Αυτοκαθορισμός

Αυτοκαθορισμός

Σάββατο, 27 Μαΐου 2017

Ο Λόγος...[42-Β'] Συστροφές, σχίσματα και λαβύρινθοι..


Φέρνω στην αρχή (της δημοσίευσης αυτής) το παράδειγμα τής ιδεολογικής κόπωσης και της συνακόλουθης αποστασίας που αυτή φέρνει, όχι για να δομήσω το θέμα μας πάνω σε αυτές τις καταστάσεις, αλλά για να δείξω το ακριβώς αντίθετο, ότι δηλαδή το θέμα μας δεν μπορεί παρά να έχει άλλες βαθύτερες πραγματεύσεις, σχετιζόμενες μόνον συμπτωματικά ή μερικά με αυτή την πολιτικοπολιτισμική ή ψυχοπολιτική πτυχή.



Το παράδειγμα του αποστάτη και της αποστασίας..
Αν υπήρχε δυνατότητα να γνωρίζουμε την τύχη μας δια των ιδεών και των αξιών που έχουμε ενστερνισθεί, το πιθανότερο θα ήταν να προσπαθήσουμε να πάψουμε αυτόματα κάθε συσχέτισή μας με αυτές αλλά και κάθε άλλη ιδέα ή αξία.
Ωστόσο, συνεχίζουμε, ακόμα και με μιαν βραδύτερη ή ανασχεθείσα ροπή να βρίσκομαστε κάπου εκεί, ή να βιώνουμε, σε μιαν εντονότερη εκδοχή, την νέα μέθεξη, συνήθως αντίπαλων ιδεών και αξιών που τώρα μας "προσκαλούν" σε μιαν νεότητα προκληθείσα από την αποστασία και όχι από την εγγενή νεότητα αυτών των ιδεών-αξιών.
Η νεότητα του αποστάτη είναι δική του νεότητα προκληθείσα από την αποστασία του, και από την υπερβολική του ανάγκη, η οποία είναι μάλλον παλαιά σε αυτόν, να βιώνει την ένταση μιας μέθεξης σε ένα σύστημα ιδεών και αξιών.
Μιλώντας πάντα από την σκοπιά τού σημαίνοντος, χωρίς να χρησιμοποιήσουμε την εικόνα των ταπεινών κινήτρων, βλέπουμε στον αποστάτη τον αιώνιο έφηβο εκείνο που πέφτει συνέχεια σε νέες αγκαλιές, δίδοντας τον τόνο τής σημαντικότητας σε πράξεις που κατά τα άλλα, εκείνη τη στιγμή τουλάχιστον, αφορούν μόνον στον ίδιο και τις δικές του ανάγκες για αναγνώριση και επιβεβαίωση τής αξίας του.
Ωστόσο, αν αποσπασθούμε λίγο από τις εντονότερες περιπτώσεις αποστασίας ή αλλαγής "στρατοπέδου" θα συναντήσουμε ουσιαστικότερες πτυχές των φαινομένων αυτών που αποσπώνται και τούτες από ψυχογενείς ή ταυτοτικές, ούτως ειπείν, προσωπικές ιστορίες.
Οι απότομες και ριζικές αλλαγές ταυτότητας και η μετάβαση προσώπων σε μιαν εντελώς άλλη, ριζικά διαφορετική (ιδεολογική, πολιτική, πολιτισμική κ.λπ) ταυτότητα, αποκρύπτουν το συνηθέστερο που είναι μια μορφή διολίσθησης σε κάτι το παραπλήσιον, συγγενές, όμοιον αν και πιθανά εχθρικό προς το αρχικό.
Αναδύεται λοιπόν η εικόνα μιας διακλάδωσης, μιας διαίρεσης που συνεχίζει, με διαφορετικό τρόπο έναν ήδη σχηματισμένο κλάδο.



