Τετάρτη, 9 Μαΐου 2018

αριστερός αντιεθνικιστικός αντισιωνισμός [Πριν & Ιος]

Πηγή:

Ναζί σιωνιστές και ελληνικά F-16 (Πριν)…


Posted: November 1, 2015 / in: Πρινίσματα Εποχής / Comments Off on Ναζί σιωνιστές και ελληνικά F-16…
Ναζί σιωνιστές και ελληνικά F-16…

του Διονύση Ελευθεράτου
Ο Νετανιάχου και ο Χίτλερ, το Ισραήλ και το αδιευκρίνιστο «αντίτιμο»
Σκέφτεστε πόσο θα διαρκούσαν οι αντιδράσεις, ανά τον πλανήτη, εάν ο πρωθυπουργός οποιουδήποτε «συνηθισμένου» κράτους εκστό­μιζε αυτό που είπε ο Νετανιάχου; Υποθέτετε πόσο -και για πόσο- θα στηλιτευόταν κάθε άλλος ηγέτης χώρας που θα ισχυριζόταν πως ο -σχεδόν … καλοπροαίρετος απέναντι στους Εβραίους- Χίτλερ πείσθηκε από έναν μουφτή (!) να κάνει το Ολοκαύτωμα;
Με τον ηγέτη του «περιούσιου» κράτους, βε­βαίως, δεν θα ήταν δυνατόν να ισχύουν τα «ει­ωθότα»… Δεν χρήζει αναλύσεων το όλο πράγ­μα. Αρκεί μία υπόμνηση: Ακόμη και ο Τό­νι Μπλερ είχε δηλώσει, προ εννέα ετών, ότι αδυνατεί να επικρίνει δημοσίως το Ισρα­ήλ… Ήταν τότε που ο ισραηλινός στρατός σκότωνε κατά συρροή αμάχους στο Λίβα­νο και έσβηνε από το χάρτη την Κανά, ανα­ζητώντας στις θανατώσεις γερόντων και γυ­ναικόπαιδων το «ισοδύναμο» της στρατιω­τικής του ήττας από τη Χεζμπολάχ…
Ιδού λοιπόν το φαινομενικώς παράδο­ξο: Εδώ και δεκαετίες κάθε κριτική εναντί­ον της -διαχρονικά εγκληματικής, ρατσι­στικής- πολιτικής του Τελ Αβίβ σε βάρος των Παλαιστινίων επισύρει τους γνωστούς, μονότονους, βλακώδεις, εμετικούς αφορι­σμούς περί «αντισημιτισμού» και αναπαραγωγής ναζιστικών (!!) στερεοτύπων, αλλά, ω του θαύμα­τος, ο ισραηλινός πρωθυπουργός προτιμά να ελα­φρύνει τη θέση του Τρίτου Ράιχ, παρουσιάζοντάς το περίπου ως παρασυρμένο από τους «αληθι­νούς υπαίτιους», τους Παλαιστίνιους…
Η ιστορική αλήθεια στα ιδεολογικά κρεματό­ρια έμπνευσης Νετανιάχου. Μόνον αυτού; Όχι κι αυτό είναι το πλέον αξιοπρόσεκτο.
Στις αρχές του 2012, εσωκομματικός αντίπα­λος του Νετανιάχου στη διεκδίκηση της αρχη­γίας του ακροδεξιού Λικούντ ήταν ο Μοσέ Φά­ιγκλιν. Ο τύπος αυτός, που σε εκείνη την αναμέ­τρηση συγκέντρωσε το διόλου ευκαταφρόνητο 25%, ήταν ήδη διάσημος για τον απύθμενο θαυ­μασμό του προς τον ηγέτη του Τρίτου Ράιχ. Αυ­τήν την «απαράμιλλη στρατιωτική μεγαλοφυϊα» που «εξασφάλισε στη χώρα του δημόσια τάξη κι ένα καθεστώς – μοντέλο, με υποδειγματικό δικα­στικό σύστημα». Ναι, ο Χίτλερ… Ο Φάιγκλιν τα έλεγε αυτά δημοσίως, κάμποσα χρονάκια προτού τον τιμήσει το ¼ των περίπου 60.000 μελών του Λικούντ που είχαν συμμετάσχει στις εσωκομμα­τικές εκλογές του 2012.
Θαλάμους αερίων για τους Παλαιστίνιους δεν είχε ζητήσει βεβαίως ο θαυμαστής του Χίτ­λερ, Φάιγκλιν. Αρκέστηκε σε ηπιότερες προτά­σεις: Να κοπεί η παροχή νερού και ηλεκτρικού ρεύματος στους Παλαιστίνιους, να μην εκπροσω­πούνται οι Άραβες πολίτες του Ισραήλ στο κοι­νοβούλιο της χώρας, κλπ. Εξυπακούεται πως η πρόσφατη αποστροφή του Νετανιάχου για τον παρασυρμένο Φύρερ είναι κατά πολύ σοβαρό­τερη, καθώς προέρχεται από χείλη πρωθυπουρ­γού. Ανεξήγητη όμως δεν τη λες, εκτός αν παρα­βλέψεις πόσα στοιχεία επί μέρους κτηνωδιών, «τε­λικών λύσεων» («σύγχρονης» κοπής) αλά Ισρα­ήλ, σε βάρος των Παλαιστινίων, επεδίωκε ο ση­μερινός πρωθυπουργός.
Για όσους δεν γνωρίζουν ή δεν θυμούνται, σημειώνουμε κάτι: Τον Αύγουστο του 2005 ο Νε­τανιάχου παραιτήθηκε από το αξίωμα του υπουρ­γού Οικονομικών της κυβέρνησης Σαρόν, επειδή έκρινε ως ανεπαρκώς (!) επιθετική την πολιτική του Τελ Αβίβ εναντίον των «μιασμάτων». Ήθελε περισσότερους, πολλούς περισσότερους εποίκους στα παλαιστινιακά εδάφη και καμία «απαγκίστρω­ση» του Ισραήλ από τη Λωρίδα της Γάζας. Επα­ναλαμβάνουμε αυτό που, αν δεν ήταν εφιαλτικό, θα έμοιαζε ανέκδοτο: Ο Νετανιάχου θεωρούσε τον Σαρόν υπερβολικά ήπιο απέναντι στους Πα­λαιστίνιους. Ναι, τον διαβόητο εγκληματία Σαρόν!
Τον Σαρόν… Τον «άνθρωπο» που ως υπουρ­γός «Άμυνας» συνέδεσε το όνομά του με την εξο­λόθρευση χιλιάδων αμάχων στους παλαιστινια­κούς καταυλισμούς Σάμπρα και Σατίλα (Λίβανος, Σεπτέμβριος 1982) και ως πρωθυπουργός με μια ακόμη μαζική σπορά θανάτου, στην ισοπεδωμέ­νη Τζενίν (Απρίλιος 2006).
