Αυτοκαθορισμός

Αυτοκαθορισμός

Τετάρτη, 28 Ιουνίου 2017

Πολιτική [1]



Η πολυπλοκότητα των ανθρώπινων κοινωνιών δεν είναι μια απλή λέξη, ένας νοητικός τρόπος για να λέμε κάτι και έπειτα να το ξεχνάμε, αλλά είναι μια πραγματικότητα, μια μοίρα των ανθρώπων που πρέπει κάποια στιγμή να συνηθίσουμε να την αποδεχόμαστε, όσοι δεν το έχουν κάνει ακόμα ή όσοι νομίζουν ότι το έχουν κάνει αλλά δεν το έχουν κάνει στα αλήθεια.
Οι όροι που χρησιμοποιούμε για την ανάλυση και περιγραφή των κοινωνιών που σαν πλήθος συναπαρτίζουν την παγκόσμια κοινωνία των ανθρώπων οφείλουν να είναι αντίστοιχοι με αυτή την κατάσταση που νοηματοδοτούμε αφαιρετικά με τον όρο πολυπλοκότητα.
Δεν υπάρχει γενικά και αφηρημένα οικουμένη και έθνος, δεν υπάρχει γενικά και αφηρημένα καπιταλισμός και σοσιαλισμός, δεν υπάρχει γενικά και αφηρημένα κρατική και μη κρατική κοινωνία, δεν υπάρχει γενικά και αφηρημένα πατριαρχική και ελευθεριακή κοινωνία, δεν υπάρχει γενικά και αφηρημένα ταξική και α-ταξική κοινωνική σχέση, και πάει λέγοντας με μια σειρά και άλλων ίσως το ίδιο σημαντικών προσδιορισμών του πραγματικού.
Είναι μοίρα λοιπόν να έχουμε το καθήκον να ενώνουμε ένα πλήθος προσδιορισμών με μια ενότητά τους, μια πάντα πειραματική νοητική ενότητά τους που πρέπει να παραμείνει πειραματική εφόσον η ίδια η κοινωνική πραγματικότητα είναι θα έλεγε κανείς "ταγμένη" για να μας εντυπωσιάζει με την ιδιότητά της να ανασυντίθεται με έναν διαρκώς πρωτογενή και πρωτότυπο τρόπο.
Στο πολιτικό επίπεδο, συμβαίνει η απολυτότητα και η "μονοτονία" των συστημικών καθορισμών των ταξικών συστημάτων, άρα και του καπιταλισμού, να μας αναγκάζει σε μιαν αντίστοιχη μονοδιάστατη και "μονότονη" επίσης διεργασία νοητικού και πολιτικού προσδιορισμού.
Όσο και να φαντάζεται κανείς έναν πλούτο καθορισμών ή ακόμα και να "επενδύει" σε αυτόν σαν να επρόκειτο να είναι και δίοδος ή μέσο υπέρβασης τού ίδιου του καπιταλισμού, στην τελική ο καπιταλισμός (όπως και κάθε κυριαρχικό και ταξικό σύστημα) τον προσγειώνει στην ίδια την μονοδιάστατη πραγματικότητά του.
Αυτό συμβαίνει και σε θεωρητικό και σε βιωματικό επίπεδο.
Ο καπιταλισμός κινείται ως σύστημα χωρίς καμία απόκλιση ως προς τις δομικές επιλογές του και οι διάφορες παραλλαγές έχουν να κάνουν με σημαντικές μεν επιλογές, κυρίως πολιτικού και ιδεολογικού χαρακτήρα, αλλά τελικά πάλι εφαρμόζεται και κυριαρχεί πάλι μια ευρεία ταυτότητα και παραμονή σε αυτές τις συστημικές τάσεις όπως μάλιστα αυτές "αντανακλώνται" καθορίζοντας και στο λεγόμενο "εποικοδόμημα".
Στην πραγματικότητα υπάρχει ένα παγκόσμιο καπιταλιστικό σύστημα με κεντρικές και περιφερειακές δομές, μόνον που οι περιφερειακές δομές πλέον έχουν πάψει να αποτελούν μια απόλυτα εξωτερική περιφέρεια προς τα μητροπολιτικά κέντρα, άρα έχουν πάψει να είναι περιφέρειες με τον τρόπο που τις είχαν περιγράψει και αναλύσει οι θεωρητικοί του "ιμπεριαλισμού" κ.λπ.
Με αυτή την έννοια, όντως και οι ριζοσπαστικές πολιτικές για εθνικά και λαϊκά μέτωπα στην περιφέρεια απέναντι και ενάντια στον "ιμπεριαλισμό" έχουν παρέλθει ανεπιστρεπτί και μπορούν να έχουν έναν αντιδραστικό ή συμπληρωματικό ρόλο σε κυρίαρχες αστικές ημι-εθνικιστικές ή εθνικιστικές πολιτικές.
Η ίδια η υπόσταση κάθε έθνους κράτους έχει αλλοιωθεί για πάντα σε σχέση με τις αρχικές καταστατικές αρχές τής έννοιας-κατάστασης, και δεν πρόκειται να υπάρξει καμία επιστροφή σε παλαιές "καλές" ή "κακές" εποχές όπου υπήρχε μια σχετικά ευρεία δυνατότητα να ασκηθεί εθνική αυτόνομη ή ανεξάρτητη πολιτική και να υπάρξει ένα σχετικά κλειστό και σχετικά αυτάρκες πολιτικό, οικονομικό ακόμα και ιδεολογικό σύστημα.
Αυτό που έχει σημασία δεν είναι μια επιστροφή σε αυτές τις έτσι κι αλλιώς διαμφισβητούμενες αξιακά καταστατικές αρχές, αλλά μια σύνθεση που να αντιστοιχεί στην νέα πολυπλοκότητα αλλά και να προτάσσει το αίτημα τής συντήρησης και της επιβίωσης και εκείνων των δομών διαφοροποίησης που συγκροτούσαν τα "θετικά" στοιχεία τής παλαιάς αλλά όχι νεκρής πολυπλοκότητας η οποία εκφράζονταν και μέσω των εθνοτικών και άλλων προσδιορισμών.
Κάτι αντίστοιχο συμβαίνει όμως και σε πολιτικο-οικονομικές δομές που δεν έχουν άμεση σχέση με το εθνικό ή εθνοτικό πρόβλημα, όπως είναι οι μεσαίες ή μικρές δομές της πολιτικής και οικονομικής δραστηριότητας.
Ό,τι παλαιότερα λογίζονταν λόγου χάριν από τους μαρξιστές ως "προυντονισμός", ήτοι οι μικρές συναλλακτικές και κοινοτικές δομές, οι τοπικές οικονομίες, αλλά και οι μικρές ή μεσαίες πολιτικές δομές αυτοδιοίκησης, είναι μέρος αυτού που είναι να διασωθεί, συντηρηθεί και εξελιχθεί συνάμα.
Δεν είναι εξάλλου αυτό κάτι που αποδέχονται ακόμα και οι ριζοσπαστικότεροι αντικαπιταλιστές σήμερα;
Το ζήτημα είναι να είναι και αυτοί συνεπείς με αυτά που λένε και να πάψουν να ασκούνε κριτική λες και έχουν συνάψει συμβόλαιο με την νομοτέλεια ή την αλήθεια.
Μέρος της μη δογματικής και αληθινής σχέσης με τον νέο κόσμο των διαφορών εντός της οικουμένης είναι να αναγνωρίζει κανείς την πολυπλοκότητα και εκεί όπου αυτό δεν του κάνει τα χατήρια να είναι όπως το θέλει.
Ας πούμε μια κριτική στο κεφάλαιο ως έννοια δεν είναι δυνατόν να γίνεται με τον τρόπο που το κάνουν οι περισσότεροι μαρξιστές αλλά και αντεξουσιαστές, μη αναγνωρίζοντας ότι μια μη καπιταλιστική κοινωνία θα έχει μια μορφή κεφαλαίου χωρίς την μισθωτή εκμεταλλευτική σχέση.
Η συνήθης αντικαπιταλιστική κριτική είναι σε αυτό το επίπεδο αντιδραστική και συντηρητική αυτή πλέον, εφόσον δεν αναγνωρίζει ή αναγνωρίζει μόνον ως "μικροαστική" την δυνατότητα να υπάρξει μεικτή σοσιαλιστική οικονομία χωρίς εκμεταλλευτές και μισθωτή σχέση (μεταξύ) αφεντικού (και) εργαζόμενου αλλά με πάμπολλους μικρούς ιδιοκτήτες και επιχειρηματίες που θα κάνουν αυτό που δεν μπορεί να κάνει ποτέ ούτε ένα σοσιαλιστικό δημόσιο αλλά ούτε και ελευθεριακές κολλεκτίβες.
Και βέβαια υπάρχει πάντα το ζήτημα του χρήματος (τής όποιας μορφής), το οποίο είναι βλακώδες να ζητάμε να καταργηθεί εντός των επόμενων εκατονταετιών τουλάχιστον.
Βλέπουμε πως μια απόλυτη διαχωριστική γραμμή καπιταλισμού και κομμουνισμού ή ελευθεριακής κοινωνίας χωρίς τάξεις είναι μεν (σχετικά) εφικτή, αλλά από την άλλη δεν σημαίνει και τίποτα αν δεν έχει ένα ακόμα περισσότερο συγκεκριμένο και δυνητικοειδές προγραμματικό περιεχόμενο.
Ο καπιταλισμός είναι μεν (κυρίως) ένας αλλά οι πιθανοί σοσιαλισμοί πολλοί, οπότε το να κρύβεται κανείς στην μονοδιαστατικότητα του καπιταλισμού για να μην δει το πρόβλημα της σοσιαλιστικής επιλογής δεν σημαίνει πάλι τίποτα.
Μείναμε περισσότερο στην "οικονομική-πολιτική" διάσταση και αναφερθήκαμε εν τάχει και στο εθνοτικό ζήτημα, αλλά θα θέλαμε μια ζωή για να μιλήσουμε για το πολιτικό πρόβλημα ως πολιτικό πρόβλημα των κοινωνιών.
Όλοι οι "επαναστάτες", ειδικά μετά την πτώση του υπαρκτού, έχουν δώσει τα ρέστα τους για να μιλήσουνε για το ένα και το άλλο "μοντέλο" μη αυταρχικού σοσιαλισμού, αν θα είναι σοσιαλισμός της αγοράς ή ελευθεριακός κομμουνισμός χωρίς χρήμα αγορά και τα σχετικά, έχουν καταδικάσει με μελοδραματικούς ή θετικιστικότερους τόνους το κακόν κάκιστον κράτος, αλλά δεν πλησιάζουν καθόλου τον πυρήνα του πολιτικού προβλήματος της κοινωνίας.
Η πολυπλοκότητα των κοινωνικών και ανθρωπολογικών δομών και συστημάτων, έχει να κάνει όμως με αυτό το πρόβλημα.
Ο νεοαριστερός αντικρατισμός και ο αντιαυταρχισμός έχει καταντήσει πλέον μια υπεκφυγή και ένα αίσχος όχι γιατί έχει "λάθος" ιδέες αλλά γιατί τις χρησιμοποιεί για να προσπεράσει το πολιτικό πρόβλημα.
Θα έλεγα πως ακόμα και η παράβλεψη των συντηρητικών ή συντηρησιακών θεματολογιών που αναφέραμε στην αρχή γίνεται μέσω της παράβλεψης τής πολιτικής και η παράβλεψη τής πολιτικής γίνεται και για να παραβλεφθούν και παρακαμφθούν τα ζητήματα αυτά, και η παράβλεψη της πολιτικής και του πολιτικού προβλήματος γίνεται και μέσω του ιδεακά ορθού, αλλά πολιτικά "παράξενου" τελικά "αντικρατισμού".
Είναι λάθος να κολλήσει κανείς, αν θέλει να ξεκολλήσει από όλο αυτό το "νεοαριστερό" σύστημα σκέψης, στον ιδεολογικό βούρκο του αντικρατισμού και για να υπερασπιστεί την ιδέα της πολιτικής να το κάνει αυτό μέσω της υπεράσπισης της ανάγκης για κράτος και τα σχετικά. 
Αυτό ακριβώς θέλουν οι νεοαριστεροί και νεοαριστεριστές, να κολλήσεις δηλαδή στην συζήτηση περί κράτους σε ένα φιλοσοφικό επίπεδο, όπως ακριβώς γίνεται και με το ζήτημα του ορισμού του "κεφαλαίου" συμφώνως προς τις φονταμενταλιστικές αναβιώσεις της μαρξικής ανάλυσης στο έργο του Μάρξ (αποθέωση της "ζωντανής εργασίας" κ.λπ).
Ενώ το ζήτημα είναι πραγματικά αλλού.
Στην πολιτική και στην πολυπλοκότητα που αυτή φέρει και εκφράζει ως αυτόνομο φαινόμενο.
 
(συνεχίζεται)
 
 
Ιωάννης Τζανάκος
 

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Ιωάννης Τζανάκος - Ιστολόγια

Δρεπάνι

Δρεπάνι
Δρεπάνι..

Αρχειοθήκη ιστολογίου

Kurdistan

Nichts

Nichts

Πολιτική και Γεωπολιτική..

Στα όρια..

Ουρανός

Ουρανός

Ερμηνείες της ιστορίας..

Επιστημονικά και επιστημονικοφανή..