Το αίνιγμα τής διακλάδωσης..
Ο αρχικός κλάδος αίρεται από τον νέο που σχηματίζει ωστόσο έναν άλλο κλάδο και όχι μιαν απλή συνέχειά του. 
Την ίδια στιγμή, αυτός ο νέος κλάδος δεν μπορεί να νοηθεί ακόμα και εν τη αυτονομία του ως ένα ξένον ή ένα αποκομμένον από τον παλαιό κλάδο, από τον οποίο προήλθε.
Βλέπουμε σε αυτή την πτύχωση των πραγμάτων, όπως την περιγράψαμε δια μιας μεταφοράς, ότι αίρονται οι υπερβολές κατά την εξεικόνιση μιας διεργασίας απάρνησης και υπέρβασης ενός συστήματος ιδεοποίησης και αξιοθέτησης του ανθρώπινου κόσμου.
Πάλι όμως, παρά την συμπαγότητα και την ενότητα ενός κλάδου και τής μιας ή των πολλών διακλαδώσεών του, διαφαίνονται τα προβλήματα, καταρχάς στην θεωρία.
Ας δούμε μερικά από αυτά και ας τα συνδέσουμε κάπως με το ζήτημα των κεντρικών σημαινόντων.



Το σημαίνον ως μια διαρκώς υφιστάμενη ενότητα (μεταξύ) κλάδου και διακλάδωσης..
Όταν ένας κλάδος "αποκτάει" μια διακλάδωση μετατρέπεται ο ίδιος σε βάση ή ρίζα ή κορμό της νέας διακλάδωσης, ενώ πριν δεν ήταν κάτι τέτοιο.
Με λίγα λόγια, ο νέος κλάδος δια τής ύπαρξής του ως κλάδου διακλάδωσης αυτού του κλάδου από τον οποίο προήλθε μετατρέπει αυτόν (τον παλαιότερο) σε "καταγωγικό" χωρίς αυτός να ήταν πριν ποτέ τέτοιος.
Η γένεση ενός κλάδου, μιας έτερης οντότητας από μιαν προηγούμενη προσδιορίζει αυτή την προηγούμενη ως προηγούμενη-θεμελίωση-αυτού που-ήρθε-και-γεννήθηκε.
Και ενώ στα δέντρα και στα άλλα έμβια όντα αυτή η δημιουργία ενός νέου συστήματος θέσεων μεταξύ καταγωγής ή θεμελίωσης και επιτελέσματος που μετατρέπεται σε ξεχωριστό ον, είναι συναγμένη και δομημένη σε ένα πλαίσιο οργανικότητας, στον άνθρωπο λαμβάνει κατεξοχήν συμβολικά χαρακτηριστικά ερειδόμενα στο σημαίνον.
Αυτή η ένταξη της διακλάδωσης στην διεργασία τού σημαίνοντος έχει πολλά και παράδοξα αποτελέσματα.
Η συνέχεια ή συμπαγότητα του σημαίνοντος είναι αξιοσημείωτη και παρουσιάζει στοιχεία που καθιστούν κάθε διεργασία διαδοχής ή και ρήξης "εντός" του  μιαν αποτυχημένη βλέψη η οποία δεν έχει την τύχη να είναι μεν ελλειπτική αλλά ωστόσο παρούσα, όπως είναι η επιθυμία.
Στο σημαίνον κάθε νέος κλάδος, άρα και κάθε μετατροπή του κλάδου που τον "γέννησε" σε θεμέλιο, πέραν της συνέχειας που σημαίνει (όπως και στο μεταφορικό φυτικό παράδειγμα) σηματοδοτεί ένα σύστημα συνεχών αλληλοεπικαλύψεων και περιχωρήσεων.
Υπάρχει δηλαδή μια διαρκής επιστροφή στην αρχή, και ένα είδος λαβυρινθώδους ρευστότητας μεταξύ θεμελίωσης και νέου επιτελέσματος, η οποία (ως ρευστότητα και ως λαβυρινθώδης ρευστότητα) απορρέει όμως από την ίδια την επιστροφιακή διεργασία.
Η επιστροφιακή διεργασία σε ένα τέτοιο πλαίσιο δεν είναι απλά μια επανάληψη, λαμβάνει χαρακτηριστικά εγγενούς παθολογίας και σηματοδοτείται εν πολλοίς από τις διεργασίες φαντασμάτωσης του (κοινωνικού) υπαρκτού, χωρίς τούτο να σημαίνει, απαραίτητα, ένα είδος καθήλωσης στο εικονοφαντασιακό "στάδιο" ανάπτυξης τής (ατομικής και κοινωνικής) υποκειμενικότητας.
Πριν ξαναθέσουμε τα ίδια ζητήματα, στην σημειολογική και ιδεολογική συνάφειά τους, ας κάνουμε μια παρέκβαση αφορώσα το σημερινό ιδεολογικό και θεωρητικό "κλίμα".