Τον πρωθυπουργό που προκάλεσε την Ιντι­φάντα του 2000 με την επίσκεψη- πρόκληση στο τέμενος Αλ Ακσά της Ιερουσαλήμ. Τον «γενναίο» εκτελεστή 69 γυναικόπαιδων στο παλαιστινια­κό χωριό Κίμπια το 1953 -ω, ναι, από τα 25 του έτη έδειξε πόσο «λαμπρή» καριέρα θα έκανε. Τον υπεύθυνο για τη θανάτωση 270 αιγυπτίων αιχμα­λώτων πολέμου το 1956, καθώς και για την εν ψυχρώ δολοφονία 104 Παλαιστινίων, το 1971. Και αυτά είναι μόνον τα γνωστά, τα εξακριβωμέ­να «ανδραγαθήματα» του «ενδοτικού» Σαρόν… Εάν, πάντως, ο άγνωστος συνήγορος του Νετα­νιάχου επιθυμούσε να ανιχνεύσει κάποια ιστορι­κή, σιωνιστική συνέπεια στην περί (και υπέρ…) Χίτλερ αποστροφή, θα μπορούσε να επικαλεστεί τη «γραμμή» των σκληροπυρηνικών σιωνιστών της τρομοκρατικής οργάνωσης «Λέχι», κατά τη χαραυγή της δεκαετίας του 1940: Εισηγούνταν να συμμετάσχουν οι ένοπλες εβραϊκές οργανώ­σεις στον πόλεμο, στο πλευρό της ναζιστικής Γερ­μανίας, με στόχο να εκδιωχθούν οι Άγγλοι από την Παλαιστίνη…
Όσο για την ισραηλινή αντιπολίτευση, η οποία δήλωσε έκπληκτη και οργισμένη με τη δήλωση Νετανιάχου, καλύτερα θα ήταν να αναλογιστεί το προφανές: Η κραυγαλέα, άνευ επιφάσεων ανά­δειξη της συγγένειας σιωνισμού και ναζισμού εί­ναι μάλλον αναπόδραστη, όταν πρόκειται για ένα κράτος που θεωρεί τη διαρκή, αιώνια καταπίεση των «μέσα» και των «δίπλα», ως όρο για την επι­βίωσή του. Ας το διατυπώσουμε κάπως σχηματι­κά: Όταν θεωρείς «κανονικότητα» την εξαθλίωση των ανθρώπων στη Λωρίδα της Γάζας (αρκεί να μην εκτοξεύεται καμία ρουκέτα από εκεί…), τότε τα μόνα ιδεολογήματα που μπορούν να σε «δικαι­ώσουν» είναι όσα τεκμαίρουν την «ανάγκη» των γκέτο – και μάλιστα στην πιο απάνθρωπη εκδο­χή τους. Όπως ακριβώς η χιτλερική «σύλληψη» του «αναγκαίου ζωτικού χώρου» αναβιώνει χά­ρη στους ισραηλινούς εποικισμούς, τους οποίους μάλιστα συνοδεύουν άφθονα κρούσματα βιαιο­τήτων, σε βάρος των «άλλων».
Αν δεν μας απατά η μνήμη μας, το δόγμα πως το Ισραήλ δεν τηρεί κανέναν κανόνα «ανα­λογικότητας» όταν πρόκειται να απαντήσει σε (υπαρκτές ή ανύπαρκτες) εχθρικές κινή­σεις, διατυπώθηκε το 2006, όχι από κάποιον Νετανιάχου, αλλά από την Τζίπι Λίβνι. Την αρχηγό –τότε- του κεντροδεξιού κόμματος Καντίμα και υπουργό Εξωτερικών στη συ­γκυβέρνηση με το Εργατικό Κόμμα, η οποία ήδη διενεργούσε την επιδρομή στο Λίβανο.
Αλήθεια, τι περισσότερο ή λιγότερο από αυτό, το «δεν δεσμευόμαστε από καμία ανα­λογικότητα», της κεντροδεξιάς Λίβνι, θα μπο­ρούσαν να επικαλεστούν οι ναζί τον Νοέμ­βριο του 1938 για να «δικαιολογήσουν» τα πογκρόμ της Νύχτας των Κρυστάλλων; Και ποια δόγματα «ασφάλειας» εξηγούν τη βάναυ­ση συμπεριφορά που επιφυλάσσουν, πλέον, οι ισραηλινές αρχές ακόμη και στους αφρικανούς πρόσφυγες και μετανάστες; Η αηδιαστική στά­ση των ΗΠΑ και της Ευρώπης για όλα αυτά δεν εντάσσεται στο αντικείμενο του παρόντος σημει­ώματος (δεν επαρκεί κι ο χώρος). Περιοριζόμα­στε σήμερα, έστω και δίκην επιλόγου, στην ελλη­νική αριστερή κυβέρνηση, η οποία προσφάτως επισφράγισε την «κολιγιά» με τον εκλαμπρότα­το Νετανιάχου (η ίδια «κολιγιά» ισχύει βεβαίως και με τη χούντα του Καϊρου), στέλνοντας F-16 να συμμετάσχουν στη «Μπλε Σημαία», τη μεγα­λύτερη ισραηλινή αεροπορική άσκηση που έγι­νε ποτέ, σύμφωνα με το Τελ Αβίβ. Εμείς και οι ΗΠΑ σπεύσαμε…
Επειδή αφομοιώσαμε το μάθημα πως «η εξω­τερική πολιτική βασίζεται σε υπολογισμούς και όχι σε συναισθηματισμούς», περιμένουμε με έντο­νο ενδιαφέρον να πληροφορηθούμε το αντίτιμο αυτής της επιλογής. Είναι μήπως η προσδοκία ότι θα ρουφήξουμε ευκολότερα (με «καλαμάκι» τον άξονα Αθήνας- Τελ Αβίβ- Καϊρου – Λευκωσί­ας) τους υδρογονάνθρακες της Κύπρου; Ποιους; Αυτούς που διαπιστώθηκε ότι είναι τόσο λίγοι, ώστε μάλλον δεν αξίζουν τον κόπο -και το κόστος- σοβαρών γεωτρήσεων; Μήπως ότι καλοπιάνου­με τους Αμερικανούς και θα ανταμειφθούμε στο «μέτωπο» του χρέους και της οικονομικής πολι­τικής; Καλά, ας το συζητήσουμε αυτό εάν κάπο­τε ο Τσίπρας, περιχαρής για τα μυστηριώδη «ευ­ήκοα ώτα» στις ΗΠΑ, προλάβει να προσγειωθεί στο «Ελ. Βενιζέλος» χωρίς η Λαγκάρντ να «ευ­φράνει» τα δικά μας ώτα με την απαίτηση για 1,4 δισ. περικοπών ακόμα…
Προς το παρόν τα ώτα μας αναμένουν την απάντηση: Ποιο είναι το αντίτιμο για αυτό το κα­τάντημα;

