Αυτοκαθορισμός

Αυτοκαθορισμός

Παρασκευή, 30 Ιουνίου 2017

Hossein Alizadeh, Khazaan |‌ حسین علیزاده، خزان

2 ερωτήματα για τον εργατικό κρατικό καπιταλισμό..




Ερώτημα 1.
α) τι μπορεί να είναι ένας κρατικός καπιταλισμός υπό τον ασφυκτικό έλεγχο των εργαζόμενων μαζών; β) είναι αναγκαίο οι μάζες αυτές να δεχτούν, έστω υπό προϋποθέσεις, την ύπαρξη ενός τέτοιου μεταβατικού κοινωνικο-οικονομικού καθορισμού;



Ερώτημα 2.
Σημαίνει αυτή η αποδοχή την αντίστοιχη αποδοχή ενός ταξικού και πολιτικού συμβιβασμού;




Δίνω κάποιες σχηματικές και (ελπίζω) πυκνές απαντήσεις, ξεκινώντας από το τελευταίο ερώτημα:



[ερώτημα 2]
Η ύπαρξη ενός μεταβατικού μεικτού κοινωνικο-οικονομικού συστήματος που θα περιέχει και καπιταλιστικά και κυρίαρχα εργατικά σοσιαλιστικά στοιχεία στις παραγωγικές σχέσεις δεν σημαίνει ομαλή μετάβαση τής εξουσίας, ούτε διατήρηση τής συνέχειας με το (αστικό) κράτος.
Μπορεί να συμβεί βέβαια και αυτό (να υπάρχει συνέχεια), και τότε έχουμε ένα από τα γνωστά σχήματα (όχι πάντα αξιοκατάκριτα) των "σοσιαλισμών του 21 αιώνα" (τσαβιστές κ.λπ), όμως ακόμα και τα προβλήματα που έχουν αυτά τα μεταβατικά σχήματα πιθανόν να μην προέρχονται από το γεγονός ότι έχουν επιλέξει γενικά τον "μεικτό" οικονομικό προσδιορισμό αλλά από το γεγονός πως δεν έχουν "σπάσει" την αστική συνέχεια του κράτους. 
Θέλω να πω πως σπώντας την αστική συνέχεια του κράτους θα προέβαιναν ίσως "ευκολότερα" σε ευρύτερες κρατικοποιήσεις-κοινωνικοποιήσεις-εθνικοποιήσεις (με εργατικό έλεγχο), αλλά επίσης, το κυριότερο, θα είχαν πραγματικότερο έλεγχο στην οικονομία, ακόμα κι αν διατηρούνταν για ένα διάστημα ένα μέρος της καπιταλιστικής παραγωγής άθικτο (ειδικά το μη μονοπωλιακό). 
Οπότε, το ζήτημα στην περίπτωσή τους δεν είναι γενικά ότι διατηρείται ο καπιταλισμός αλλά ότι απεμπολώντας την επαναστατική στρατηγική για μια βίαιη κατάληψη της εξουσίας δεν έχουν την δυνατότητα να χειριστούν και ελέγξουν με αποτελεσματικότερο τρόπο τις αναγκαστικά διατηρούμενες (ακόμα) καπιταλιστικές δομές.
Ο ταξικός συμβιβασμός στην περίπτωση αυτή έχει να κάνει με την αποδοχή του αστικού καπιταλιστικού χαρακτήρα του κράτους και όχι με την μερική έστω αποδοχή των όποιων αναγκαίων ακόμα καπιταλιστικών οικονομικών δομών.
Αν σύμφωνα με την αριστερίστικη λογική ακόμα και η διατήρηση του χρήματος, ενός (κρατικού) τραπεζικού συστήματος, μιας μορφής μικρής και μεσαίας ατομικής καπιταλιστικής ιδιοκτησίας, αλλά και ενός (νέου ωστόσο) κρατικού υπαλληλικού γραφειοκρατικού και στρατιωτικού μηχανισμού (που θα προέκυπτε όμως μετά από την συντριβή του αστικού κράτους), είναι ταξικός συμβιβασμός, τότε όντως και γω δέχομαι αυτό τον συμβιβασμό και ότι έχουμε να κάνουμε με ένα είδος ταξικού συμβιβασμού.
Είμαι συμβιβασμένος λοιπόν με αυτές τις δομές, χωρίς να αποκλείω (κάθε άλλο) την παράλληλη ύπαρξη αυτοδιοικούμενων σοσιαλιστικών οργανισμών.
Δεν καταλαβαίνω γιατί η ύπαρξη αυτών των μηχανισμών σημαίνει αποδοχή της συνέχειας με το (προηγηθέν) αστικό κράτος.
Δεν σημαίνει καμία αποδοχή, ντε φάκτο αποδοχή, στην θεώρηση εκείνη που στέκεται στα σημεία που ανέφερα.
Δεν αποκλείεται βέβαια να υπάρξει κάποια συνέχεια με αυτό που λέμε αστικό κράτος, αλλά τα διάφορα ενδεχόμενα δεν αποκλείουν την "καθαρή" ανατροπή και την άμεση κατάργηση ακόμα του αστικού κοινοβουλευτισμού.
Ένα ισχυρό εργατικό λαϊκό κράτος μπορεί να "συμβιώσει" με την παρουσία μικρών και μεσαίων οικονομικών αλλά και κρατικογραφειοκρατικών καπιταλιστικών δομών και να τις ελέγξει μια χαρά χωρίς να χρειαστεί "καθολική" απαλλοτρίωση.
Όλα εξαρτώνται βέβαια από την συγκυρία και τους συσχετισμούς δυνάμεων, τις διεθνείς σχέσεις κ.λπ



[ερώτημα 1]
Ο κρατικός καπιταλισμός δεν είναι αυτό που λένε μερικές φορές οι αριστεριστές εννοώντας ένα σύστημα στο οποίο υπάρχει πλήρης κρατικοποίηση των οικονομικών μονάδων κ.λπ, αυτό είναι ένας κανονικότατος κρατικός σοσιαλισμός όπως στην σοβιετική ένωση κ.λπ
Κρατικός καπιταλισμός υπάρχει όταν η υφιστάμενη ιδιωτική καπιταλιστική οικονομία υπόκειται στον ασφυκτικό έλεγχο ενός κράτους.
Μπορεί αυτό το κράτος να είναι αστικό, μπορεί να είναι εργατικό, και ανάλογα με τον ταξικό προσανατολισμό του έχει άλλες εσωτερικές δομές και ο έλεγχός του προς την οικονομία σημαίνει πρακτικά άλλα πράγματα παρά τις ομοιότητες αυτών των δύο περιπτώσεων (κρατικού καπιταλισμού). 
Επίσης, κρατικό καπιταλισμό έχουμε ακόμα και όταν οργανώνοντας το κρατικό σοσιαλιστικό σύστημά μας, χωρίς πλέον καμία μεγάλη ή μεσαία επιχείρηση (μπορεί και μικρή) να ανήκει σε ιδιώτη, ακόμα και τότε λοιπόν πιθανόν θα έχουμε "από εμάς" αντιγραφή και οικειοποίηση κρατικών καπιταλιστικών και γραφειοκρατικών μεθόδων, όπως στον στρατό, την αστυνομία, την διοίκηση.
Εννοείται πάλι πως αυτή η αντιγραφή ή οικειοποίηση δεν είναι απαραίτητο να είναι "απόλυτη" ή να κατακυριεύσει όλο το σύστημά μας ως κρατικό εξουσιαστικό σύστημα κυριαρχίας.
Μπορεί παράλληλα να υπάρχουν, όπως είπαμε και για την οικονομία, άλλες εναλλακτικές αυτοδιοικούμενες σοσιαλιστικές δομές και οργανισμοί, (και) σε αυτούς τους τομείς που θα αναφέρονται στην "γραφειοκρατία" και την "ασφάλεια" που θα κρίνονται όμως από την αποτελεσματικότητά τους.
Δεν θα πειραματιστούμε λόγου χάριν με έναν δημοκρατικό στρατό "χωρίς αρχηγούς", εκτός κι αν όσοι τον πιστεύουν αποδείξουν ότι μπορεί να υπάρξει όσο μπορεί να υπάρξει.
Επειδή δεν πρόκειται να υπάρξει (αναγκαστικά για κάποιους αιώνες ακόμα) σε ένα διεθνές ανταγωνιστικό πλαίσιο ένα τέτοιο πράγμα, θα οργανωθούμε σε αυτό το "επίπεδο" (και) κρατικοκαπιταλιστικά ή κρατικοσοσιαλιστικά/κρατικοκαπιταλιστικά.
Εννοείται πάλι πως πρέπει να υπάρξει έλεγχος από τις μάζες και ταυτόχρονα υψηλός βαθμός αυτοοργάνωσης, ειδικά στα "κοινωνικά μετώπισθεν".







Ιωάννης Τζανάκος

Πέμπτη, 29 Ιουνίου 2017

4 σημεία..


1
Η συγκρότηση ενός μαχητικού σχήματος ανατρεπτικής κατάληψης τής εξουσίας, η συγκρότηση ενός νέου κυριαρχικού κοινωνικού και πολιτικού σχήματος, είναι μια πολύ συγκεκριμένη εργασία με την οποία δεν μπορούν να έχουν σχέση άνθρωποι χωρίς ένα επαρκές (έστω και ως δυνητικό) στρατηγικό και μιλιταριστικό απόθεμα σκέψης και ικανότητας.
Τα άλλα είναι για σπάμε πλάκα.

2
Υπάρχουν και άλλα πράγματα στη ζωή, καλό θα ήταν μερικοί μερικοί αντί να ασχολούνται με "επαναστατικές" θεωρίες και φαντασιώσεις που δεν τους ταιριάζουν ή να γίνονταν κανονικοί λιμπερτίνοι νεοσοσιαλδημοκράτες (ενθυμούμενοι και αυτοί τα "επαναστατικά νιάτα" τους) ή να έκαναν κανένα παιδάκι, οικογένεια, να πηγαίνανε σε καμία μ.κ.ο, να ασχολούνταν με την τέχνη ή τον έρωτα, την επιθυμία, τέλος πάντων να έκαναν κάτι που να μην είχε σχέση με "επαναστάσεις" και σχέδια κατάληψης πραγμάτων όπως η εξουσία.
Υπάρχει και ο σύριζα, θα έλεγα πως ενώ για μένα ας πούμε θα ήταν εντελώς ταπεινωτικό και εξευτελιστικό να βρισκόμουνα σε τέτοιο χώρο, για έναν της ανταρσύα θα ήταν μια καλή λύση για να έρθει στα συγκαλά του και να μείνει στα μέτρα του, στα "κυβικά" του που λένε και στις "λαϊκές παρέες".