Η ιδεολογική ατμόσφαιρα τού [πλέον] πανταχού παρόντος καταγωγισμού..
Σημαίνει αυτό πως δεν υπάρχει νέον ή ρήξη με το παλαιόν;
Αν το ισχυρίζονταν κάποιος αυτό θα γλύτωνε ίσως από τα παράδοξα προβλήματα που δημιουργεί η ανάγκη να γνωρίσουμε με ποιό τρόπο παρά την ανεξάλειπτη συνέχεια στο σημαίνον τελικά υφίσταται, πάνω σε αυτό, το νέον μετά από μια σειρά ρήξεων που κάποτε κορυφώνονται σε μιαν απόλυτη ρήξη.
Υπάρχει σήμερα μια γενικότερη τάση να αναζητάται (ξανά) η συνέχεια και η καταγωγή, και τούτη η τάση όπως θα δείξουμε δεν είναι ίδιον μόνον των εθνικιστών ή των συντηρητικών αλλά σχεδόν όλων.
Οι ευφυέστεροι (ηλίθιοι) εντός αυτής τής τάσης δεν δομούν μια συνέχεια χωρίς ρήξεις, αλλά εντάσσουν αυτές τις ρήξεις στο συνεχές.
Η όλη συζήτηση δεν εκφεύγει εύκολα απο το ψυχώ-ιδεολογικόν, και η ψυχραιμία χάνεται όταν τίθενται ζητήματα που αγγίζουν τον καταγωγικό πυρήνα του καθενός.
Πάντως, οι γονιμότερες, ίσως και λυσσαλεότερες διαμάχες και ψευδεπιστημονικές συγκρούσεις διενεργούνται εκεί ακριβώς όπου υπάρχει διακλάδωση, άρα (αναγκαστική) αποδοχή μιας κάποιας (ιδεολογικής, κοσμοθεωρητικής) συγγένειας, και ανακύπτουν ζητήματα ιστορικής μνήμης, ή αναγωγής σε κάποια θεμέλια τής παροντικής ύπαρξης, ακόμα κι αν χρησιμοποιείται άλλη εννοιολογική και γλωσσική σήμανση αυτών των όρων.
Ας επιστρέψουμε όμως στο κυρίως θέμα.
Ποιά είναι η ουσία τής διαρκούς εμπλοκής και επιπλοκής τής συνέχειας στο σημαίνον;