                         ------------------------------------------

Πηγή:

Ο άγνωστος σιωνισμός 

ΜΥΘΟΣ ΚΑΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΒΡΑΪΚΟ ΕΘΝΙΚΙΣΜΟ

Ο άγνωστος σιωνισμός   



Πρόκειται, αναμφίβολα, για μια από τις πιο φορτισμένες πολιτικά έννοιες του τελευταίου αιώνα. Για μεγάλο μέρος της παγκόσμιας (και, φυσικά, της ελληνικής) κοινής γνώμης συνδέεται με κάθε πιθανή και απίθανη συνωμοσιολογία. Η στρατηγική των αντισημιτών όπου γης, να συγκαλύπτονται πίσω από την ηπιότερη προσωνυμία του «αντισιωνιστή», πολλαπλασιάζει τη σύγχυση.
 

Κι όμως, ο σιωνισμός υπήρξε ένα απόλυτα ορατό πολιτικό φαινόμενο, πλήρως ενταγμένο στην εθνικιστική νεωτερικότητα του 19ου και του 20ού αιώνα: με τα συνέδριά του, τις τάσεις του, τις συγκεκριμένες διεκδικήσεις του, την προσαρμογή του στις εκάστοτε συγκυρίες, τις αντιπαλότητες που γέννησε. Τώρα που η βάρβαρη καταστολή της δεύτερης Ιντιφάντα τροφοδοτεί κάθε λογής ανακλαστικά, αξίζει να ασχοληθούμε μαζί του, ξεκαθαρίζοντας την ιστορική πραγματικότητα απ' το μύθο.

Τι είναι, λοιπόν, ο σιωνισμός;

* Τίποτα περισσότερο και τίποτα λιγότερο από τον εθνικισμό (το εθνικό κίνημα, αν προτιμάτε) που αναπτύχθηκε κατά τη διάρκεια του περασμένου αιώνα στο εσωτερικό των εβραϊκών κοινοτήτων της Ευρώπης και της Αμερικής, με στόχο τη δημιουργία μιας «εθνικής εστίας» (σαφέστερα: ενός εθνικού κράτους) στην Παλαιστίνη.

* Ως όρος, πρωτοδιατυπώθηκε το 1890 από τον βιεννέζο συγγραφέα Νόρμαν Μπιρνμπάουμ. «Σιών» ήταν ένας λόφος της αρχαίας Ιερουσαλήμ, λέξη που χρησιμοποιείται στους Ψαλμούς της Παλαιάς Διαθήκης και ως εναλλακτική ονομασία της ίδιας της πόλης. 

Βέβαια, οι θιασώτες του τείνουν να προσδίδουν στο σιωνισμό ευρύτερες διαστάσεις -είτε αναζητώντας τις απαρχές του σε πολύ παλιότερους καιρούς (με την προσφυγή σε κείμενα της προχριστιανικής ιουδαϊκής γραμματείας), είτε φορτίζοντάς τον με ποικίλες μυστικές ή πολιτικές συνδηλώσεις. Πρόκειται όμως για μια τάση που συναντάμε σε όλα ανεξαίρετα τα εθνικά κινήματα, και η οποία δεν θα πρέπει να μας κάνει να χάσουμε από τα μάτια μας την ουσία των πραγμάτων. 

Το ξεκίνημα 

* Επίσημη αφετηρία του κινήματος αποτέλεσε το πρώτο σιωνιστικό συνέδριο, το οποίο πραγματοποιήθηκε στην ελβετική πόλη Βασιλεία τον Αύγουστο του 1897 με συμμετοχή 192 αντιπροσώπων από διάφορες χώρες. Το συνέδριο αυτό έθεσε ως σκοπό του σιωνιστικού κινήματος «τη δημιουργία, με νόμιμα μέσα, μιας εστίας για τον εβραϊκό λαό στην Παλαιστίνη». Ως ενδιάμεσοι στόχοι ορίστηκαν, επί λέξει, τα εξής:

1. «Η προώθηση του εποικισμού της Παλαιστίνης με εβραίους αγροτικούς και βιομηχανικούς εργάτες.

2. Η οργάνωση και το δέσιμο όλων των εβραίων μέσα από κατάλληλους θεσμούς, τοπικούς και διεθνείς, σε συμφωνία με τους νόμους κάθε χώρας.

3. Η ενίσχυση και η καλλιέργεια του εβραϊκού εθνικού συναισθήματος και συνείδησης.

4. Η προσπάθεια για την απόσπαση της συναίνεσης των κυβερνήσεων, όπου αυτό είναι απαραίτητο, για την επιτυχία των παραπάνω στόχων».

Από οργανωτική άποψη, αποτέλεσμα του συνεδρίου ήταν η δημιουργία μιας διεθνούς Σιωνιστικής Οργάνωσης, επιφορτισμένης με τη βολιδοσκόπηση των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων και την οργάνωση των επόμενων συνεδρίων (που τον πρώτο καιρό πραγματοποιούνταν σε ετήσια βάση). Ακολούθησε η σύσταση της «Εβραϊκής Αποικιακής Πίστης» για τη χρηματοδότηση του εποικισμού της Παλαιστίνης (1899) και του «Εθνικού Εβραϊκού Ταμείου» για την εξαγορά γης εκεί (1901). 

Πρώτος πρόεδρος της οργάνωσης εκλέχθηκε ο δημοσιογράφος Τέοντορ Χερτσλ (1860-1904). Την προηγούμενη χρονιά είχε εκδώσει ένα βιβλίο με τίτλο «Το εβραϊκό κράτος», όπου εξέφραζε την άποψη ότι το εβραϊκό ζήτημα είναι εθνικό κι όχι κοινωνικό -και ότι, κατ' επέκταση, δεν πρόκειται να λυθεί με την αφομοίωση αλλά μονάχα με τη δημιουργία ενός ιδιαίτερου εθνικού κράτους. 