3
Για το κκε δεν θέλω να μιλήσω πολύ, κάποτε πρέπει να πάψω και να το αναφέρω, αν και είναι σοβαρότερη και νεκρικότερη, πένθιμη θα έλεγα κατάσταση που της οφείλουμε έναν πραγματικό σεβασμό, μιας και συνεχίζει να παρέχει μνήμη και ιστορικά παραδείγματα τραγικού αποπροσανατολισμού που είχαν όμως και ένα πραγματικό αποτέλεσμα. 
Για να υπάρξει αυτή η χώρα με κάποιο απόθεμα αξιοπρέπειας, να μη λένε στο μέλλον, όπως και είναι η αλήθεια όμως, πως το μεγαλύτερο κομμάτι της αν δεν συνεργάστηκε ή ανέχτηκε τους ταγματασφαλίτες και τους ναζί πάντως όταν έφυγαν οι ναζί κατακτητές είπε να "σοβαρευτεί" και να διαπραγματευτεί το "τομάρι" του αγνοώντας τα "κορόϊδα". 
Φάγανε ψωμάκι οι "απλοί" άνθρωποι από την θυσία του κκε. 
Αν αυτή η θυσία δεν είχε γίνει, έστω ανεπιγνώτως, δεν θα υπήρχε όλη αυτή η εξαγορά από το σύστημα των "δημοκρατών" του μεταπολέμου και τα προγράμματα βοηθείας και δεν θα είχε την δυνατότητα το κάθε "ελληνοχριστιανικό" (που είναι ακόμα και ψευδοχριστιανικό) σίχαμα όπως ένας Γιανναράς ας πούμε να μιλάει από το βάθρο τής παρασιτικής ελίτ για το κρίμα και την κατάντια του λαού "της". 

4
Είδατε όμως, μιλήσαμε πάλι για το παρελθόν, και μας έχουν πάρει "πρέφα" ακόμα και οι διάφοροι νέοι ιστορικοί, κάνουν αυτοί τώρα την "πλάκα" τους, έχουν τον τρόπο πάλι να δομήσουν την ηγεμονία στην μνήμη, σιγά σιγά.
Δεν είναι εκεί το θέμα όμως, το θέμα είναι στην πράξη.
Η πράξη και τα γεγονότα φέρνουν τις ανατροπές και το ξύπνημα στην δράση.
Και στην περίπτωσή μας μόνον η καταστροφή θα κινητοποίησει την πράξη, δυστυχώς.
Απαισιοδοξία; όχι.
Απλά σα να έχω καταλάβει ότι δεν έχει νόημα να περιμένεις κάτι σε τέτοιες καταστάσεις, όταν η κοινωνία και ειδικά οι "κατώτερες τάξεις" και οι "πρωτοπορίες" τους κοιμούνται μακαρίως μέσα σε ιδέες και όνειρα που κάποτε θα λήξουν απότομα, με κρότο.



Ιωάννης Τζανάκος

Πολιτική [3] Το φόβητρο της σοσιαλδημοκρατίας..


Η πολιτική ικανότητα είναι "κάτι" που μπορεί να μην το έχεις αλλά να το αναγνωρίζεις και να δέχεσαι τελικά να σε "αντιπροσωπεύσει".
Τούτο, η πρόθεση κάποιου να δεχτεί μιαν αντιπροσώπευση από κάποιον ικανότερο (πολιτικά) ίσως και κυνικότερο από τον ίδιο, δεν σημαίνει ότι δέχεται έναν γενικό κανόνα αντιπροσώπευσης και "ανάθεσης" όπως λέγεται στην νεοαριστερή αργκό.
Σημαίνει απλά ότι είναι διατεθειμένος να δεχτεί "από πάνω του" ένα είδος διεύθυνσης, περισσότερο ελεγχόμενης ή αυτονομημένης από τον ίδιο.
Και μόνον που χρειάζεται να διευκρινίσω κάποια πράγματα τέτοιου είδους κουράζομαι πλέον, αλλά είναι αναγκαίο μετά από τόσους τόνους αναρχίζουσας (ψευδο-)κουλτούρας που έχουμε "φάει" ως "γενιά", την οποία μαθαίνουμε να την αναγνωρίζουμε σε υψηλότερα κλιμάκια από εκεί που την μάθαμε, και ως έχουσα βαθύτερη ιστορική καταγωγή.
Εν ολίγοις, η αποδοχή μιας διευθύνουσας, ίσως και κυνικής πολιτικής ηγεσίας, δεν είναι η μεγαλύτερη αμαρτία ούτε οδηγεί απαραίτητα στον "ολοκληρωτισμό" ή στο "τέρας" του "εθνολαϊκισμού", αν και μπορεί υπό συγκεκριμένους κοινωνικο-ιστορικούς όρους να οδηγήσει και εκεί.
Το πρόβλημα στην χώρα "μας" δεν είναι πρόβλημα υπερβολικής κυριαρχίας, ή υπερβολικού κράτους, αλλά το αντίθετο, είναι πρόβλημα έλλειψης κυριαρχίας, έλλειψης ενός δημοκρατικού και (σχετικά) ανεξάρτητου κράτους.
Αυτό το πρόβλημα είναι συναρτώμενο με την δομή του παγκόσμιου ιμπεριαλιστικού καπιταλιστικού συστήματος κ.λπ κ.λπ
Για περισσότερες πληροφορίες, κκε κκε-μ-λ λαε ίσως και ανταρσύα (αν και η τελευταία επιχαίρει και αυταπατάται αντικειμενίστικα, όπως κάνουν πάντα οι αριστεριστές).
Αν μείνουμε στον δομικό προσδιορισμό περί καπιταλισμού (όπως οι προηγούμενοι πλην λαε), τότε το πιθανότερον είναι να περιμένουμε πότε θα "ξυπνήσει" το "υποκείμενο" θα γίνει η επόμενη οικονομική κρίση, θα ξεσπάσει κάποιος πόλεμος, και τότε θα υπάρξει επίλυση όλων των προβλημάτων και θα υπάρξει δημοκρατικοποίηση της (παγκόσμιας) κυριαρχικής δομής μέσω του σοσιαλισμού-κομμουνισμού ή ακόμα και κατάργησή της από κάποιο "ελευθεριακό" σύστημα/μη-σύστημα.
Και έτσι να είναι, νομοτελειακώς όπως λένε φανερά (κκε) και έμμεσα ασυνείδητα οι προαναφερθέντες, τι γίνεται μέχρι τότε;
Καθόμαστε με σταυρωμένα χέρια όσον αφορά στις κεντρικές θεσμικές και οικονομικές δομές της εκάστοτε κοινωνίας;
Και τι να κάνουμε; θα πούν όλοι αυτοί; μήπως να υποκύψουμε σε ένα μεταβατικό σοσιαλδημοκρατικό σχήμα διαχείρισης του καπιταλισμού, έχοντας μάλιστα "γύρω" μας και τον κίνδυνο μιας "εθνικιστικής" εκτροπής;

Αυτό το παραμυθάκι με τον σοσιαλδημοκρατικό και εθνικιστικό κίνδυνο, αν τυχόν και ζητηθεί να υπάρξει ένα μεταβατικό ή περισσότερο σταθερό σχήμα δημοκρατικής ριζοσπαστικής διεύθυνσης ακόμα και του ελληνικού καπιταλισμού, έχει παραγίνει πλέον, αλλά εκφράζει και το στρατηγικό πρόβλημα της ελληνικής αριστεράς (και όχι μόνον).

Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι ακόμα και ο σύριζα είχε χρησιμοποιήσει την κριτική ενάντια στην θεωρία των σταδίων, άσε τώρα που έχει πάει ακόμα "δεξιότερα", έχουμε αναφερθεί αναλυτικότερα σε αυτή την σύναψη νεοαριστερισμού και σοσιαλδημοκρατίας όπως δομείται πάνω και σε τέτοια φόβητρα και σκιάχτρα.
Μα τι στο καλό; πιστεύει έτσι κι αλλιώς κανείς πως θα υπάρξει άμεση υπέρβαση των καπιταλιστικών δομών; πιστεύει κανείς στα αλήθεια πως είναι δυνατόν ακόμα και σε ένα ευρύτερο σχήμα χωρών που θα αποκόπτονταν από το ηγεμονικό ιμπεριαλιστικό σχήμα θα μπορούσε να υπάρξει αρχικά κάτι άλλο από ένα είδος κρατικού καπιταλισμού;
Όπου κρατικός καπιταλισμός όπως τον εννοούμε και τον επιθυμούμε ως μεταβατικό σχήμα δεν (θα) είναι ένα σύστημα ολοκληρωμένης κρατικής ιδιοκτησίας των μέσων παραγωγής κ.λπ (όπως το εννοούν οι αναρχικοί και οι αριστεριστές, μιλώντας λ.χ για την σοβιετική ένωση κ.λπ) αλλά ένα "κανονικό" καπιταλιστικό σύστημα (χωρίς μονοπώλια) υπό τον δημοκρατικό επαναστατικό έλεγχο των εργαζόμενων μαζών.
Ακόμα και η αναρχική ομοσπονδία να πάρει την "εξουσία" (δεν θα την λέει έτσι..) "κρατικό καπιταλισμό" θα κάνει (δεν θα το λέει έτσι..) αν θέλει πραγματικά να αποκοπεί η ριζοσπαστικοποιημένη χώρα ή το σύνολο των ριζοσπαστικοποιημένων χωρών από το (δυτικό, και όχι μόνον) ιμπεριαλιστικό σύστημα και δομηθεί λαϊκή άμυνα.
Οι πιθανοί τρόποι συγκρότησης αυτού του κρατικού καπιταλισμού είναι πολλοί, δεν υπάρχει ένας δρόμος επαναστατικού "κρατισμού", εφόσον μπορεί να υπάρξει παράλληλα εντός αυτής της μεταβατικής κοινωνίας και ένα σύστημα αυτοδιοικούμενων κοινωνικών συλλογικοτήτων.
Γιατί δεν το κατανοούμε αυτό; 
Γιατί κοροϊδεύουμε τον εαυτό μας και τους άλλους; (τους υποτίθεται αφελέστερους).
Δεν αναφέρθηκα καν στο γεγονός πως χώρες σαν την ελλάδα είναι χώρες χαμηλής οικονομικής και στρατιωτικής ισχύος, κατά κάποιο τρόπο "εξαρτημένες" (όχι με την έννοια που χρησιμοποιεί η "θεωρία τής εξάρτησης"), οπότε το να μιλάει κανείς εναντίον γενικά της κρατικής κυριαρχίας σημαίνει όχι μόνον ότι παίζει το παιχνίδι, ήδη, του ιμπεριαλισμού των αναπτυγμένων χωρών, αλλά επίσης ότι θα το παίζει και τότε που θα είναι η εξουσία κοντά στα εργατικά και λαϊκά χέρια.
Και δεν μίλησα ούτε για "εθνική ανεξαρτησία" ή ακόμα και για "λαϊκή ανεξαρτησία", εθνικά λαϊκά μέτωπα κ.λπ, εφόσον το ζήτημα δεν είναι εκεί, πραγματικά δεν είναι εκεί με έναν "μαξιμαλιστικό" τρόπο εννόησης των πραγμάτων αλλά (είναι) εκεί όπου τίθεται ζήτημα λαϊκής επιβίωσης, λαϊκής άμυνας και δημοκρατικής οργάνωσης του εργαζόμενου λαού.
Αν αυτό είναι "σοσιαλδημοκρατία" ε τότε και γω σοσιαλδημοκράτης είμαι, προσέξτε εσείς οι υπερεπαναστάτες μήπως γλυστρήσετε αλλού...






