυξης του οποιου δημιουργηθηκαν καινοτομιες που τωρα ειναι κοινος τοπος στην επιχειρησιακη ερευνα, ηταν και, αλλα δεν ηταν απλως, εφαρμογη των μεθοδων του κρατικου πολεμικου καπιταλισμου, αλλιως δεν θα αποτελουσε εναν απο τους παραγοντες που εδωσαν ανταγωνιστικο πλεονεκτημα στην σοβιετικη πολεμικη παραγωγη, σε σχεση με την Γερμανια, στα χρονια του πολεμου.
    Επειδη δε ολο αυτο, θετει και το θεμα των τεχνικων, επιστημονικων στελεχων κλπ, καθιστα και απο μια, δευτερευουσα ισως αλλα κρισιμη σκοπια, απαραιτητη την πλειοψηφικη λαϊκη υποστηριξη ενος τετοιου εγχειρηματος.

    Μετοικος

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  7. Δεν διαφωνώ βέβαια με την αξιοποίηση τής "σταλινικής" εμπειρίας, αλλά να θέλεις και τής μετέπειτα, κατά την "μετασταλινική" περίοδο. Πού είναι οι μεταφρράσεις από τους ρωσομαθείς, οι πραγματείες, τα επιστημονικά συνέδρια κ.λπ;
    Επίσης, όπως οι μπολσεβίκοι πήρανε τα πιο μοντέρνα στην εποχή τους εργαλεία, έτσι και σήμερα θεωρώ πως είναι απαραίτητη μια οικειοποίηση όλου του μανατζερισμού (διοίκηση επιχειρήσεων, θεωρία της απόφασης το λέγανε στην γερμανία) χωρίς βέβαια τζιριτζάντζουλες τύπου μίμη ανδρουλάκη που το έχει κάνει το θέμα αχταρμά και έχει μπλέξει θεούς και δαιμόνους και συγχέει σοσιαλιστική διαχείριση με καθαρό καπιταλιστικό μανατζερισμό.
    Και χρειαζόμαστε βέβαια και την εμπειρία των "απο κάτω" που γενικά τους έχουν γραμμένους, και τους βλέπουν μόνον σαν εργαλείο, ενώ έχουν να πούνε για την εργασιακή διεργασία, δεν νομίζεις; Να μην υπάρξει κανένας μηδενισμός των γνώσεων και των τεχνικών, αν και μιλάμε πάντα ως στρατηγοί επί χάρτου, εφόσον το κεφάλαιο κάνει ό,τι γουστάρει και όλα αυτά αφορούν το μέλλον, που όλο απομακρύνεται.
    Αν έχουμε προτάσεις ίσως να μας ακούσουν περισσότερο, αλλά προτάσεις για σχεδιασμό και διοίκηση δεν είναι της ιδεολογικής και θεωρητικής μόδας στην αριστερά, προτιμάται η υπερθεωρία..

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  8. μεσιε Τζανακο,
    μεσιε ε ματμαζελς,
    σινιοροι ε σενιριτας
    κομπανιερος της επαναστασης,
    http://seisaxthia-epam.blogspot.gr/2017/03/19-2017.html
    today ειναι
    πηγαινετε εκει και διατυπωστε τις ερωτησεις σας και τις αντιρησεις σας.....
    αν εχετε τα cojones.....
    γιατι ωραια να τα λεμε και να να γραφουμε εκ του ασφαλους
    ο Καζακης ταδε, ο Καζακης ετσι, ο Καζακης αλλιως.....
    και αλλιως να γινει αντιπαραθεση face to face

    με το μπαρδον δηλαδης αλλα ....
    whatever.....

    και ζητω συγγνωμη για το ειρωνικο στυλ που χρησημοποιω για να παρεμβω στην συζητηση αλλα....
    μπουχτισαμε απο μπαρουτοκαπνισμενους επαναστατες του πληκτρολογιου βρε ....
    whatever.....


    ΑπάντησηΔιαγραφή
  9. Βρε,
    Όσον αφορά εμένανε αρνούμαι τον προσδιορισμό του επαναστάτη, εφόσον επαναστάτής είναι εκείνος που συμμετέχει σε επαναστατική διεργασία, και "τώρα" η μόνη διεργασία εις τας Αθήνας τουλάχιστον είναι ο ... μίνι μαραθώνιος, τίγκα στα σορτσάκια, πέρα βρέχει με τηλεοπτική κάλυψη Σκάι και επαναστατικής νετ-ερτ ή ό,τι άλλο τέλος πάντων.
    Θα πάω πάντως, αν και δεν θα μιλήσω, ούτε έχω πρόθεση να κάνω "κόντρα" με τον Καζάκη ή εν γένει τον όποιο μπαρουτοκαπνισμένο επαναστάτη, που αν και μπαρουτοκαπνισμένος όχι μόνον την πάτησε με το δημοψήφισμα, αλλά τού πήρανε και την εφημερίδα οι συριζαίοι (πολιτικοί) απατεώνες. Να μην πω και γω την κακία μου; την είπα χαχαχα.
    Οι άλλοι σχολιαστές έχουν αντικειμενικό πρόβλημα, ο ένας ζει στην Εσπερία οπότε το βρίσκω λίγο υπερβολικό έως σουρρεαλιστικόν να εγκαλείται που δεν παίρνει...το αεροπλάνο να δει τον αγαπητό Καζάκη, και ο άλλος ασχολείται μέρα νύχτα με την επιβίωσή του και την ανάπτυξη της ντόπιας βιομηχανίας-τεχνολογίας, οπότε λέω να τον αφήσουμε στην ησυχία του και το παραγωγικό, και ουχί μόνον καπιταλιστικό, έργο του.

    ΑπάντησηΔιαγραφή

Δρεπάνι

Δρεπάνι
Δρεπάνι..

Αρχειοθήκη ιστολογίου

Kurdistan

Nichts

Nichts

Πολιτική και Γεωπολιτική..

Στα όρια..

Ουρανός

Ουρανός

Ερμηνείες της ιστορίας..

Επιστημονικά και επιστημονικοφανή..