Το ζητούμενο δεν ήταν καθόλου εύκολη υπόθεση: Στην ίδια την Παλαιστίνη, το 1881, ο εβραϊκός πληθυσμός δεν ξεπερνούσε το 5% των κατοίκων (περίπου 24.000 σε σύνολο 500.000). Στις εβραϊκές κοινότητες της δυτικής Ευρώπης, οι σιωνιστές αποτελούσαν μια μικρή μειοψηφία, καθώς ελάχιστοι έβλεπαν με καλό μάτι την εγκατάλειψη των πατρογονικών τους εστιών για να αλλάξουν τρόπο ζωής στη μακρινή, οθωμανική Ανατολή.

Διαφορετικά ήταν τα πράγματα στην ανατολική Ευρώπη -την Αυστροουγγαρία και ιδίως τη Ρωσία- όπου οι εβραίοι αντιμετώπιζαν πολύ πιο άμεσα την πίεση θεσμοποιημένων διακρίσεων και διαδοχικών πογκρόμ.

Αν υπήρξε άλλωστε ένας παράγοντας που μπορεί να θεωρηθεί ως ο κατεξοχήν υπεύθυνος για τη γέννηση κι ανάπτυξη του σιωνισμού, αυτός δεν ήταν άλλος από τον αντισημιτισμό. Αυτός δημιούργησε σ' έναν αυξανόμενο αριθμό εβραίων την πεποίθηση ότι θα ήταν αδύνατο να ενσωματωθούν αρμονικά στις επιμέρους εθνικές κοινότητες των χωρών όπου ζούσαν. 

Η σχέση ανάμεσα στον αντισημιτισμό και τον σιωνισμό ήταν έτσι κάτι παραπάνω από συμπληρωματική. Η πρώτη μορφή σιωνιστικής οργάνωσης, η Hovevei Zion (Εραστές της Σιών) εμφανίστηκε στη Ρωσία αμέσως μετά το μεγάλο πογκρόμ του 1881, με σκοπό την «επιστροφή» των καταδιωκόμενων μελών της στην Παλαιστίνη.

Ο ίδιος ο Χερτσλ ήταν ένας σχεδόν απόλυτα αφομοιωμένος ισραηλίτης της Βιέννης, ώσπου ήρθε σε επαφή με το αντισημιτικό ξέσπασμα της υπόθεσης Ντρέιφους κατά την παραμονή του ως ανταποκριτή στο Παρίσι. Ανάλογη υπήρξε η διαδρομή και των περισσότερων από τα άλλα στελέχη του κινήματος. 

Αυτή η πίεση εξηγεί σε μεγάλο βαθμό και τις ταλαντεύσεις των πρώτων σιωνιστών όσον αφορά τον τόπο οικοδόμησης της εθνικής τους εστίας. Αν η ιδέα της Παλαιστίνης ήταν φορτισμένη από την θρησκευτική παράδοση, δεν έλειψαν καθόλου οι έναλλακτικές προτάσεις:

* «Πρέπει να βρούμε οπωσδήποτε μια πατρίδα, στην Παλαιστίνη, την Αμερική ή κάπου αλλού» γράφει χαρακτηριστικά το 1882 ένας από τους προπομπούς του κινήματος, ο Λέον Πίνσκερ.

* Στο «Εβραϊκό Κράτος», ο ίδιος ο Χερτσλ γράφει ότι «δύο περιοχές μπορούν να ληφθούν υπόψη» για τον προτεινόμενο εποικισμό: «Η Παλαιστίνη και η Αργεντινή».

* Σοβαρότερη υπήρξε, μεταξύ 1903 και 1905, η συζήτηση μιας επίσημης βρετανικής πρότασης για την παραχώρηση εδαφών στην Ουγκάντα. 

* Τελικά επικράτησε ο παλαιστινοκεντρισμός, αν και όχι χωρίς αντιδράσεις: μια ολόκληρη τάση του κινήματος, οι «τεριτοριαλιστές», διασπάστηκε διεκδικώντας μίαν οποιαδήποτε εδαφική αποκατάσταση. 

Η πολυμορφία

Ενα μέρος τους θα επιχειρήσει να οικοδομήσει, στα πρώτα χρόνια της ΕΣΣΔ, μια αυτόνομη εβραϊκή εθνική εστία στο Μπιρομπιτζάν της ανατολικής Σιβηρίας.

Το εδαφικό ζήτημα δεν ήταν το μοναδικό που έθεσε σε δοκιμασία την ενότητα των σιωνιστών.

Η εθνοκάθαρση των Παλαιστινίων υπήρξε εξίσου συστατικό στοιχείο του σιωνισμού όσο και ο εποικισμός των Εβραίων (φωτό) 
Στο πέρασμα του χρόνου, επιμέρους διαφοροποιήσεις όσον αφορά είτε την ακολουθητέα τακτική είτε τα κοινωνικά χαρακτηριστικά της υπό ίδρυση «εθνικής εστίας» είχαν ως αποτέλεσμα το σχηματισμό διαφορετικών ρευμάτων στο εσωτερικό του κινήματος: 

* Οι «πολιτικοί σιωνιστές», με επικεφαλής τον Χερτσλ, θεωρούσαν ότι μοναδικός δρόμος για την απόκτηση πατρίδας ήταν η υποστήριξη μιας ή περισσότερων από τις μεγάλες δυνάμεις της εποχής. 

* Οι «πρακτικοί σιωνιστές», αντίθετα, υποστήριζαν πως μονάχα ο εποικισμός της Παλαιστίνης, ανεξάρτητα από τη θέληση των ευρωπαϊκών δυνάμεων, είναι σε θέση να διασφαλίσει τη βιωσιμότητα του εγχειρήματος.

* Σημείο τομής των παραπάνω, και ηγεμονικό ρεύμα μετά το 1911, ο «συνθετικός σιωνισμός» πρόκρινε την παράλληλη χρησιμοποίηση και των δύο δρόμων. Ο επικεφαλής της τάσης (και εμπνευστής του όρου), Χάιμ Βάιτσμαν, ανέλαβε από το 1920 πρόεδρος της οργάνωσης και το 1948 πρώτος πρόεδρος του κράτους του Ισραήλ.