Ιωάννης Τζανάκος

και τώρα...μητρόπολη: Battles - Atlas

Το Ιστολόγιο του Ρογήρου // «Υπόθεση Μπέιλις» [επειδή τα καλύτερα αστυνομικά μυθιστορήματα τα γράφουν η ζωή κι η Ιστορία]



Ο τόπος του εγκλήματος: η σπηλιά στη Λουκιάβινκα

Στο Κίεβο, στη δυτική όχθη του Δνείπερου, εκεί που πάντοτε χτυπούσε η καρδιά της πόλης, υψώνεται μια σειρά από λόφους. Σε κάποιους από αυτούς υπάρχουν σπηλιές. Σ’ αυτές οφείλει την ονομασία της και η ιστορικότερη μονή της ουκρανικής πρωτεύουσας και κοιτίδας του ρωσικού κράτους, η Λαύρα των Σπηλαίων του Κιέβου (ρωσ. Киево-Печерская лавра, ουκρ. Києво-Печерська лавра), την οποία είχαν ιδρύσει, τον 11ο αιώνα, Αθωνίτες μοναχοί. Τα μέρη αυτά, από το σημείο που σταματούσε ο ιστός της πόλης, αποτελούσαν τόπο περιπάτων των οικογενειών κι αγαπημένο χώρο παιχνιδιού για τα παιδιά. Το πρωινό της 20ής Μαρτίου 1911, στη συνοικία Λουκιάβινκα, κάποια παιδιά ανηφόρισαν και μπήκαν σε μια σπηλιά για να συνεχίσουν εκεί το παιχνίδι τους. Βρέθηκαν, όμως, μπροστά σ’ ένα φριχτό θέαμα: το άψυχο σώμα ενός συνομηλίκου τους που είχε δολοφονηθεί με τον πλέον ειδεχθή τρόπο. Από την ιατροδικαστική έκθεση προέκυπτε ότι το παιδί έφερε σημάδια από 47 μαχαιριές, στο κεφάλι, το λαιμό και τον θώρακα! Επρόκειτο για τον δωδεκάχρονο Αντρέι Γιούστσινσκι, παιδί διαλυμένης οικογένειας, ο οποίος είχε εξαφανιστεί από τις 12 Μαρτίου. Ήταν μαθητής του εκκλησιαστικού γυμνασίου του μητροπολιτικού ναού της Αγίας Σοφίας του Κιέβου. Λίγο πιο πέρα από τη σπηλιά, η αστυνομία βρήκε το κασκέτο και το σακάκι της σχολικής στολής του, καθώς και τη σάκα με τα τετράδια και τα βιβλία του.
Φωτογραφία του δολοφονημένου Γιούστσινσκι σε αντισημιτικό φυλλάδιο
Ι.   «Λίβελος αίματος»
Η είδηση προκάλεσε σάλο στην κοινωνία του Κιέβου. Ήταν το κύριο θέμα των συζητήσεων και για πολλές ημέρες μονοπωλούσε τα πρωτοσέλιδα των εφημερίδων. Σχεδόν από την επομένη ημέρα της αποκάλυψης του εγκλήματος, όμως, οι συγγενείς του θύματος και οι αρχές της πόλης άρχισαν να κατακλύζονται από ανώνυμες επιστολές. Το περιεχόμενο των επιστολών αυτών ήταν πανομοιότυπο: υποστηριζόταν ότι ο αδιανόητος αριθμός των χτυπημάτων αποδείκνυε πως το αποτρόπαιο έγκλημα ήταν έργο της εβραϊκής κοινότητας της πόλης. Ο μύθος του λίβελου αίματος αναβίωνε! Στην κηδεία του δύστυχου Αντρέι μοιράστηκε ένα φυλλάδιο στο οποίο αναγράφονταν τα εξής: «Κάθε χρόνο, για να γιορτάσουν το Πάσχα τους, οι Εβραίοι βασανίζουν δεκάδες χριστιανόπουλα! Ανακατεύουν το αίμα των παιδιών με αλεύρι για να παρασκευάσουν τα ματσόθ τους!»
Η εκστρατεία αυτή που στοχοποιεί το πολυπληθές εβραϊκό στοιχείο της ουκρανικής μεγαλούπολης είναι έργο της εθνικιστικής ακροδεξιάς: της Ένωσης του Ρωσικού Λαού και των παραστρατιωτικών οργανώσεών του, των διαβόητων Μαύρων Εκατονταρχιών. Εγκέφαλός της είναι ένας φοιτητής, ο Βλαντίμιρ Στεπάνοβιτς Γκόλουμπεφ, ηγετικό στέλεχος της ακροδεξιάς φοιτητικής οργάνωσης «Δικέφαλος Αετός». Η θεωρία του «τελετουργικού φόνου που διέπραξαν οι μισητοί Εβραίοι» αρχίζει να κερδίζει έδαφος. Την ασπάζεται μεγάλο μέρος του πληθυσμού της πόλης και, κυρίως, των τοπικών αρχών.
Β. Σ. Γκόλουμπεφ
Μια αντισημιτική εκστρατεία δεν είναι βέβαια πρωτοφανής για την τσαρική Ρωσία με τη θλιβερή παράδοση σε αιματηρά πογκρόμ. Η έντασή της, όμως, είναι αλληλένδετη με την πολιτική συγκυρία. Η τσαρική αυτοκρατορία, με την πολιτική και οικονομική της καθυστέρηση και τις τρομαχτικές ανισότητες, συγκλονίζεται εδώ και χρόνια από αγώνες πολιτικών διεκδικήσεων και εργατικές και αγροτικές ταραχές. Καθώς κλυδωνίζεται, το καθεστώς διαβλέπει ότι κύριο στήριγμά του μπορεί να αποτελέσει ο ρωσικός εθνικισμός, ο οποίος ευχερώς μετασχηματίζεται σε πανσλαβισμό, μεταξύ άλλων και για να περιλάβει στα σχέδιά του τους υπόλοιπους σλαβικούς λαούς της αυτοκρατορίας. Ο αντισημιτισμός καταλέγεται μεταξύ των χαρακτηριστικών της τάσης αυτής. Κι έχει ένα επιπρόσθετο πλεονέκτημα: συνδέει τον σλαβικό εθνικισμό με τα πιστεύω όλων των χριστιανικών εθνοτήτων του κράτους. Δεν πρέπει να λησμονούμε ότι το 1902 η Οχράνα, η τσαρική μυστική αστυνομία, εκπονεί το πλέον σιχαμερό πλαστογράφημα της Νεότερης Ιστορίας, τα «Πρωτόκολλα των Σοφών της Σιών», προκειμένου να πείσει τους πάντες για την ύπαρξη μιας τρομερής εβραϊκής συνωμοσίας με στόχο την παγκόσμια κυριαρχία!
Επιθεωρητής Κρασόφσκι
ΙΙ.   Ταχεία διαλεύκανση: Παραδόξως, οι αστυνομικές αρχές του Κιέβου αντιμετωπίζουν αρχικά την υπόθεση της δολοφονίας με ψυχραιμία, ευσυνειδησία και επαγγελματισμό. Αναθέτουν τη διερεύνηση της υπόθεσης στον ικανότερο αστυνομικό, τον επιθεωρητή Νικολάι Κρασόφσκι, αξιωματικό ιδιαιτέρως ευφυή κι εξαιρετικά έντιμο. Ο Κρασόφσκι ενεργεί μεθοδικά και με τη βοήθεια των συνεργατών του φτάνει γρήγορα πολύ κοντά στην αλήθεια. Ο δύστυχος Γιούστσινσκι είχε ως στενότερο φίλο τον συμμαθητή του Γεβγκένι Τσεμπεριάκ. Η μητέρα του Γεβγκένι, η Βέρα Τσεμπεριάκ, ήταν (για κακή τύχη και των δύο, τελικά, παιδιών) μέλος μιας σπείρας κακοποιών με ειδικότητα τις διαρρήξεις εργοστασίων και βιοτεχνιών. Ηγετικό στέλεχος της συμμορίας αυτής ήταν ο αδελφός της Βέρας. Η αποθήκη της οικίας Τσεμπεριάκ χρησίμευε για τη φύλαξη των κλοπιμαίων της σπείρας, πριν αυτά προωθηθούν σε άλλες πόλεις προς μεταπώληση. Φαίνεται ότι ο μικρός Αντρέι είχε ανακαλύψει την κρυψώνα αυτή. Σε κάποιον από τους, τόσο συνηθισμένους μεταξύ παιδιών, καβγάδες, ο Αντρέι, νευριασμένος, απείλησε τον Γεβγκένι: «Ξέρω τα πάντα! Ξέρω πολύ καλά τι κάνει η μάνα σου! Έχω δει που κρύβετε τα κλοπιμαία. Θα πάω στην αστυνομία και θα τους τα πω όλα!» Τρομαγμένος ο Γεβγκένι θα αποκάλυψε την ιστορία στη μητέρα του. Κι εκείνη, ακόμη πιο έντρομη, θα μίλησε στα υπόλοιπα μέλη της συμμορίας, τα οποία αποφάσισαν να ξεμπερδέψουν με τον ενοχλητικό μικρό μάρτυρα. Ή, ίσως, και με τους δύο μικρούς μάρτυρες, μια και τον Αύγουστο ο Γεβγκένι μεταφέρθηκε βαριά άρρωστος στο νοσοκομείο. Κάποιοι έλεγαν ότι τον είχε δηλητηριάσει η ίδια του η μάνα. Μερικές ημέρες μετά (8 Αυγούστου 1911), ο Γεβγκένι έφευγε από τον μάταιο κόσμο μας!
Γεβγκένι (Ζένια) Τσεμπεριάκ

