Αυτοκαθορισμός

Αυτοκαθορισμός

Πέμπτη, 11 Μαΐου 2017

Ο Λόγος..[16]



Η διάρθρωση του σημαίνοντος σε κεντρικά σημαίνοντα δεν το αίρει ως ενιαίο.
Ενιαίο δεν σημαίνει συνεχές.
Γι' αυτό και η θέση ή επιθυμία του Ζ.Λακάν για την ανάδυση ή θεώρηση ενός Λόγου ή μιας γλώσσας χωρίς λόγια [un discours sans paroles] δεν είναι εφικτή, αν και βέβαια (ως λακανική επιθυμία, με καταγωγές, αν και όχι μόνον -καταγωγές] σημαίνει σημαντικά πράγματα.
Το ότι το σημαίνον συγκροτεί θεμελιώδεις σχέσεις και συγκροτείται δι΄αυτών είναι κάτι αναμφισβήτητο, για όσους τουλάχιστον είναι στα καλά τους ως θεωρητικοί.
Νομίζω ωστόσο ότι [στον Λακάν, και σε άλλους λιγότερο σημαντικούς] υπάρχει ένα αφόρητο στένεμα του λέγειν και ένας αποκλεισμός του από το κεντρικό νόημα-με-τον-τίτλο-Υπερεγώ.
Το λέγειν ή λέγειν ακούειν είναι ένα επίπεδο με έκταση σχεδόν ως το άπειρο, και τούτο το άπειρο ή απέραντο δεν φύτρωσε από το πουθενά, με την έννοια τής πιο τυπικά εννοούμενης μακρόχρονης και βασανιστικής ιστορικής διεργασίας.
Είναι βέβαια αυτή η διεργασία, ως ιστορική, κάτι άλλο από μια μεταφυσική διεργασία που εδράζεται σε ένα αδιατάρακτον συνεχές τής ιστορίας, αλλά ως εκ τούτου δεν σημαίνει πως είναι κιόλας ("εν αντιθέσει") η εκδίπλωση κάποιων κλασμάτων δομικής συγκρότησης.
Εδώ όμως ας σταθούμε, επερωτώντας ή ξαναρωτώντας: γιατί άραγε ακόμα και μια (υποτιθέμενη) μεταφυσική τής ιστορίας δεν θα είχε το δικαίωμα να υπάρξει, ακόμα και ως ένα μη τέλειον θεωρητικό "σώμα";
Πολύ γρήγορα και με την έπαρση του αποκαλύπτοντος εξορίσθηκε μαζί με την ιστορία-ως-το-συνεχές-του-Λόγου η ενότητα τού Λόγου τής Ιστορίας, και επίσης πολύ γρήγορα εγκαταστάθηκαν εντός των συμβάντων της και των κεντρικών αξόνων της αλγοριθμικά σχηματάκια ή κλάσματα με μοναδική θεμελίωσή τους κάποιον Λόγο περί επιθυμίας ή κάποιους Λόγους περί επιθυμίας.
Φρονώ πως ούτε η ένταξη τής δομής τής επιθυμίας στα κεντρικά σημεία του σημαίνοντος δεν διασώζει από τον δογματισμό κάποιων όχι και τόσο φρέσκων πια προεννοήσεων.

Είναι ανάγκη βέβαια να προσαρμόσουμε και ημείς (οι υπόλοιποι) την θέση μας σε έναν τόσο καλώς εννούμενο υποκειμενισμό, όπως λ.χ τον λακανικό και σε κάθε λακανοειδές, αλλά την ίδια στιγμή κάτι έχει τελειώσει εκεί, ακόμα και πριν αρχίσει για κάποιους.

Ο Λόγος είναι μια ενότητα κατάστικτη από χάσματα, κενά, ρήγματα.
Ο Λόγος είναι Λόγοι, αλλά όχι ως κάτι το οποίο προϋφίσταται.
Στην τελική ο Λόγος είναι η γλώσσα και μάλιστα μόνον η γλώσσα που μιλιέται, γιατί μόνον μια τέτοια γλώσσα υπάρχει.
Δεν υπάρχει σημαίνουσα δομή σε διάκριση προς το λέγειν. 
Ακόμα και όταν μιλάμε για μαθηματικές εννοήσεις.