* Αυξανόμενο υπήρξε προοδευτικά το ειδικό βάρος και του «σοσιαλιστικού σιωνισμού», με κύριο εκφραστή την οργάνωση Poale Zion (Προλεταριακή Σιών). Το ρεύμα αυτό ευαγγελιζόταν τη «διπλή απελευθέρωση» του εβραϊκού προλεταριάτου -εθνική και κοινωνική- με την οικοδόμηση ενός πρότυπου σοσιαλιστικού κράτους στην Παλαιστίνη.

Σε μόνιμη πολεμική με τις μη σιωνιστικές οργανώσεις, κόμματα και προσωπικότητες του διεθνούς σοσιαλιστικού κινήματος (που το έβλεπαν ως μια μορφή καθυπόταξης των εβραϊκών εργατικών στρωμάτων στους ομοθρήσκους τους αστούς και το σκοταδισμό των ραβίνων), θα αφήσει τα επόμενα χρόνια τη σφραγίδα του στον εποικισμό της Παλαιστίνης, μέσα από το εγχείρημα «εναλλακτικού σοσιαλισμού» των κιμπούτζ. 

* Σε εντελώς διαφορετική κατεύθυνση θα κινηθεί, από τη δεκαετία του '30 και μετά, το ακροδεξιό ρεύμα του «αναθεωρητικού σιωνισμού», με ηγέτη τον Ζεβ Γιαμποτίνσκι και κεντρικό εκφραστή την οργάνωση Ιργκούν.

Η εθνοκάθαρση των Παλαιστινίων υπήρξε εξίσου συστατικό στοιχείο του σιωνισμού όσο και ο εποικισμός των Εβραίων (φωτό) 
Εντονα μιλιταριστική, αυτή η τάση θα διακριθεί κυρίως για το μαξιμαλισμό και την επιθετικότητά της εναντίον του γηγενούς αραβικού πληθυσμού: πολιτικό όραμά της είναι ένα Μεγάλο Ισραήλ, το οποίο θα καταλαμβάνει και τις δυο όχθες του Ιορδάνη (περιλαμβάνοντας, δηλαδή, και τη σημερινή Ιορδανία) και ο διαχωρισμός του από τον αραβικό περίγυρο με ένα «σιδηρούν τείχος».

Μια μειοψηφία τους (ομάδα Στερν) θα φτάσει το 1940-44 μέχρι τη (θεωρητική) συμμαχία με τους ναζί, στο όνομα της απελευθέρωσης της Παλαιστίνης από τις βρετανικές αποικιακές αρχές. 

* Πιο περιθωριακός ως προς την οργάνωση, ο «θρησκευτικός σιωνισμός» εξακολουθούσε να βλέπει στην «αλιγιά» (την «παλιννόστηση» των εβραίων στην Παλαιστίνη) όχι ένα πολιτικό σχέδιο, αλλά την καθαρτήρια προϋπόθεση μιας ατομικής «εξιλέωσης». 

* Το ίδιο μπορεί να ειπωθεί και για τον «πνευματικό σιωνισμό», που έβλεπε τη Διασπορά ως μόνιμη κατάσταση του εβραϊκού πληθυσμού και περιόριζε το όραμά του για την Παλαιστίνη στη δημιουργία ενός «πνευματικού κέντρου».

Στην πράξη, ο υπαρκτός σιωνισμός αποτέλεσε συγκρητισμό των παραπάνω τάσεων και ρευμάτων. Οι «πρακτικοί» και οι «θρησκευτικοί» διεκπεραίωσαν το μεγαλύτερο μέρος του εποικισμού, ενώ οι «πολιτικοί» απέσπασαν το 1917 τη συμφωνία της Βρετανίας για τη δημιουργία μιας (απροσδιόριστης) εβραϊκής «πατρίδας» στην Παλαιστίνη και το 1947 την απόφαση του ΟΗΕ για διχοτόμηση της περιοχής σε ένα εβραϊκό κι ένα αραβικό κράτος «αλά βοσνιακά» (απόφαση που απορρίφθηκε από τους Παλαιστινίους, με αποτέλεσμα τον πόλεμο του 1948 και τη δημιουργία του κράτους του Ισραήλ).

Οσο για τους φασίζοντες «αναθεωρητές», αυτοί διεξήγαγαν μεγάλο μέρος του ένοπλου αγώνα (1944-47) που υποχρέωσε τη Βρετανία να εγκαταλείψει την Παλαιστίνη, αλλά και της εθνοκάθαρσης του παλαιστινιακού πληθυσμού. Εθνοκάθαρσης που συνιστούσε ένα όχι ιδιαίτερα προβεβλημένο αλλά παρ' όλα αυτά συστατικό στοιχείο του όλου σιωνιστικού προγράμματος.

Ο αποικιακός χαρακτήρας

Γνήσιο τέκνο της εποχής που τον γέννησε, ο σιωνισμός χαρακτηριζόταν εξαρχής από την αποικιακή υπεροψία απέναντι στους «ιθαγενείς» και την πεποίθηση ότι ο Τρίτος Κόσμος είναι ένας «άδειος», «αδέσποτος» χώρος που περιμένει τους λευκούς εποικιστές να τον «αναπτύξουν» και να τον «εκπολιτίσουν». Η Παλαιστίνη δεν αποτελεί εξαίρεση σ' αυτό τον κανόνα:

«Για λογαριασμό της Ευρώπης», γράφει χαρακτηριστικά ο Χερτσλ, «θα φτιάξουμε εκεί κάτω έναν προμαχώνα απέναντι στην Ασία, θα είμαστε μια προωθημένη προφυλακή του πολιτισμού απέναντι στη βαρβαρότητα». 

Οσο για τους Αραβες, που εξακολουθούν όπως είδαμε να αποτελούν τη συντριπτική πλειοψηφία του πληθυσμού, η συνταγή που προτείνει -όχι δημόσια, αλλά στο ημερολόγιό του (12.6.1895)- είναι: «Πρέπει να απαλλοτριώσουμε προσεκτικά τις ατομικές ιδιοκτησίες στις περιοχές που θα μας χορηγηθούν. Θα δοκιμάσουμε να διοχετεύσουμε τον άφραγκο πληθυσμό πέραν των συνόρων, παρέχοντάς του απασχόληση στις χώρες από τις οποίες θα διέλθει, ενώ θα του αρνούμαστε κάθε απασχόληση στη δική μας χώρα. Οι ιδιοκτήτες θα έρθουν με την πλευρά μας. Τόσο η διαδικασία της απαλλοτρίωσης, όσο και αυτή της μετακίνησης των φτωχών, πρέπει να διεκπεραιωθούν με διακριτικότητα και περίσκεψη».