Οικία Τσεμπεριάκ
ΙΙΙ.   Ο ιδανικός ένοχος: Η αλήθεια είναι ενοχλητική. Για την ακρίβεια, είναι εξαιρετικά ενοχλητική για όλους τους υψηλά ιστάμενους που είχαν ποντάρει στη θεωρία του φόνου που «διέπραξαν οι Εβραίοι». Ανάμεσά τους βρίσκεται ο προϊστάμενος της εισαγγελίας Κιέβου, ο Γκεόργκι Γκαβρίλοβιτς Τσαπλίνσκι, ο οποίος έχει μιλήσει για την υπόθεση στον Υπουργό Δικαιοσύνης Ιβάν Γκριγκόριεβιτς Στσεγκλοβίτοφ. Ο υπουργός έχει ενθουσιαστεί με την εβραϊκή θεωρία. Είναι εξαιρετικά χρήσιμη πολιτικά, ιδίως αν ληφθεί υπόψη ότι στη Δούμα έχει εισαχθεί προς συζήτηση νομοσχέδιο με το οποίο προτείνεται η κατάργηση ορισμένων από τους νομικούς περιορισμούς σε βάρος των Εβραίων. Μια τέτοια εξέλιξη κρίνεται απαράδεκτη από τα πιο συντηρητικά μέλη της κυβέρνησης, όπως είναι ο Στσεγκλοβίτοφ. Η υπόθεση της δολοφονίας Γούστσινσκι πρέπει οπωσδήποτε να αποτελέσει αντικείμενο πολιτικής εκμετάλλευσης. Η αρμοδιότητα για τη διερεύνηση της δολοφονίας αφαιρείται από τον έντιμο Κρασόφσκι. Εκείνος επιμένει να ασχολείται με την υπόθεση. Θα αποταχθεί από το σώμα της αστυνομίας. Η εισαγγελία εμπλέκει την Οχράνα στην έρευνα. Η μυστική αστυνομία είναι η πιο ικανή για να κατασκευάσει τους ιδανικούς «ενόχους». Το θύμα της σκευωρίας δεν θα αργήσει να βρεθεί.
Ο εισαγγελέας Τσαπλίνσκι
Ο υπουργός Ι. Γκ. Στσεγκλοβίτοφ
Ο Μεναχέμ Μέντελ Τέβιεβιτς Μπέιλις είναι ένας συνηθισμένος άνθρωπος. Ένας φιλήσυχος οικογενειάρχης, πατέρας πέντε παιδιών. Περίπου σαραντάρης. Οι περισσότερες πηγές αναφέρουν ως χρονολογία γέννησής του το 1874, κάπου όμως μνημονεύεται μια δήλωση της συζυγου του, σύμφωνα με την οποία ο Μεναχέμ-Μέντελ είχε γεννηθεί το 1862. Το παρουσιαστικό του δεν έχει τίποτε το αξιοπρόσεχτο. Μελαχρινός, γενειοφόρος, διοπτροφόρος. Οι πιο πονηροί θα έλεγαν ότι ακριβώς αυτό το παρουσιαστικό ταίριαζε με τις ιδεοληψίες των πλέον ανόητων από τους αντισημίτες. Γιατί η μεγάλη ατυχία του Μπέιλις δεν ήταν άλλη από το ότι ήταν Εβραίος.
Μεναχέμ Μέντελ Μπέιλις
Κι όμως, ο άτυχος Μπέιλις δεν ήταν ιδιαίτερα θρησκευόμενος. Σπανίως πήγαινε στη συναγωγή. Όπως λένε εκείνοι που τον γνώριζαν καλά, γιόρταζε μόνον το Ρος Χασανά, την εβραϊκή Πρωτοχρονιά, και το Γιομ Κιππούρ. Ήταν πρωτίστως άνθρωπος που δούλευε σκληρά για να ζήσει την πολυμελή οικογένειά του. Εργαζόταν ως επιστάτης στην, εβραϊκής ιδιοκτησίας, Τουβλοποιία Ζάιτσεφ, η οποία βρισκόταν κοντά στον τόπο του εγκλήματος που επρόκειτο να του χρεώσουν. Μολονότι Εβραίος, εργαζόταν πάντα το Σάββατο. Κάπως έπρεπε να πληρωθούν τα δίδακτρα των σχολείων των μεγαλύτερων παιδιών.
Αστυνομία και εισαγγελία έφτασαν στον Μπέιλις κατόπιν της μαρτυρίας του Καζίμιρ Σαχόφσκι, δημοτικού υπαλλήλου που άναβε τους φανοστάτες στη συνοικία Λουκιάβινκα. Επρόκειτο, άραγε, για καθαρή περίπτωση ψευδομάρτυρα βαλτού από την αστυνομία ή είχε ειλικρινώς πλανηθεί, δίνοντας αφελώς βάση στις διαδόσεις περί εβραϊκής συνωμοσίας; Στην πρώτη του κατάθεση, ο Σαχόφσκι είχε αναφέρει απλώς μια συνομιλία του με τον μικρό Γεβγκένι Τσεμπεριάκ, ο οποίος του είχε πει ότι «δεν ανεβαίνουμε πια εκεί για να παίξουμε, είναι αυτός ο Εβραίος που μας φοβερίζει». Σε δεύτερη κατάθεσή του, ο Σαχόφσκι φέρεται να δήλωσε τα εξής: «ποιος ξέρει; Μπορεί  να ήταν τελικά αυτός ο Εβραίος που δολοφόνησε τον μικρό Γιούστσινσκι»!
Ο Μπέιλις συλλαμβάνεται
Αστεία «στοιχεία». Υπεραρκετά, όμως, για τη συνεργασία ανάμεσα στην Οχράνα και την τακτική αστυνομία. Στις 21 Ιουλίου, η εισαγγελία Κιέβου εκδίδει ένταλμα σύλληψης του Μπέιλις. Τη νύχτα της 21ης προς την 22α Ιουλίου, ο Μπέιλις συλλαμβάνεται στο σπίτι του. Μάταια θα προσπαθήσει να αποδείξει την αθωότητά του. Για τις αρχές ήταν ο ιδανικός ύποπτος. Έπρεπε να κριθεί ένοχος. Κι όμως… ο επιστάτης είχε ακλόνητο άλλοθι, χάρη ακριβώς στην παράδοξη για Εβραίο συνήθειά του να δουλεύει και τα Σάββατα. Βάσει του πορίσματος της ιατροδικαστικής έκθεσης, η πιθανότερη ημέρα διάπραξης του φόνου ήταν Σάββατο. Εκείνη την ημέρα ο Μπέιλις δούλεψε από νωρίς μέχρι αργά στο εργοστάσιο. Οι άλλοι εργαζόμενοι το επιβεβαίωναν. Κι ο ίδιος προσκόμισε κάμποσα τιμολόγια και παραγγελίες υλικών που έφεραν τη ημερομηνία εκείνη και την υπογραφή του. Του κάκου! Ο Μπέιλις κλείστηκε στις φυλακές. Και μέσα στις φυλακές βρέθηκε ο «μάρτυρας» που θα επέτρεπε στις αρχές να δέσουν τις κατηγορίες. Ήταν κάποιος Ιβάν Κοζατσένκο, σεσημασμένος ποινικός, συγκρατούμενος του Μπέιλις. Αυτός κατέθεσε πως ο κατηγορούμενος του ομολόγησε, τάχα, πως είχε διαπράξει το στυγερό έγκλημα. Τι άλλο χρειαζόταν;
Ο δημοσιογράφος Σ. Μπραζούλ-Μπρισκόφσκι
IV:   Το κίνημα υποστήριξης: Παρά τη φρενίτιδα που προκαλεί η θεωρία του λίβελλου αίματος, σημαντικό μέρος της τοπικής (και όχι μόνο) κοινωνίας θα επιδείξει υγιή αντανακλαστικά. Ήδη τον Αύγουστο του 1911, λίγες ημέρες μόνο μετά τη σύλληψη του Μπέιλις, συγκροτείται Επιτροπή Πολιτών για την Υπεράσπιση του Μέντελ Μπέιλις. Η εβραϊκή κοινότητα της πόλης είχε καθοριστική συμβολή στην ίδρυση της επιτροπής, τα περισσότερα μέλη της, όμως, ήταν χριστιανοί, διανοούμενοι και πολίτες που διαπνέονταν από φιλελεύθερες ιδέες και κάλυπταν το μεγαλύτερο μέρος του πολιτικού φάσματος, από το κέντρο και πιο αριστερά. Χάρη στην επιτροπή αυτή, ο Κρασόφσκι μπόρεσε να συνεχίσει και να ολοκληρώσει την έρευνά του, ως ιδιωτικός ντετέκτιβ πλέον. Ιδιαίτερα σημαντικός ήταν κι ο ρόλος του δημοσιογράφου Σεργκεί Μπραζούλ-Μπρισκόφσκι, ο οποίος δεν σταμάτησε να αρθρογραφεί υποστηρίζοντας την αθωότητα του Μπέιλις κι αποκαλύπτοντας στοιχεία από την παράλληλη έρευνα του Κρασόφσκι. Η υπόθεση ξεπέρασε τα σύνορα του Κιέβου για να απασχολήσει την κοινή γνώμη σε ολόκληρη την τσαρική αυτοκρατορία, στην Ευρώπη, ακόμη και στις ΗΠΑ. Τη σκυτάλη πήραν οι διανοούμενοι και οι πολιτικοί, δίνοντας νέες διαστάσεις στην εκστρατεία υπεράσπισης του Μπέιλις. Ο Αλεξάντρ Μπλοκ, ο Βλαντίμιρ Κορολένκο, ο εθνικιστής Ουκρανός ιστορικός Μιχάιλο Χρουσέφσκι, οι Ρώσοι πολιτικοί του Συνταγματικού Δημοκρατικού Κόμματος Πάβελ Νικολάγεβιτς Μιλιουκόφ και Βλαντίμιρ Ντμίτριεβιτς Ναμπόκοφ (πατέρας του εμιγκρέ συγγραφέα) τάχθηκαν υπέρ της αθώωσης του άτυχου επιστάτη από το Κίεβο. Ο Μαξίμ Γκόρκι, που τότε ζούσε στο Κάπρι, ξεσπάθωσε ενάντια στο «κυνήγι μαγισσών με στόχο τους Εβραίους»! Το πύρινο κείμενο διαμαρτυρίας που συνέταξε το υπέγραψαν μεγάλα ονόματα, όπως ο Τόμας Μανν, ο Ανατόλ Φρανς κι ο Τόμας Χάρντυ, καθώς και πανεπιστημιακοί στη Βρετανία και τις ΗΠΑ και πολλοί άλλοι.
V.   Η δίκη: Ο προϊστάμενος της εισαγγελίας Τσαπλίνσκι, ο υπουργός Στσεγκλοβίτοφ, ακόμη κι ο ίδιος ο τσάρος Νικόλαος Β΄, γνώριζαν όλοι πολύ καλά την αλήθεια. Όλοι τους, όμως, επέμειναν στην άποψη ότι, για λόγους πολιτικής σκοπιμότητας ο Εβραίος κατηγορούμενος έπρεπε να καταδικαστεί.
Ο εισαγγελέας Βίππερ
Ο Μπέιλις έμεινε στη φυλακή, περιμένοντας να δικαστεί, για χρονικό διάστημα μεγαλύτερο των δύο ετών. Η δίκη του, ενώπιον του Ορκωτού Κακουργιοδικείου Κιέβου, άρχισε στις 23 Σεπτεμβρίου 1913. Οι πρωτεργάτες και οι οπαδοί της σκευωρίας έκαναν ό,τι ήταν δυνατό για να εξασφαλίσουν την επιθυμητή για εκείνους έκβαση της δίκης. Δημόσιος κατήγορος ορίστηκε ο εισαγγελέας Όσκαρ Γιούριεβιτς Βίππερ, ο οποίος μετακλήθηκε ειδικώς προς τούτο από τη Μόσχα. Ήταν άνθρωπος χωρίς ηθικούς ενδοιασμούς, έτοιμος να κάνει οτιδήποτε τον διέταζαν οι ιεραρχικώς προϊστάμενοί του (ή ό,τι εκείνος πίστευε ότι θα τους ικανοποιούσε). Αρκετοί από τους βασικούς μάρτυρες υπεράσπισης εξαφανίστηκαν μυστηριωδώς (η αστυνομία δεν είχε κανένα πρόβλημα να τους συλλάβει και να τους απομακρύνει από το Κίεβο μέχρι να περατωθεί η δίκη). Ως κύριο πραγματογνώμονα, η εισαγγελία είχε ορίσει τον Ιβάν Αλεξέγεβιτς Σικόρσκι (πατέρα του γνωστού σχεδιαστή αεροσκαφών Ίγκορ Ιβάνοβιτς Σικόρσκι), καθηγητή ψυχιατρικής στο Πανεπιστήμιο Κιέβου. Γνωστός για τις εθνικιστικές και πανσλαβιστικές θέσεις του, ο σεβάσμιος καθηγητής ήταν απολύτως πεπεισμένος ότι, από ψυχιατρική άποψη, μόνο η θεωρία του τελετουργικού φόνου (τον οποίο είχαν διαπράξει, προφανώς, Εβραίοι) μπορούσε να εξηγήσει τη δολοφονία. Όσο για το σώμα των ενόρκων, αυτοί επελέγησαν προσεκτικά: στην πλειονότητά τους ήταν αγρότες, άνθρωποι φύσει συντηρητικοί, όλοι διαλεγμένοι από περιοχές με παράδοση σε αντιεβραϊκά πογκρόμ (το σώμα συμπλήρωναν δύο έμποροι και τρεις δημόσιοι υπάλληλοι).
Οι ένορκοι
Όλη αυτή η εξαιρετική προετοιμασία χώλαινε σε ένα σημείο, το οποίο ήταν αδύνατο να διορθωθεί: στους μάρτυρες κατηγορίας. Ελλείψει πραγματικών μαρτύρων που θα κατέθεταν στοιχεία σε βάρος του Μπέιλις, η αστυνομία είχε στρατολογήσει τροφίμους των φυλακών, άτομα με βαρύ ποινικό μητρώο και πόρνες, με δυο λόγια ανθρώπους που μπορούσαν να εκβιαστούν από τις αρχές του νόμου και ήταν υποχρεωμένοι να καταθέσουν ότι αυτές θα τους υποδείκνυαν. Στην πορεία της δίκης τίποτε το ουσιαστικό δεν προέκυψε σε βάρος του κατηγορουμένου, σε τέτοιο σημείο που κάποιος από τους ενόρκους αναφώνησε: «πώς είναι δυνατό να καταδικάσουμε αυτόν τον Μπέιλις, όταν δεν έχουμε ακούσει τίποτε για αυτόν