Η φαντασματική έννοια και κατάσταση τής Αρχής: επανατοποθέτηση κρίσιμων ζητημάτων.
Είδαμε πως η διακλάδωση μετατρέπει την πηγή της, την εκκίνησή της, σε θεμέλιο και παρελθόν.
Η μετατροπή αυτή, όταν μιλάμε για ανθρώπους και κοινωνίες ή κοινότητες, μόνον εν μέρει έχει μια αντικειμενική βάση, ή, καλύτερα διατυπωμένο, δεν προσδίδει καμία υπεροχική αντικειμενικότητα στους όρους ή πόλους αυτής τής διεργασίας συνέχειας και διακλάδωσης.
Ο εγκλωβισμός σε έναν οντολογισμό ή μια μεταφυσική τής συνέχειας και της α-συνέχειας με τους ιδεολογικούς και ψυχικούς όρους που θέτει ο ίδιος ο αγώνας επικράτησης τής μιας ή τής άλλης πηγής ή πατριαρχικής φατρίας και των διακλαδώσεών της (από άλλες μικροπατριαρχικές αρχικά και έπειτα κανονικότατα πατριαρχικές φατρίες), δεν οδηγεί πλέον πουθενά, αν και ανθρώπινα όλα αυτά. 
Όλα ανθρώπινα είναι, και η ανθρωποφαγία, και οι κομματικές ή πολιτικές προγραφές, και η συκοφαντία και οι συμμαχίες με τον εχθρό αρκεί να επικρατήσει στην ευρύτερη φατρία η μιά και όχι η άλλη υπο-ομάδα. 
Μιλάμε για τον άνθρωπο και την ευρύτητα πνεύματος που τον χαρακτηρίζει.
Χθές γνώρισα, δεν συνεννοηθήκαμε επαρκώς, έναν γλάρο, εκεί στην αμμουδιά που είχα ξαπλώσει. 
Μιλάμε για μοχθηρά ζώα, παμπόνηρα και πανέμορφα, αστεία και μεγαλοπρεπή. 
Πάντως τέτοια προβλήματα δεν έχουν.
Για τους γλάρους δεν υπάρχει θέμα καταγωγικής αξιολόγησης και κρίσης, για μας υπάρχει, και τούτο είναι το ωκεάνειο βάθος μας που μας καθιστά εγγύτερους μάλλον με τους καρχαρίες, όταν ασχολούμεθα με τέτοια πράγματα.
Μη φτιάχνεστε για δελφινοείδεια, σκυλομούρηδες ιδεολόγοι συν-άνθρωποι.
Ας δούμε λοιπόν τα προβλήματα των σκυλομούρηδων, μιλάμε πάντα για τις ιδεολογικές φράξιες και ομάδες, σε ένα πλαίσιο που θέτει σε αμφιβολία την αντικειμενικότητα των διαδοχών μεταξύ των κεντρικών σημαινόντων  και την επικρατούσα νεοκανονιστική, νεοπουριτανική θα έλεγα, ερμηνεία αυτής τής διαδοχής.
Μας έρχεται πρώτα πρώτα στο μυαλό, η κατάσταση συστροφής περί την έννοια και κατάσταση τής Αρχής κατά την δημιουργία τής νέας κλάδωσης (το δια δεν είναι πάντα απαραίτητο) του σημαίνοντος.
Για να κατανοήσουμε την συστροφή γύρω από την Αρχή και τον φαντασματομοιωματικό, μη αντικειμενικό χαρακτήρα της ας βυθιστούμε αρχικά σε κάποιους στοχασμούς περί τής Αρχής:


BERESHITHPrincipium
Κεφάλαιο 8 των Παροιμίων του Σολομώντος
Κύριος ἔκτισέ με ἀρχὴν ὁδῶν αὐτοῦ εἰς ἔργα αὐτοῦ.
Η ενολότητα (uni-totality) τού όντος τού σημαίνοντος δεν είναι ίσως διακριτή από το ενείναι ή συνείναι του, αλλά αυτό, πέραν των σχολαστικών, αν και σημαντικών, ζητημάτων που θέτει, στο διάκενο τής επιστήμης της ψυχανάλυσης της θεολογίας κ.λπ, δεν μας οδηγεί στο ερώτημα τής συνίδρυσης κλάδου και κλάδωσής του.
Θα το αφήσουμε για άλλη στιγμή τούτο το ειδικό θέμα. 
Ας δούμε τα πράγματα από μια άλλη σκοπιά.
Ο κλάδος-ως-ένα-κεντρικό-σημαίνον τού σημαίνοντος αίρεται ως μόνον-κλάδος όταν υπάρχει δια αυτού και "μέσα" από αυτόν η ανάδυση ενός άλλου (κεντρικού) σημαίνοντος.
Έχουμε δει αλλού πως στον παράξενο ανθρώπινο κόσμο το νέο σημαίνον-κλάδος έχει την ροπή να ανάγεται φαντασματικά στο ίδιο το σημαίνον-δέντρο-όλον και  μάλιστα στις ρίζες του.
Ο Λόγος ανάγεται στο φαντασματικό όλο του για να υπάρξει ακόμα και με τον πιο ποταπό νέο τρόπο σε μια ακρούλα τής ήδη ολότητάς του.
Ο άνθρωπος ως Λόγος είναι ένα πραγματικό ολιστικοφανές καραγκιοζιλίκι.
Δεν χρειάζεται να μιλήσει αυτός ο άνθρωπος-Λόγος κάποια "θεϊκή" γλώσσα, μπορεί ακόμα και ως έμπλεος αντιθεοκρατικών ή κοσμικιστικών θεωρήσεων και προεννοήσεων να μιλάει σαν να ομιλεί το όλον-ως-Λόγος δια του βρωμοστόματός του.
Μπορεί επίσης να βαράει ντελίριο αντι-ολισμού, αντιμεταφυσικής ή αντι-οντολογισμού, όπως κάποιος από τους αδελφούς Δοξιάδη, ή ακόμα το Ράμφος ή το Μπαμπα-γα-σάκι, όταν κάνει το ίδιο, μιλάει δηλαδή ως ο Λόγος αυτοπροσώπως.
Δεν αρκεί η περιφρόνησή μας. Δεν αρκεί.
Χρειάζεται σύνεση για να δούμε το όλον καραγκιοζοδράμα των καλόπαιδων της αστικής αλητείας. 
Και αυτά, σήμερα, υπάρχουν παντού όπου υπάρχει ο Λόγος επί τής γης, δεν είναι μόνον δω και κει, αλλά και εκεί όπου υπάρχουν υπερεπαναστατικά ταχυδρομεία.
Συνεχίζουμε.
Βλέπουμε λοιπόν μιαν φαντασματική συστροφή σε ένα όλον, το οποίο ψυχραίμως τεθέν εις το ανατομικό τραπέζι δεν είναι άλλο από την επιφάνεια ενός σημαίνοντος-ως-σημαίνοντος.
Το ενόλον ή ενείναι/συνείναι τούτο υπάρχει, αλλά υπάρχει σαν μια λεία επιφάνεια επί της οποίας τα σημεία δεν σχηματίζουν ευγενέστατες γεωμετρικές "καθαρές" μορφές, αλλά μια δίνη επί ενός φαντασματικού σημείου ή του ίδιου του επιπέδου ως φαντασματικού σημείου, από όπου εκκινούν και καταλήγουν κινήσεις σημαινόντων με αναφορά εις το άπαν της διεργασίας σήμανσης.
Τα εκκινούντα ως κεντρικά σημεία ανάγονται στα άλλα κεντρικά σημεία και όλα ως κεντρικά ή μάλλον ομοιωματικοκεντρικά σημεία ανάγονται σε αυτή την Αρχή, ή το απόλυτο κενό, που τείνει να παρουσιάζεται ως ενολότητα ή ενείναι/συνείναι των όντων.
Ως εδώ καλά, θα πείτε, εφόσον έχουμε μια τυπική εικόνα μιας αόριστης καταγωγικής δομής ιδανικής για συν-εν-εκσπερμάτω[ι]ση θεολόγων, φιλελευθέρων και υπερεπαναστατών ανοήτων.
Θα μπορούσαμε μόνο με αυτό να βγάλουμε μια ζωή, ίσως και να ζητάγαμε δουλειά εκλεπτυσμένου λιβελογράφου για όλα αυτά τα αποτυχημένα διανοητικώς λόγια όντα.
Είναι εύκολο να σύρεις όλα αυτά τα όντα, και άλλα, στην κενότητα των καταγωγικών τους παρακρούσεων, με λιγοστά μάλιστα ιστοριοδιφικά στοιχεία.
Αλλά δεν μας φτάνει τούτο, διότι αγαπάμε τους ανθρώπους, και θέλουμε να τους εξοπλίσουμε θεωρητικώς για να αντιμετωπίσουν τις εγγύτερες και ενοχλητικότερες συνάψεις και δομοποιήσεις τού σημαίνοντος που αφορούν όχι μόνον στις γενικές φαντασματωτικές αναγωγές (προς το γενικόν ψευδο-όλον) αλλά κυρίως στις εγγύτερες προς την διακλάδωση την ίδια διεργασίες κατασπαραγμού και πατρικοειδούς δράματος.
Έχουμε και εκεί, εγώ θα έλεγα κυρίως εκεί, στο εγγύτερο δράμα του σημαίνοντος και στην αμεσότερη, ιστορική, διενέργεια τής διαδοχής του, κατασπαραγμούς και συστροφές, περιδινήσεις και θολότητες που παράγουν αδιέξοδα.


Συνεχίζεται βέβαια...








Ιωάννης Τζανάκος   

  

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Ιωάννης Τζανάκος - Ιστολόγια

Δρεπάνι

Δρεπάνι
Δρεπάνι..

Αρχειοθήκη ιστολογίου

Kurdistan

Nichts

Nichts

Πολιτική και Γεωπολιτική..

Στα όρια..

Ουρανός

Ουρανός

Ερμηνείες της ιστορίας..

Επιστημονικά και επιστημονικοφανή..