Την εποχή που γράφονταν τα παραπάνω, οι υπό εκτόπιση «φτωχοί« αποτελούσαν το 90% των Παλαιστινίων.

Σαφέστεροι όσον αφορά αυτές τις «διαδικασίες» υπήρξαν φυσικά οι επίγονοι του Χερτσλ. Αν για τους παραστρατιωτικούς της Ιργκούν και τα εθνοκαθαρτήρια κηρύγματα του Γιαμποτίνσκι δεν υπήρξε ποτέ η παραμικρή αμφιβολία, χρειάστηκε η έλευση μιας σειράς «νέων ιστορικών» την τελευταία δεκαπενταετία για να πληροφορηθούμε ότι ανάλογοι σχεδιασμοί εκπορεύθηκαν και από τους «σοσιαλιστές σιωνιστές» -με πρώτο και καλύτερο τον «πατέρα της ισραηλινής ανεξαρτησίας», Δαβίδ Μπεν Γκουριόν. 

* Τον Οκτώβριο του 1941, λ.χ., ο Μπεν Γκουριόν δεν έκρυβε την ικανοποίησή του για το γεγονός ότι η αιματηρή σύρραξη που σάρωνε την Ευρώπη καθιστούσε πλέον εφικτή την προοπτική μαζικών πληθυσμιακών μετακινήσεων μεταπολεμικά -με την άσκηση «αλύπητης πίεσης» πάνω στον αραβικό πληθυσμό της υπό ίδρυση εβραϊκής πατρίδας. Ηδη από το 1937, το σχέδιό του προέβλεπε «τον ξεριζωμό κάπου 100.000 Αράβων από τα χωριά όπου ζούσαν για εκατοντάδες χρόνια» -εκτίμηση μάλλον μετριοπαθής όπως αποδείχθηκε εκ των υστέρων.

* Η υλοποίηση αυτών των σχεδιασμών διεκπεραιώθηκε, ως γνωστόν, στη διάρκεια του πολέμου του 1948, με μια πρότυπη επιχείρηση εθνοκάθαρσης που περιλάμβανε επιλεκτικές τρομοκρατικές σφαγές αμάχων και τον εξαναγκασμό εκατοντάδων χιλιάδων Παλαιστινίων να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους και να καταφύγουν ως πρόσφυγες στις γειτονικές χώρες. Τις παραμονές της ίδρυσης του Ισραήλ, στην επικράτειά του ζούσαν 650.000 Εβραίοι και 740.000 Παλαιστίνιοι· μετά το τέλος του πολέμου, στις εστίες τους είχαν απομείνει μόλις 160.000 Παλαιστίνιοι. 

* Με ειδική απόφασή της τον Ιούνιο του 1948, η κυβέρνηση Μπεν Γκουριόν απαγόρευσε την παλιννόστηση των προσφύγων. Τον Ιανουάριο του 1950 ψήφισε το «νόμο της επιστροφής», με τον οποίο οποιοσδήποτε εβραίος της υφηλίου έχει αυτόματα δικαίωμα εγκατάστασης και πολιτογράφησης στο Ισραήλ.

Μετά το 1948

Μέσα σε μια τριετία, 687.000 καινούριοι έποικοι ανέτρεψαν οριστικά τα δημογραφικά δεδομένα.

Από τη στιγμή που το εθνικό κράτος των εβραίων ήταν πια πραγματικότητα, οι στόχοι του σιωνισμού όφειλαν να επαναδιατυπωθούν.

* Εν έτει 1951, το 23ο Σιωνιστικό Συνέδριο όρισε ως μελλοντικό καθήκον των απανταχού σιωνιστών τη «σταθεροποίηση του κράτους του Ισραήλ, τη συγκέντρωση των προσφύγων στο Ισραήλ και την προώθηση της ενότητας του εβραϊκού λαού». 

* Ηταν ακόμα νωρίς. Με τα χρόνια, ιδίως μετά τον πόλεμο του 1967 και τη στρατιωτική κατάληψη του εναπομείναντος τμήματος της Παλαιστίνης, το περιεχόμενο αυτό μετατοπίστηκε ακόμη δεξιότερα.

* Το 27ο συνέδριο του 1968 θα περιλάβει στους κεντρικούς στόχους του σιωνισμού την «προώθηση των εβραϊκών πνευματικών και πολιτισμικών αξιών», την ενίσχυση της αρχαιογνωσίας και του «κεντρικού ρόλου του Ισραήλ στη ζωή του εβραϊκού λαού» όπου γης. Είναι σαφές ότι το πρόσωπο του νέου εθνικού εχθρού αναγνωρίζεται πλέον εντός των τειχών -στην «αποθρησκευτικοποίηση» και τις τάσεις «εθνικής χαλάρωσης» της νέας γενιάς. 

Η καινούρια συγκυρία τροφοδοτεί, άλλωστε, με νέα ρεύματα τον ισραηλινό εθνικισμό. Αν οι επίγονοι των «αναθεωρητών» κυβερνούν τη χώρα από το 1977 και δώθε, στα δεξιά τους έχει εμφανιστεί η τάση του «μεσσιανικού σιωνισμού». Με βασικό εκπρόσωπό της το κίνημα Gush Emunim (κι ακόμη πιο ακραία εκδοχή το φασιστικό Kach), πρωτοστατεί στον εποικισμό των Κατεχόμενων. Η διαρκής εδαφική επέκταση αναγορεύεται σε θρησκευτικό καθήκον και προάγγελος της έλευσης του Μεσσία. 

Τα αποτελέσματα είναι γνωστά -και τα βλέπουμε καθημερινά στις οθόνες μας...


Η κατασκευή του μύθου

Αφού ο σιωνισμός υπήρξε απλά ένα εβραϊκό εθνικιστικό κίνημα, τότε πώς εξηγείται η τερατώδης παραφιλολογία περί «διεθνούς συνωμοσίας» με στόχο την «παγκόσμια κυριαρχία», που το συνοδεύει; 

Αναζητώντας τις ρίζες αυτής της μυθολογίας, φτάνει κανείς στην αντεπαναστατική φιλολογία των χρόνων της Γαλλικής Επανάστασης -τότε που εμιγκρέδες αριστοκράτες, παραδοσιακοί βασιλόφρονες κι εκκλησίες προσπαθούσαν απεγνωσμένα να ερμηνεύσουν, με βάση τα δικά τους αρχαϊκά εργαλεία, τη φωτιά που ξεκίνησε από το Παρίσι για να απλωθεί σ' όλη την Ευρώπη.