Από την άλλη πλευρά, η εβραϊκή κοινότητα και η επιτροπή υποστήριξης έβαλαν τα δυνατά τους προκειμένου ο Μπέιλις να τύχει της καλύτερης υπεράσπισης. Εξαίρετοι νομικοί, όπως οι Ν. Π. Καραμπτσέφσκι, Α. Σ. Ζαρούντνι, Ο. Ο. Γκρουζενμπέργκ (ο μοναδικός Εβραίος της ομάδας νομικής συμπαράστασης κατά τη δίκη) και, κυρίως, ο διακεκριμένος δικηγόρος (και πολιτικός) από την Πετρούπολη Βασίλι Αλεξέγεβιτς Μακλακόφ (το παράδοξο της ιστορίας ήταν ότι ο αδερφός του δικηγόρου, ο Νικολάι, ανήκε στο εθνικιστικό κόμμα της Ένωσης του Ρωσικού Λαού και κατείχε τη θέση του Υπουργού Εσωτερικών κατά τον χρόνο της δίκης, έχοντας μάλιστα ενστερνισθεί τη θεωρία του λίβελου αίματος). Σε επίπεδο πραγματογνωμόνων, η υπεράσπιση είχε καλέσει τους επιφανέστερους πανεπιστημιακούς με ειδίκευση στις εβραϊκές σπουδές (Π. Κ. Κοκοφτσόφ, Ι. Γκ. Τρόιτσκι) οι οποίοι δεν είχαν καμιά δυσκολία να αποδείξουν ότι οι αντιεβραϊκές συκοφαντίες ήταν παντελώς αστήρικτες.
Β. Μακλακόφ
Και τότε η εισαγγελία έπαιξε το καλύτερο, υποτίθεται, χαρτί της! Κλήθηκε να καταθέσει ως ειδικός ο Γιουστίνας Πρανάιτις, Λιθουανός καθολικός ιερέας, ο οποίος εμφανιζόταν ως ειδικός του ιουδαϊσμού. Ο Πρανάιτις είχε συγγράψει (στα λατινικά) ένα σύντομο βιβλίο υπό τον τίτλο «Christianus in Talmude Iudaeorum — sive Rabbinicae doctrinae de christianis secreta» («Ο χριστιανός στο Ταλμούδ των Ιουδαίων, ή οι μυστικές ραββινικές θεωρίες σχετικά με τους χριστιανούς»). Στις μεταφράσεις του σε ζωντανές γλώσσες, το βιβλιαράκι του Πρανάιτις είχε πιο απλό και ενδεικτικό των προθέσεών του τίτλο: «Ξεσκεπάζοντας το Ταλμούδ». Επρόκειτο, φυσικά, για σύγγραμμα χωρίς καμία επιστημονική βάση, το οποίο ανακύκλωνε τις πιο ιταμές αντισημιτικές κατηγορίες.
Το σύγγραμμα του Πρανάιτις
Ο Πρανάιτις είχε κάνει πολύ μεγάλο ταξίδι για να φτάσει στο Κίεβο. Ιερουργούσε στην Τασκένδη. Η παραμονή του στην Κεντρική Ασία δεν οφειλόταν στις ιδέες του, όπως ίσως θα υπέθετε κάποιος. Η δυσμενής μετάθεσή του οφειλόταν στο ότι είχε εμπλακεί σε μερικές σκοτεινές υποθέσεις εκβιασμού κι απάτης. Εν πάση περιπτώσει, ο ειδικός μπήκε στην  αίθουσα με ύφος σοβαρό, ιερατικό, έτοιμος ν’ αποκαλύψει τα ανοσιουργήματα των Ιουδαίων. Σωστά δασκαλεμένοι από τους πραγματογνώμονες, οι συνήγοροι υπεράσπισης δεν χρειάστηκαν πολλή ώρα για να κάνουν σκόνη τον Πρανάιτις. Γρήγορα αποδείχτηκε ότι ο Λιθουανός αγνοούσε ακόμη και τα πλέον βασικά στοιχεία της ιουδαϊκής θρησκείας και της εβραϊκής γλώσσας! Δεν ήταν παρά ένας απατεώνας! Οι «ειδικός» αποχωρούσε κάτω από τα χαχανητά του ακροατηρίου.
Γ. Πρανάιτις
Δεν υπήρχε άλλη επιλογή. Στις 28 Οκτωβρίου 1913 οι ένορκοι έδιναν την ετυμηγορία τους. Ο Μπέιλις αθωωνόταν πανυγηρικά!
Ο Μπέιλις στο εδώλιο του κατηγορουμένου
VI.   Τι απέγιναν οι πρωταγωνιστές της υπόθεσης;
  • Ουδέποτε απαγγέλθηκαν κατηγορίες σε βάρος της Βέρας Τσεμπεριάκ και των υπόλοιπων μελών της συμμορίας. Για κάποιο δάστημα, η Τσεμπεριάκ κέρδιζε χρήματα παίζοντας σε παραστάσεις παντομίμας, σε τσίρκα, με θέμα την υπόθεση της δολοφονίας Γιούστσινσκι! Στην προκειμένη περίπτωση δικαιοσύνη απέδωσαν οι Μπολσεβίκοι, οι οποίοι εκτέλεσαν την Τσεμπεριάκ όταν κατέλαβαν το Κίεβο, στα τέλη του 1918.
Η Τσεμπεριάκ με τον σύζυγό της και την κόρη τους
  • Ο εθνικιστής φοιτητής Γκόλουμπεφ κατατάχθηκε στον τσαρικό στρατό αμέσως μετά την κήρυξη του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Σκοτώθηκε στο Ανατολικό Μέτωπο τον Οκτώβριο του 1914.
  • Ο απατεωνας «ειδικός» Πρανάιτις πέθανε από ασθένεια στην Πετρούπολη τον Ιανουάριο του 1917.
  • Ο εισαγγελέας Βίππερ προήχθη επανειλημμένα από το τσαρικό καθεστώς. Έλαβε, μάλιστα, και το αξίωμα του κρατικού συμβούλου. Μετά και την Οκτωβριανή Επανάσταση, συνελήφθη από τους Μπολσεβίκους: επαναστατικό δικαστήριο τον καταδίκασε σε στρατόπεδο συγκέντρωσης, όπου και πέθανε από τις κακουχίες το 1920.
  • Ο προϊστάμενος της εισαγγελίας Κιέβου, Γκ. Τσαπλίνσκι δέχθηκε κι αυτός με τη σειρά του πολλές προαγωγές και τιμές από το καθεστώς, φτάνοντας ως το αξίωμα του γερουσιαστή. Συνελήφθη από την Προσωρινή Κυβέρνηση που προέκυψε μετά την επανάσταση του Φεβρουαρίου του 1917, καθώς διενεργούνταν έρευνα για παράνομες πράξεις τις οποίες είχε τελέσει κατά τον χειρισμό της υπόθεσης Μπέιλις. Κατόρθωσε να αποφυλακισθεί τον Ιούλιο του ιδίου έτους. Κατόπιν τα ίχνη του χάνονται. Υποθέτουμε ότι δεν θα ξέφυγε από τους Μπολσεβίκους.
  • Ο Υπουργός Δικαιοσύνης Στσεγκλοβίτοφ παρέμεινε στον υπουργικό του θώκο μέχρι το 1915, όταν και ανέλαβε πρόεδρος του Αυτοκρατορικού Συμβουλίου. Συνελήφθη κι αυτός από την Προσωρινή Κυβέρνηση το 1917. Εκτελέστηκε από το κομμουνιστικό καθεστώς τον Οκτώβριο του 1918.
  • Ο δικηγόρος υπεράσπισης Βασίλι Μακλακόφ ανέπτυξε ιδιαίτερα σημαντική πολιτική και δημοσιογραφική δράση. Μετά την επανάσταση του Φεβρουαρίου ήλπιζε να γίνει Υπουργός Δικαιοσύνης, αλλά έχασε τη θέση από τον… Αλέξανδρο Κερένσκι. Συμμετείχε πάντως σε διάφορες επιτροπές που συγκρότησε η Προσωρινή Κυβέρνηση. Στις αρχές Οκτωβρίου του 1917 ονομάσθηκε πρέσβης της Ρωσίας στη Γαλλία. Η Οκτωβριανή Επανάσταση θα τον υποχρέωνε να περάσει σχεδόν ολόκληρη την υπόλοιπη ζωή του στο Παρίσι. Πέθανε το 1957 στην Ελβετία. Μερικά χρόνια νωρίτερα είχε αφήσει το στίγμα του με μια πράξη που συζητήθηκε πολύ και η οποία τον κατέστησε συμπαθή σε ορισμένους και αντιπαθή σε άλλους (ιδίως δε στα μέλη της ρωσικής κοινότητας των αντικομμουνιστών εμιγκρέδων στη Γαλλία): τον Φεβρουάριο του 1945, προτού τελειώσει ο πόλεμος, προσήλθε στη σοβιετική πρεσβεία στο Παρίσι, προκειμένου να δηλώσει δημόσια κι επίσημα την υπερηφάνεια του ως Ρώσος και την ευγνωμοσύνη του για τις θυσίες του σοβιετικού λαού. Έπειτα εκείνος, ο εξόριστος αστός, σήκωσε το ποτήρι του κι έκανε μια πρόποση: «Για την πατρίδα, τον Κόκκινο Στρατό και τον Ιωσήφ Στάλιν»!
  • Ο Μέντελ Μπέιλις θα μπορούσε να γίνει σταρ. Αμέσως μετά τη δίκη, η αθώωσή του ήταν το θέμα των παραστάσεων σε όλα τα εβραϊκά θέατρα της Νέας Υόρκης. Ο Μπέιλις προτίμησε να μετοικήσει στην Παλαιστίνη και να ασχοληθεί με το αγρόκτημα που του είχαν αγοράσει πλούσιοι υποστηρικτές του. Δεν τα κατάφερε. Αφού εξάντλησε κάθε πιθανότητα βιωσιμότητας της επιχείρησης και υπό το βάρος των χρεών, αναγκάστηκε να ακολουθήσει τη συμβουλή των φίλων του και να μεταναστεύσει στις ΗΠΑ όπου έζησε την υπόλοιπη ζωή του. Συνέγραψε στα γίντις την αυτοβιογραφία του, υπό τον τίτλο «Η ιστορία των μαρτυρίων μου» (1925). Το βιβλίο μεταφράστηκε στα αγγλικά και τα ρωσικά. Πέθανε αιφνίδια το 1934, σ’ ένα δωμάτιο ξενοδοχείου στο Σαρατόγκα Σπρινγκς της Πολιτείας της Νέας Υόρκης. Σε μια συνέντευξη που είχε δώσει λίγους μήνες πριν εξέφραζε την ευγνωμοσύνη του σε όλους εκείνους τους Ρώσους «εθνικούς», όπως ήταν ο επιθεωρητής Κρασόφσκι και ο δημοσιογράφος Μπραζούλ-Μπρισκόφσκι: «επέδειξαν αληθινό ηρωισμό κι αυτοθυσία. Γνώριζαν καλά ότι υπερασπίζοντάς με θα κατέστρεφαν τις σταδιοδρομίες τους, ακόμη κι η ζωή τους θα διέτρεχε κίνδυνο. Ωστόσο επέμειναν, γιατί ήξεραν ότι ήμουν αθώος».
Ο Μπέιλις με την οικογένειά του
Ο διάσημος Αμερικανοεβραίος συγγραφέας Μπέρναρντ Μάλαμουντ χρησιμοποίησε την υπόθεση Μπέιλις ως πηγή έμπνευσης για το μυθιστόρημά του “The Fixer” (1966), το οποίο μεταφέρθηκε και στον κινηματογράφο (1968) από τον Τζων Φράνκενχάιμερ (με πρωταγωνιστές τον Άλαν Μπέητς και τον Ντερκ Μπόγκαρντ – γαλλικός και ελληνικός, αν δεν κάνω λάθος, τίτλος: « L’Homme de Kiev » – «Ο Άνθρωπος από το Κίεβο»). Το βιβλίο είχε εξοργίσει τα παιδιά του Μπέιλις. Πράγματι, ο βλάσφημος, εξεγερμένος εικονοκλάστης Γιάκοφ Μποκ δεν είχε καμία σχέση με τον πραγματικό Μεναχέμ Μέντελ Μπέιλις.
Πολύ συχνά, ειδικά στις ΗΠΑ, η υπόθεση Μπέιλις παραλληλίζεται με την υπόθεση Λήο Φρανκ, την ιστορία του Εβραίου διευθυντή εργοστασίου που καταδικάστηκε σε θάνατο για τη δολοφονία μιας δεκατριάχρονης εργάτριας χωρίς να υπάρχουν ακλόνητες αποδείξεις (1913). Η ποινή του Φρανκ μετατράπηκε εν συνεχεία σε ισόβια κάθειρξη. Όταν όμως ο κατάδικος επρόκειτο να μεταφερθεί σε άλλες φυλακές, ο όχλος που περίμενε τον λύντσαρε! Κάποιος κακεντρεχής (;) θα παρατηρούσε ότι στην απολυταρχική κι οπισθοδρομική τσαρική Ρωσία η αντιεβραϊκή σκευωρία αποκαλύφθηκε και ο άδικα κατηγορηθείς αθωώθηκε, σε μεγάλο βαθμό χάρη στην κινητοποίηση των πολιτών, ενώ στη χώρα της ελευθερίας ο ύποπτος όχι απλώς καταδικάστηκε, αλλά τελικά θανατώθηκε με φριχτό τρόπο από τον όχλο. Μολονότι αληθής, η επισήμανση θα ήταν άδικη, μια και θα εξέφραζε μέρος μόνο μιας σύνθετης πραγματικότητας.
Όσοι ενδιαφέρονται για την υπόθεση Μπέιλις έχουν τη δυνατότητα, εφόσον είναι ρωσομαθείς, να συμβουλευτούν το εξαιρετικό λήμμα της ρωσικής Βικιπαίδειας, το οποίο περιέχει όλες τις χρήσιμες παραπομπές σε επιστημονικές μελέτες (ιστορικές, νομικές και άλλες), τον αντίκτυπο της υπόθεσης στη λογοτεχνία και τον κινηματογράφο και κάθε σχετική πληροφορία. Οι υπόλοιποι ας ανατρέξουν στα κάπως συνοπτικά λήμματα που έχουν συνταχθεί στις πιο γνωστές γλώσσες ή, καλύτερα, ας διαβάσουν τη συναρπαστική διήγηση και ανάλυση του Orlando Figes (“A People’s Tragedy: Russian Revolution 1891–1924”, Jonathan Cape, Λονδίνο, 1996, γαλλική έκδοση: « La Révolution russe. 1891-1924 : la tragédie d’un peuple », εκδ. Denoël, Παρίσι, 2007 και έκδοση τσέπης στη σειρά Folio-Histoire, εκδ. Gallimard, τ. Ι, σελ. 448-453).