Το ερώτημα παραμένει ωστόσο στα επίκεντρα των κεντρικοτήτων τού σημαίνοντος και στα σημεία εκείνα που όντως έχουν να κάνουν με τις κεντρικές δομές ή καταστάσεις τού σημαίνοντος όπως προκαθορίζονται από το ίδιο το ανάγλυφό τους ως τούτο να ήταν προϋπάρχον.
Δεν υπάρχει κάποια "υποκειμενική" δημιουργία του σημαίνοντος, έστω με την θεσιακή έννοια, εφόσον τα σημαίνοντα κατά την διεργασιακή διαδοχή τους είναι ήδη παρόντα, αλλά επίσης δεν παύει να υπάρχει κάτι που ο Λακάν και ο κάθε Λακάν-Λακανίσκος δεν μπορεί να δεχτεί, ακόμα κι αν είναι "αντιλακανικός"!, και τούτο το κάτι είναι το ριζικόν διάσπαρτον του σημαίνοντος, η απόλυτη επιφανειακότητά του και η ελαχιστοδυναμική του υπόσταση εκεί όπου δεν έχει τελικά καμία σημασία η διάκριση σε σημαίνουσες δομές και τα διάφορα λέγειν.
Η παρουσία των σημαινόντων και μάλιστα τούτων εννοούμενων ως κεντρικών είναι μια πανταχού παρουσία.
Εγώ θα έλεγα, μέχρι να παρεξηγηθώ εντελώς, ότι η παρουσία των σημαινόντων υφίσταται ακόμα και στο τελευταίο καλύβι του ανθρώπινου υπάρχοντος ή ακόμα και εκεί όπου αυτό το ανθρωπίνως υπάρχειν έχει αφήσει ένα θραύσμα ή ένα ίχνος, και τούτο συμβαίνει όχι ως να επισυμβαίνει αλλά ως να συμβαίνει ισοδυνάμως και ισάξια με κάθε άλλη μορφή παρουσίας.
Η συνέπεια μιας τέτοιας απόφασης ή προαπόφασης για την θεώρηση του υπαρκτού δεν είναι άλλη από την δημιουργία θεωρήσεων για το ίδιο το υπαρκτό που αναγκαία αίρει την διάκριση σημαίνοντος και σημείου και μάλιστα χωρίς να υπάρχει ούτως παρείσδυση κάποιας (θεωρούμενης ως) αναφορισιακής ή σημασιο-κεντρικής δομής.
Είναι δυνατόν, τώρα, σε ένα τόσο ριζικό πλαίσιο αναδιαπραγμάτευσης και της ίδιας τής έννοιας τής δομής τού σημαίνοντος, χωρίς όπως τονίσαμε να αρθεί η ορθή εξεικόνισή του ως μη αναφορικού ή αναφορισιακού, να επιβιώσει αυτός ο νέος μύθος τής απόλαυσης και τής επιθυμίας;
Θα έχουμε την ευκαιρία να σας δείξουμε ότι δεν είναι δυνατόν να επιβιώσει αυτός ο νέος επιστημονικός μύθος, αν και δεν θα αποβιώσει βέβαια ως ένα "ψέμα", και πως τούτο (όχι και τόσο παραδόξως) σημαίνει την επιβίωση, πάλι, κλασικότερων θεωρήσεων για την "φύση" τού έμβιου ανθρώπινου και βέβαια τού ίδιου του σημαίνοντος που το "χαρακτηρίζει".
Ας θεωρήσουμε ως αυτονόητο πως είναι αδύνατον να πραγματευτούμε το ανθρώπινο έξω από το πλαίσιο ή έξω από κάθε πλαίσιο που ανάγεται στην απόλαυση και την επιθυμία, όπως όμως τούτες οι μορφές υπάγονται στην κυριολεξία στην γλώσσα και τις δομές της.
Η διαφορά μας από τις θεωρίες που στηρίζουν σχεδόν τα πάντα στην συμπλοκή απόλαυσης και σημαίνοντος δεν είναι μια απλή διαφορά, και θαρρώ κουβαλά πολλά μέσα της για να είναι μια "προσωπική" υπόθεση.
Η αυτονομία και η ριζικότητα της γλώσσας, άρα και του σημείου ως ξενωτικού και κυριαρχικού, αν και μερικές φορές -τις περισσότερες, ανήμπορου πράττειν, δεν υπάγεται στην απόλαυση, την υπάγει. 
Έτσι, για αρχή..

(συνεχίζεται)





Ιωάννης Τζανάκος   

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Δρεπάνι

Δρεπάνι
Δρεπάνι..

Αρχειοθήκη ιστολογίου

Kurdistan

Nichts

Nichts

Πολιτική και Γεωπολιτική..

Στα όρια..

Ουρανός

Ουρανός

Ερμηνείες της ιστορίας..

Επιστημονικά και επιστημονικοφανή..