Ηταν το 1797, όταν ο εξόριστος αβάς Μπαρουέλ εξέδωσε στο Λονδίνο ένα πεντάτομο «Υπόμνημα περί της Ιστορίας του Γιακωβινισμού», υποστηρίζοντας ότι η Γαλλική Επανάσταση οφείλεται σε μια διαχρονική πανευρωπαϊκή συνωμοσία που ξεκινά με το μεσαιωνικό Τάγμα των Ναϊτών και αποκρυσταλλώνεται στις μασονικές στοές, έχοντας ως καθοδηγητικό κέντρο τον βαυαρικό κύκλο των «Φωτισμένων» (Illuminati) του Ανταμ Βαϊσχάουπτ. Το όλο πόνημα πούλησε καλά κι είχε λαμπρό μέλλον: «Εχθροί του ανθρώπινου είδους και γιοι του Σατανά», οι Illuminati (το τάγμα των οποίων διαλύθηκε το 1786) εξακολουθούν μέχρι τις μέρες μας να τροφοδοτούν μια απίθανη συνωμοτική παραφιλολογία.

Η σύνδεση όλου αυτού του σεναρίου με τους Εβραίους έγινε, μερικά χρόνια αργότερα, από τον ίδιο τον Μπαρουέλ. Η ιδέα μιας «εβραιομασονικής συνωμοσίας» ενάντια στον ανθρώπινο πολιτισμό και τις κατεστημένες τάξεις ήταν πλέον πραγματικότητα. Τέσσερα χρόνια πριν από το πρώτο σιωνιστικό συνέδριο της Βασιλείας, λ.χ., ένα τυπικό δείγμα αυτής της φιλολογίας αποφαίνεται κατηγορηματικά πως «όλες οι επαναστάσεις των τελευταίων αιώνων έχουν τις ρίζες τους στην αίρεση των μασόνων, υπό την ανώτατη καθοδήγηση των Εβραίων» (επίσκοπος Λεόν Μερίν, «Ο ελευθεροτεκτονισμός, συναγωγή του Σατανά», Παρίσι 1893, σ. 196).

Από κει και πέρα, η μετάβαση από την «εβραϊκή» στη «σιωνιστική» συνωμοσία ήταν εύκολη: αρκούσε να θεωρηθεί το σιωνιστικό συνέδριο της Βασιλείας σαν μια μυστικιστική σύναξη των επιτελών της Μεγάλης Συνωμοσίας. 

Η έκδοση των «Πρωτοκόλλων των Σοφών της Σιών», ενός δημιουργήματος της τσαρικής Ασφάλειας με σκοπό τη συκοφάντηση των επαναστατών του 1905, θα προσφέρει σύντομα σ' αυτή τη θεωρία το ευαγγέλιό της (βλ. αναλυτικά Ιός 17.9.1995).

Σύμφωνα με αυτή τη συνωμοτική θεώρηση, ο υπαρκτός σιωνισμός και η στοχοθεσία του για τη δημιουργία μιας εβραϊκής «εθνικής εστίας» στην Παλαιστίνη δεν ήταν παρά στάχτη στα μάτια του κόσμου, προκειμένου να συγκαλυφθούν οι πραγματικοί στόχοι των συνωμοτών για παγκόσμια κυριαρχία.

Δεν θα μπορούσε να συμβεί διαφορετικά, αφού ο αποικιακός χαρακτήρας του (υπαρκτού) σιωνιστικού κινήματος ήταν απολύτως αποδεκτός από τους αντιδραστικούς «αντισιωνιστές» της εποχής. Και των ημερών μας, εννοείται...



Ο σιωνισμός των αντιφρονούντων

Η σημαντικότερη εκδήλωση αντίστασης εκ των ένδον στην επιχειρούμενη εθνοκάθαρση των κατεχόμενων παλαιστινικών εδαφών από τον ισραηλινό στρατό υπήρξε η φετινή δήλωση 52 εβραίων στρατιωτών ότι αρνούνται να υπηρετήσουν στα Κατεχόμενα. 

Το γεγονός θεωρήθηκε από τα διεθνή ΜΜΕ -και χαιρετίστηκε από το παγκόσμιο κίνημα αλληλεγγύης- ως το πρώτο ρήγμα στην καταθλιπτική συναίνεση της ισραηλινής κοινωνίας στην εκστρατεία του Σαρόν.

Στο κείμενο της διακήρυξής τους, οι αντιρρησίες αυτοί καταγγέλλουν τις ενέργειες του στρατού στα Κατεχόμενα, δηλώνοντας όμως ταυτόχρονα ως πηγή έμπνευσής τους «τα σιωνιστικά ιδεώδη».

Η αναφορά αυτή προκάλεσε το ενδιαφέρον των ελλήνων ακτιβιστών της Αντιπολεμικής Κίνησης, που το περασμένο φθινόπωρο είχαν φέρει σε επαφή την κοινή γνώμη της χώρας μας με το ισραηλινό αντιπολεμικό κίνημα (βλ. αναλυτικά το δημοσίευμά μας της 17.11.2001). Μέσω e-mail ζήτησαν από τον Πέρετς Κιντρόν, στέλεχος της οργάνωσης Yesh Gvul («Υπάρχει ένα όριο»), που συντονίζει την όλη προσπάθεια, μια ερμηνεία του τι σημαίνει σήμερα σιωνισμός για τη νέα γενιά των Ισραηλινών -ιδίως σήμερα, που η ύπαρξη του Ισραήλ δεν αμφισβητείται πλέον πρακτικά από κανέναν. Δημοσιεύουμε ολόκληρο το κείμενο της απάντησης, καθώς κατά τη γνώμη μας φωτίζει κάποιες λιγότερο προφανείς διαστάσεις του ζητήματος.