Πολιτική [2] - [Η "δική" μου μαρτυρία - σημεία τομής α']



Η πολιτική ανήκει σε επιδέξιους ανθρώπους και πάντα σε αυτούς θα ανήκει, οπότε αυτό και μόνον θα αρκούσε για να μην απασχολεί εμένανε.
Η επιδεξιότητα στο ψεύδος και την ασύστολη προπαγάνδα, η ικανότητα να χρησιμοποιείς και να εργαλειοποιείς ανθρώπους, ανήκει σε αυτή την κατηγορία των ανθρώπων που είναι ικανοί να σώσουν και να καταστρέψουν την ίδια στιγμή ένα σύνολο ανθρώπων, ή μιαν κάπως θολή κοινή υπόθεση.
Όταν ακούω από κάποιον ότι η πολιτική θα μπορούσε να είναι κάτι άλλο, και μάλιστα απομακρυσμένο από κάθε ιδιότητα καταστροφής και χειραγώγησης, σκέφτομαι αν έχω να κάνω με έναν ηλίθιο ή το αντίθετο με έναν από αυτούς τους επιδέξιους που είναι ικανοί να στείλουν μια μάζα ανθρώπων στην καταστροφή ή σε ένα ασφαλές σημείο για την ζωή τους (ως συνόλου έστω).
Το τρομαχτικό με την πολιτική είναι πως όταν έχουμε να κάνουμε με πολιτικά υποκείμενα με στρατηγικές και ισχυρές δυνάμεις (αντιπρόσωπους ιστορικών δυνάμεων και συμφερόντων) δεν μπορούμε να διακρίνουμε την μία ή την άλλη δυνατότητα, καταστροφής ή δημιουργικής ασφάλειας, απλά γιατί δεν υπάρχει διάκριση.
Το ίδιο (ατομικό ή συλλογικό) υποκείμενο που είναι ικανό για το μεγαλύτερο "λάθος" είναι και εκείνο που μπορεί να οδηγήσει μακριά από την καταστροφή.
Με αυτό που λέω δεν προκρίνω την αξιολογική ουδετερότητα ούτε δεν διακρίνω μεταξύ διαφορετικών ιστορικών δυνάμεων και μεθόδων τους, αλλά επιτονίζω την ενότητα των χαρακτηριστικών της πολιτικής ικανότητας και του πολιτικού κυνισμού παρά τις διαφορές τους.
Εν πάση περιπτώσει, λέω κάτι που με αποκλείει από την ενεργό πολιτική και κάτι που δεν πρόκειται να σας το πει κανένας πολιτικός.
Θα το ακούσετε σε καφενέδες, αλλά όχι τόσο διανοητικοποιημένο, και επίσης ακόμα και εκεί δεν θα το ακούσετε στην πληρότητά του που περιέχει και το (οριζόμενο κοινοτόπως ως) "θετικό" στοιχείο της πολιτικής.
Η πολιτική δεν είναι πέραν του καλού και του κακού, αλλά είναι (αν είναι μεγάλη πολιτική) το καλό και το κακό μαζί στην ιδιαίτερη και συγκεκριμένη μορφή και υποστασιοποίησή τους.


Αυτό που με απομακρύνει από τους αριστερούς και τους κομμουνιστές της "σημερινής εποχής" είναι η απύθμενη υποκρισία τους ή η (ελπίζω όχι και τόσο διαδεδομένη) ανοησία τους όταν μιλάνε για πολιτική.
Διακρίνω ότι ίσως η πολιτική αυτή υποκρισία περιέχει κάτι ελπιδοφόρο, για μας τους πλεμπάγιες, εφόσον από ό,τι φαίνεται συνεχίζουν να γνωρίζουν να λένε ψέματα, ακόμα περισσότερο από τους δεξιούς ή "κεντρώους", οπότε αυτό σημαίνει ότι δεν έχουν αφήσει τα "όπλα" της πολιτικής. 
Αλλά ο βαθμός ψεύδους (και αυτο-ψεύδους) έχει ένα όριο και αυτός (πρέπει νομίζω), αλλιώς καταντάει σκέτος κυνισμός που κάθε άλλο παρά εγγύηση φαίνεται να "περιέχει" ακόμα και για την ίδια την (πολιτική) ικανότητα εναλλαγής ανάμεσα στο "καλό" και το "κακό" όπως τα ορίσαμε προηγουμένως.


Νομίζω πως η θέση ενός υποκειμένου σε μιαν οριακή ημι-περιφέρεια του παγκόσμιου (καπιταλιστικού) συστήματος ισχύος και κυριαρχίας δεν είναι συνήθως αυτό που λέμε "προνομιακή", αλλά "συνοδεύει" μάλλον ένα είδος αρλούμπας.
Όλοι "εκεί" είναι και "δεν είναι" αλλά τελικά είναι με τα μπούνια μέσα στην ασφάλεια της μητροπολιτικής κατάστασης και την ασυνείδητη επιθυμία της, χωρίς ωστόσο και τα ενδιαφέροντα δημιουργικά στοιχεία αυτής (τής μητροπολιτικής κατάστασης).
Αυτό που μένει είναι η επιθυμία της ασφάλειας, την οποία συνήθως θα την παράσχουν κάποιοι πραγματικοί ή φανταστικοί ισχυροί σύμμαχοι.
Επίσης, οι έξαλλες φαντασιώσεις για κινήματα, "χώρους", διαφορετικότητες από το εξωτικόν "έξω" ενώ ακολουθούν ανάλογες μητροπολιτικές (φαντασιώσεις) λαμβάνουν έναν ακόμα ισχυρότερο παθολογικό χαρακτήρα που διακινδυνεύει ακόμα και την επιβίωση της χώρας, και δεν περιορίζεται μόνον στο "αριστερό" ή "εθνικιστικό" κομμάτι της κοινωνίας αλλά διακατέχει και όλους τους άλλους (εδώ λόγου χάριν υπάρχουν "σοβαροί" αναλυτές που ενώ χλευάζουν τον λαϊκό φιλορωσισμό -και δικαίως- την ίδια στιγμή πιστεύουν και όχι μόνον προπαγανδίζουν ότι θα υπάρξει "ευρωπαϊκή ασφάλεια" και "στρατός" που θα μπορούσε να προφυλάξει τη χώρα από πραγματικούς και φανταστικούς εχθρούς). 


(συνεχίζεται, γιατί το διασκεδάζω)







Ιωάννης Τζανάκος

Τετάρτη, 28 Ιουνίου 2017

Πολιτική [1]



Η πολυπλοκότητα των ανθρώπινων κοινωνιών δεν είναι μια απλή λέξη, ένας νοητικός τρόπος για να λέμε κάτι και έπειτα να το ξεχνάμε, αλλά είναι μια πραγματικότητα, μια μοίρα των ανθρώπων που πρέπει κάποια στιγμή να συνηθίσουμε να την αποδεχόμαστε, όσοι δεν το έχουν κάνει ακόμα ή όσοι νομίζουν ότι το έχουν κάνει αλλά δεν το έχουν κάνει στα αλήθεια.
Οι όροι που χρησιμοποιούμε για την ανάλυση και περιγραφή των κοινωνιών που σαν πλήθος συναπαρτίζουν την παγκόσμια κοινωνία των ανθρώπων οφείλουν να είναι αντίστοιχοι με αυτή την κατάσταση που νοηματοδοτούμε αφαιρετικά με τον όρο πολυπλοκότητα.
Δεν υπάρχει γενικά και αφηρημένα οικουμένη και έθνος, δεν υπάρχει γενικά και αφηρημένα καπιταλισμός και σοσιαλισμός, δεν υπάρχει γενικά και αφηρημένα κρατική και μη κρατική κοινωνία, δεν υπάρχει γενικά και αφηρημένα πατριαρχική και ελευθεριακή κοινωνία, δεν υπάρχει γενικά και αφηρημένα ταξική και α-ταξική κοινωνική σχέση, και πάει λέγοντας με μια σειρά και άλλων ίσως το ίδιο σημαντικών προσδιορισμών του πραγματικού.
Είναι μοίρα λοιπόν να έχουμε το καθήκον να ενώνουμε ένα πλήθος προσδιορισμών με μια ενότητά τους, μια πάντα πειραματική νοητική ενότητά τους που πρέπει να παραμείνει πειραματική εφόσον η ίδια η κοινωνική πραγματικότητα είναι θα έλεγε κανείς "ταγμένη" για να μας εντυπωσιάζει με την ιδιότητά της να ανασυντίθεται με έναν διαρκώς πρωτογενή και πρωτότυπο τρόπο.
Στο πολιτικό επίπεδο, συμβαίνει η απολυτότητα και η "μονοτονία" των συστημικών καθορισμών των ταξικών συστημάτων, άρα και του καπιταλισμού, να μας αναγκάζει σε μιαν αντίστοιχη μονοδιάστατη και "μονότονη" επίσης διεργασία νοητικού και πολιτικού προσδιορισμού.
Όσο και να φαντάζεται κανείς έναν πλούτο καθορισμών ή ακόμα και να "επενδύει" σε αυτόν σαν να επρόκειτο να είναι και δίοδος ή μέσο υπέρβασης τού ίδιου του καπιταλισμού, στην τελική ο καπιταλισμός (όπως και κάθε κυριαρχικό και ταξικό σύστημα) τον προσγειώνει στην ίδια την μονοδιάστατη πραγματικότητά του.
Αυτό συμβαίνει και σε θεωρητικό και σε βιωματικό επίπεδο.
Ο καπιταλισμός κινείται ως σύστημα χωρίς καμία απόκλιση ως προς τις δομικές επιλογές του και οι διάφορες παραλλαγές έχουν να κάνουν με σημαντικές μεν επιλογές, κυρίως πολιτικού και ιδεολογικού χαρακτήρα, αλλά τελικά πάλι εφαρμόζεται και κυριαρχεί πάλι μια ευρεία ταυτότητα και παραμονή σε αυτές τις συστημικές τάσεις όπως μάλιστα αυτές "αντανακλώνται" καθορίζοντας και στο λεγόμενο "εποικοδόμημα".
Στην πραγματικότητα υπάρχει ένα παγκόσμιο καπιταλιστικό σύστημα με κεντρικές και περιφερειακές δομές, μόνον που οι περιφερειακές δομές πλέον έχουν πάψει να αποτελούν μια απόλυτα εξωτερική περιφέρεια προς τα μητροπολιτικά κέντρα, άρα έχουν πάψει να είναι περιφέρειες με τον τρόπο που τις είχαν περιγράψει και αναλύσει οι θεωρητικοί του "ιμπεριαλισμού" κ.λπ.
Με αυτή την έννοια, όντως και οι ριζοσπαστικές πολιτικές για εθνικά και λαϊκά μέτωπα στην περιφέρεια απέναντι και ενάντια στον "ιμπεριαλισμό" έχουν παρέλθει ανεπιστρεπτί και μπορούν να έχουν έναν αντιδραστικό ή συμπληρωματικό ρόλο σε κυρίαρχες αστικές ημι-εθνικιστικές ή εθνικιστικές πολιτικές.
Η ίδια η υπόσταση κάθε έθνους κράτους έχει αλλοιωθεί για πάντα σε σχέση με τις αρχικές καταστατικές αρχές τής έννοιας-κατάστασης, και δεν πρόκειται να υπάρξει καμία επιστροφή σε παλαιές "καλές" ή "κακές" εποχές όπου υπήρχε μια σχετικά ευρεία δυνατότητα να ασκηθεί εθνική αυτόνομη ή ανεξάρτητη πολιτική και να υπάρξει ένα σχετικά κλειστό και σχετικά αυτάρκες πολιτικό, οικονομικό ακόμα και ιδεολογικό σύστημα.
Αυτό που έχει σημασία δεν είναι μια επιστροφή σε αυτές τις έτσι κι αλλιώς διαμφισβητούμενες αξιακά καταστατικές αρχές, αλλά μια σύνθεση που να αντιστοιχεί στην νέα πολυπλοκότητα αλλά και να προτάσσει το αίτημα τής συντήρησης και της επιβίωσης και εκείνων των δομών διαφοροποίησης που συγκροτούσαν τα "θετικά" στοιχεία τής παλαιάς αλλά όχι νεκρής πολυπλοκότητας η οποία εκφράζονταν και μέσω των εθνοτικών και άλλων προσδιορισμών.
Κάτι αντίστοιχο συμβαίνει όμως και σε πολιτικο-οικονομικές δομές που δεν έχουν άμεση σχέση με το εθνικό ή εθνοτικό πρόβλημα, όπως είναι οι μεσαίες ή μικρές δομές της πολιτικής και οικονομικής δραστηριότητας.
Ό,τι παλαιότερα λογίζονταν λόγου χάριν από τους μαρξιστές ως "προυντονισμός", ήτοι οι μικρές συναλλακτικές και κοινοτικές δομές, οι τοπικές οικονομίες, αλλά και οι μικρές ή μεσαίες πολιτικές δομές αυτοδιοίκησης, είναι μέρος αυτού που είναι να διασωθεί, συντηρηθεί και εξελιχθεί συνάμα.
Δεν είναι εξάλλου αυτό κάτι που αποδέχονται ακόμα και οι ριζοσπαστικότεροι αντικαπιταλιστές σήμερα;
Το ζήτημα είναι να είναι και αυτοί συνεπείς με αυτά που λένε και να πάψουν να ασκούνε κριτική λες και έχουν συνάψει συμβόλαιο με την νομοτέλεια ή την αλήθεια.
Μέρος της μη δογματικής και αληθινής σχέσης με τον νέο κόσμο των διαφορών εντός της οικουμένης είναι να αναγνωρίζει κανείς την πολυπλοκότητα και εκεί όπου αυτό δεν του κάνει τα χατήρια να είναι όπως το θέλει.
Ας πούμε μια κριτική στο κεφάλαιο ως έννοια δεν είναι δυνατόν να γίνεται με τον τρόπο που το κάνουν οι περισσότεροι μαρξιστές αλλά και αντεξουσιαστές, μη αναγνωρίζοντας ότι μια μη καπιταλιστική κοινωνία θα έχει μια μορφή κεφαλαίου χωρίς την μισθωτή εκμεταλλευτική σχέση.
Η συνήθης αντικαπιταλιστική κριτική είναι σε αυτό το επίπεδο αντιδραστική και συντηρητική αυτή πλέον, εφόσον δεν αναγνωρίζει ή αναγνωρίζει μόνον ως "μικροαστική" την δυνατότητα να υπάρξει μεικτή σοσιαλιστική οικονομία χωρίς εκμεταλλευτές και μισθωτή σχέση (μεταξύ) αφεντικού (και) εργαζόμενου αλλά με πάμπολλους μικρούς ιδιοκτήτες και επιχειρηματίες που θα κάνουν αυτό που δεν μπορεί να κάνει ποτέ ούτε ένα σοσιαλιστικό δημόσιο αλλά ούτε και ελευθεριακές κολλεκτίβες.
Και βέβαια υπάρχει πάντα το ζήτημα του χρήματος (τής όποιας μορφής), το οποίο είναι βλακώδες να ζητάμε να καταργηθεί εντός των επόμενων εκατονταετιών τουλάχιστον.
Βλέπουμε πως μια απόλυτη διαχωριστική γραμμή καπιταλισμού και κομμουνισμού ή ελευθεριακής κοινωνίας χωρίς τάξεις είναι μεν (σχετικά) εφικτή, αλλά από την άλλη δεν σημαίνει και τίποτα αν δεν έχει ένα ακόμα περισσότερο συγκεκριμένο και δυνητικοειδές προγραμματικό περιεχόμενο.
Ο καπιταλισμός είναι μεν (κυρίως) ένας αλλά οι πιθανοί σοσιαλισμοί πολλοί, οπότε το να κρύβεται κανείς στην μονοδιαστατικότητα του καπιταλισμού για να μην δει το πρόβλημα της σοσιαλιστικής επιλογής δεν σημαίνει πάλι τίποτα.
Μείναμε περισσότερο στην "οικονομική-πολιτική" διάσταση και αναφερθήκαμε εν τάχει και στο εθνοτικό ζήτημα, αλλά θα θέλαμε μια ζωή για να μιλήσουμε για το πολιτικό πρόβλημα ως πολιτικό πρόβλημα των κοινωνιών.
Όλοι οι "επαναστάτες", ειδικά μετά την πτώση του υπαρκτού, έχουν δώσει τα ρέστα τους για να μιλήσουνε για το ένα και το άλλο "μοντέλο" μη αυταρχικού σοσιαλισμού, αν θα είναι σοσιαλισμός της αγοράς ή ελευθεριακός κομμουνισμός χωρίς χρήμα αγορά και τα σχετικά, έχουν καταδικάσει με μελοδραματικούς ή θετικιστικότερους τόνους το κακόν κάκιστον κράτος, αλλά δεν πλησιάζουν καθόλου τον πυρήνα του πολιτικού προβλήματος της κοινωνίας.
Η πολυπλοκότητα των κοινωνικών και ανθρωπολογικών δομών και συστημάτων, έχει να κάνει όμως με αυτό το πρόβλημα.
Ο νεοαριστερός αντικρατισμός και ο αντιαυταρχισμός έχει καταντήσει πλέον μια υπεκφυγή και ένα αίσχος όχι γιατί έχει "λάθος" ιδέες αλλά γιατί τις χρησιμοποιεί για να προσπεράσει το πολιτικό πρόβλημα.
Θα έλεγα πως ακόμα και η παράβλεψη των συντηρητικών ή συντηρησιακών θεματολογιών που αναφέραμε στην αρχή γίνεται μέσω της παράβλεψης τής πολιτικής και η παράβλεψη τής πολιτικής γίνεται και για να παραβλεφθούν και παρακαμφθούν τα ζητήματα αυτά, και η παράβλεψη της πολιτικής και του πολιτικού προβλήματος γίνεται και μέσω του ιδεακά ορθού, αλλά πολιτικά "παράξενου" τελικά "αντικρατισμού".
Είναι λάθος να κολλήσει κανείς, αν θέλει να ξεκολλήσει από όλο αυτό το "νεοαριστερό" σύστημα σκέψης, στον ιδεολογικό βούρκο του αντικρατισμού και για να υπερασπιστεί την ιδέα της πολιτικής να το κάνει αυτό μέσω της υπεράσπισης της ανάγκης για κράτος και τα σχετικά. 
Αυτό ακριβώς θέλουν οι νεοαριστεροί και νεοαριστεριστές, να κολλήσεις δηλαδή στην συζήτηση περί κράτους σε ένα φιλοσοφικό επίπεδο, όπως ακριβώς γίνεται και με το ζήτημα του ορισμού του "κεφαλαίου" συμφώνως προς τις φονταμενταλιστικές αναβιώσεις της μαρξικής ανάλυσης στο έργο του Μάρξ (αποθέωση της "ζωντανής εργασίας" κ.λπ).
Ενώ το ζήτημα είναι πραγματικά αλλού.
Στην πολιτική και στην πολυπλοκότητα που αυτή φέρει και εκφράζει ως αυτόνομο φαινόμενο.
 
(συνεχίζεται)
 
 
Ιωάννης Τζανάκος
 

Ιωάννης Τζανάκος - Ιστολόγια

  • δεν πουλιέται - [image: Αποτέλεσμα εικόνας για agia thalassa tinos] Μάζεψαν τη ψαριά με μια βιασύνη που θύμιζε τον χρόνο Απλώνοντας τη πραμάτεια στο παζάρι πούλησαν και το...
    Πριν από 1 ημέρα
  • Why Women Had Better Sex Under Socialism - The New York Times - Why Women Had Better Sex Under Socialism - The New York Times Photo A woman working at a collective farm near Moscow in 1955. Credit Mark Redkin/FotoSo...
    Πριν από 2 ημέρες

Δρεπάνι

Δρεπάνι
Δρεπάνι..

Αρχειοθήκη ιστολογίου

Kurdistan

Nichts

Nichts

Πολιτική και Γεωπολιτική..

Στα όρια..

Ουρανός

Ουρανός

Ερμηνείες της ιστορίας..

Επιστημονικά και επιστημονικοφανή..