«Δεν πρόκειται να βρει κανείς δυο ανθρώπους που να συμφωνούν στον ορισμό του Σιωνισμού. Για πολλούς καλούς ανθρώπους εδω πέρα, το ζήτημα εξακολουθεί να παραμένει ζωντανό, (α) επειδή θεωρούν ότι η ύπαρξη του Ισραήλ απειλείται, και (β) επειδή του προσδίδουν ιδεολογική διάσταση, μένοντας προσκολλημένοι στα ιδεώδη της σιωνιστικής Αριστεράς που έλπιζε όχι απλά να οικοδομήσει ένα κράτος, αλλά ένα "ιδανικό" κράτος δικαιοσύνης, διαφωτισμού, προόδου κ.λπ. Οπότε, είτε οι υπογράφοντες της διακήρυξης εννοούν ότι είναι "ισραηλινοί πατριώτες", είτε ότι διαφωνούν με την κυβερνητική πολιτική που έρχεται σε άμεση αντίθεση προς αυτά τα φιλελεύθερα ιδανικά, θεώρησαν απαραίτητο να τονίσουν αυτό το στοιχείο. Στην Yesh Gvul έχουμε "σιωνιστές", "αντισιωνιστές" και "μετα-σιωνιστές", οτιδήποτε κι αν σημαίνει κάθε ένα απ' αυτά. Από πρακτική άποψη, αυτό σημαίνει ότι με όποιον τρόπο και να αποκαλεί καθένας τον εαυτό του, όλοι μας είμαστε αντίθετοι στην Κατοχή, παλεύουμε για κοινωνική δικαιοσύνη κ.ο.κ. 

Βρισκόμαστε μπροστά σε ένα κλασικό δείγμα μεταμοντέρνας ιστοριογραφίας, με την κάθε πλευρά να παρουσιάζει τη δική της "αφήγηση", που αντιπροσωπεύει τη δική της εκδοχή της αλήθειας: Για τους Εβραίους ο σιωνισμός είναι το δικό τους εθνικοαπελευθερωτικό κίνημα. Για τους Παλαιστινίους, είναι η καταστροφή τους.

Κατά την άποψή μου, και οι δυο πλευρές έχουν δίκιο. Αυτά όμως είναι για τους ιστορικούς. Δεν μπορούμε να γυρίσουμε τους δείκτες του ρολογιού προς τα πίσω, πρέπει να τα βγάλουμε πέρα με τη σημερινή πραγματικότητα και να διεξαγάγουμε την πολιτική μας δραστηριότητα σε σχέση με αυτή. Είναι άλλωστε γεγονός ότι ακόμη και οι "αντισιωνιστές" ανάμεσά μας δεν μιλάνε για κατάργηση του κράτους του Ισραήλ, αλλά απλώς για το μετασχηματισμό του.

Φυσικά, αυτό που κάνει την όλη συζήτηση πολύ πιο επίπονη είναι ότι οι εθνικιστές, οι έποικοι κ.λπ. χρησιμοποιούν το Σιωνισμό ως λάβαρο για επέκταση και κυριαρχία πάνω στους Παλαιστίνιους. 

Κάτι ανάλογο δηλαδή με αυτό που συνέβη στην Ιταλία, όπου μια γενιά χωρίζει τον Γκαριμπάλντι από τον Μουσολίνι: και οι δυο αυτοπροσδιορίζονταν "ιταλοί πατριώτες", έδιναν όμως σ' αυτόν τον αυτοπροσδιορισμό εντελώς διαφορετικό νόημα κάτω από διαφορετικές συνθήκες -στη μια περίπτωση η Ιταλία βρισκόταν κάτω από ξένο ζυγό, στην άλλη ήταν ανεξάρτητο κράτος.

Για μένα προσωπικά, το ζήτημα λύθηκε πριν από 53 χρόνια με την ίδρυση του Ισραήλ και το ζήτημα είναι προς τα πού θα κινηθούμε από δω και πέρα: πώς, δηλαδή, από επιθετικός σύμμαχος του αμερικάνικου ιμπεριαλισμού θα μπορέσουμε να μετατραπούμε σ' ένα προοδευτικό κράτος, που θα ζήσει ειρηνικά με τους γείτονές του. Ολες αυτές οι εκδοχές μπορούν να αποκληθούν "σιωνιστικές".

Η δήλωση των 52 στρατιωτών είναι πολύ σημαντική, εν μέρει επειδή αυτά τα παιδιά επιθυμούν διακαώς να ταυτιστούν με τον κύριο όγκο της ισραηλινής κοινωνίας. Ας ελπίσουμε πως είναι ο προπομπός μιας ευρύτερης πολιτικής αφύπνισης».


ΔΙΑΒΑΣΤΕ

Maxime Rodinson «Peuple juif ou probleme juif?» (Παρίσι 1981, εκδ. «Francois Maspero»). Συλλογή κειμένων του γνωστού γάλλου ιστορικού για το εβραϊκό ζήτημα. Ειδικά για το θέμα μας, διαφωτιστικά είναι τα άρθρα «Τι είναι ο σιωνισμός;» και «Το Ισραήλ, αποικιακό δημιούργημα;».

Ρίτα Γκαμπάι-Σιμαντόβ «Ισραήλ. Η αναγέννηση ενός έθνους» (Αθήνα 1998, εκδ. «Διώνη»). υνοπτική παρουσίαση της ισραηλινής εθνογένεσης, από σιωνιστική σκοπιά. 

Eugene Rogan & Avi Schlaim (eds) «The war for Palestine. Rewriting the history of 1948» (Κέμπριτζ 2001, Cambridge University Press). Συλλογή κειμένων για τον πόλεμο που οδήγησε στην ίδρυση του Ισραήλ. Εξαιρετικές οι επισημάνσεις του Benny Morris για τη διαπλοκή των σιωνιστικών σχεδιασμών με τα σχέδια εθνοκάθαρσης των Παλαιστινίων. 

Benny Morris, «Looking back. Α personal assessment of the Zionist experience» (περ. «Tikkun», 3-4 1998). Απολογισμός του σιωνιστικού κινήματος από τον σημαντικότερο «νέο ιστορικό» του Ισραήλ. 


ΣΥΝΔΕΘΕΙΤΕ

Jewish Virtual Library (http://www.us-israel.org/jsource). Καλά οργανωμένη παρουσίαση της ιστορίας και των επιμέρους πτυχών του σιωνισμού. Παρά την οφθαλμοφανή στράτευση, επιτρέπει μια πρώτη επαφή με το αντικείμενο. 

Ber Borochov Internet Archive (http://www.angelfire.com/il2/borochov).
Συλλογή κειμένων του ιδρυτή της Poale Zion και του «σοσιαλιστικού σιωνισμού». 

History of the Etzel (http://www.etzel.org.il/english/history.htm). Το πλουσιότερο από τα site που είναι αφιερωμένα στην ιστορία του ακροδεξιού «ρεβιζιονιστικού σιωνισμού». 
 

(Ελευθεροτυπία, 28/4/2002)



Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου