Πέμπτη, 2 Αυγούστου 2018

Η ομοσπονδία δεν είναι φάρμακο για κάθε "νόσο" / Το Ιράν πριν την Άβυσσο [3]


Μια από τις "αρχές" της πολύμορφης αντικαθεστωτικής αντιπολίτευσης στο Ιράν είναι η "ομοσπονδιακή" οργάνωσή του για να επιλυθούν τα προβλήματα αυτοδιάθεσης και αυτοπροσδιορισμού των μη περσικών εθνοτικών ομάδων αυτής της πολυπολιτισμικής/πολυεθνοτικής χώρας.
Ας κάνουμε μιαν ευρύτερη ιστορική αναδρομή κι ας "γειώσουμε" το συγκεκριμένο θέμα στο παρόν:

Το Ιράν και κατά την "σαχική" και κατά την "φονταμενταλιστική" μετεπαναστατική περίοδο κυριαρχείται από την περσική εθνοτική/εθνική πλειονότητα. 
Η αξιοποίηση του σιιτισμού ως κεντρικού συνεκτικοποιού στοιχείου της ιρανικής εθνοκρατικής ενότητας, από την σκοπιά της θεοκρατικής ελίτ αλλά και των μαζών που την υποστηρίζουν ή ανέχονται, έχει φέρει αποτελέσματα μεν αλλά έχει φτάσει στα όριά της.
Ούτε έχει πάψει να υπάρχει καταπιεστική κυριαρχία της περσικής πλειονότητας επί των άλλων εθνοτήτων, ούτε έχει δημιουργηθεί μια ακατάλυτη ενιαία ταυτότητα μεταξύ όλων των εθνοτήτων.
Ακόμα κι αν θεωρήσουμε ότι δεν υφίσταται μόνον η περσική κυριαρχία θα δούμε ωστόσο πως και οι γενικότερες δια-εθνοτικές σχέσεις δεν έχουν εξομαλυνθεί όσον αφορά στις εντάσεις τους:
Η καχυποψία μεταξύ των μη περσικών εθνοτήτων παραμένει, όπως λ.χ η καχυποψία μεταξύ Ιρανοαζέρων και Ιρανοκούρδων, και δεν θα έπρεπε να παραλείψουμε ότι η κεντρική εξουσία συνεχίζει να αξιοποιεί αυτές τις εντάσεις, πότε εναντίον της μίας και πότε εναντίον της άλλης ανταγωνιζόμενης εθνότητας.
Μέχρι τώρα, η αργή κοινωνική πρόοδος, οι αναδιανεμητικές και μορφωτικές πολιτικές του κεντρικού αστικού εθνοκράτους, αμβλύνανε τις αντιθέσεις και παρείχαν στον πληθυσμό μια συνεκτική ιδέα και έναν σχετικά συνεκτικό τρόπο κοινής υλικής και πολιτισμικής ζωής, με τον "τρόπο" τουλάχιστον που επιθυμούσε το καθεστώς.
Λόγω της καθήλωσης σε έναν ξεπερασμένο θεοκρατικό συντηρητισμό και της αναντιστοιχίας του πλέον με τα σύγχρονα οικονομικά, πολιτισμικά και οικολογικά προβλήματα, ο πληθυσμός έχει αρχίσει να αποκόπτεται από το όραμα μιας κοινής ιρανικής ζωής, με τον "τρόπο" τουλάχιστον που θα επιθυμούσε το καθεστώς.
Σημειώνω με ένταση την σημασία των προβλημάτων διαχείρισης των υδάτινων πόρων που έχουν φέρει σε απελπισία μεγάλες μάζες του ιρανικού πληθυσμού. 
Πάντα το Ιράν μαστίζονταν από μεγάλες περιόδους ξηρασίας, αλλά πλέον λόγω της παγκόσμιας περιβαλλοντικής κρίσης το πρόβλημα του "νερού" έχει πάρει εφιαλτικές διαστάσεις.
Η κεντρική θεοκρατική διοίκηση ακολουθώντας ένα ξεπερασμένο κρατικοκαπιταλιστικό μοντέλο, την ίδια στιγμή που δέχεται "εσωτερικές" και "εξωτερικές" πιέσεις να προβεί σε νεοφιλελεύθερες ιδιωτικοποιήσεις, δεν μπορεί να ανταποκριθεί στις προκλήσεις της νέας εποχής, ούτε δύναται να απεγκλωβιστεί από την διεφθαρμένη και άστοχη διαχείρισή τους μέσω μιας πολυπλόκαμης γραφειοκρατίας.
Η εργατική νεολαία και οι εθνοτικές ομάδες βρίσκονται στην "πρώτη γραμμή" της δυσαρέσκειας και έλκονται από αφελείς και επικίνδυνες "εξιδανικεύσεις" της δύσης ή του σαχικού (φιλοδυτικού) παρελθόντος.
Η απάντηση του καθεστώτος είναι χειραγώγηση, καταστολή, απειλές προς την νεολαία, σκλήρυνση των στρατιωτικών και παραστρατιωτικών μηχανισμών του, συνέχιση της μικροϊμπεριαλιστικής πολιτικής στην Μέση Ανατολή, και διάχυση ενός πρωτόγονου αντιδυτικισμού και αντισημιτισμού/αντισιωνισμού.
Η δυσαρεστημένη νεολαία και οι αφυπνισμένες εθνότητες ωθούνται μέσω αυτών των καθεστωτικών πρακτικών σε μιαν αντίστοιχη προς αυτές σκλήρυνση.
Ποτέ ο Σάχης δεν είχε τόση δημοτικότητα στο Ιράν όσο σήμερα, μετά από τόσα χρόνια "αποσαχοποίησης", και ποτέ το Ισραήλ δεν είχε τόσους ανοιχτούς φίλους σε αυτή την χώρα, όσο τώρα μετά από τόσες δεκαετίες κρατικού και "κινηματικού" αντισημιτισμού/αντισιωνισμού.
Πουθενά δεν υπάρχει μεγαλύτερο μίσος προς την Χεζμπολάχ όσο μέσα στο ίδιο το Ιράν.
Διαπιστώνουμε λοιπόν ότι στο Ιράν αναπτύσσονται ενδογενείς δυναμικές τυφλής αντικαθεστωτικής ιδεολογίας και νοοτροπίας ανάλογες με αυτές που αναπτύχθηκαν σε άλλες διαφορετικές χώρες, όπως στην Σοβιετική Ένωση ή την Γιουγκοσλαβία, οι οποίες αποτελούν το τέλειο βουτυράκι στο ψωμί του δυτικού ιμπεριαλισμού και οι οποίες εντέλει θέτουν την ίδια την ύπαρξη της χώρας σε κίνδυνο.

Το ζήτημα της "ομοσπονδίας"..
Όλες σχεδόν οι αντιπολιτευόμενες ομάδες θέτουν σε ενέργεια κάποια προγραμματικά στοιχεία που υποτίθεται ότι θα "λύσουν" τα προβλήματα αυτά, και ένα από αυτά είναι η ομοσπονδιακή οργάνωση της χώρας.
Στο Ιράν υπάρχει ένας πανίσχυρος εθνικισμός, δια του κεντρικού εθνοτικού πυρήνα της περσικής πλειονότητας, ο οποίος όμως δεν περιορίζεται σε αυτόν τον πυρήνα.
Είναι άγνωστο αν η επιχείρηση της δύσης (των Η.Π.Α) και των παραφρόνων τύπου Νετανιάχου, να παρασύρουν την χώρα και τις μάζες της σε μιαν διαλυτική διεργασία, θα έχει τα προσδοκώμενα από αυτούς αποτελέσματα, εφόσον ακόμα και οι αντιπολιτευόμενοι διέπονται συνήθως από κάποια μορφή εθνικισμού.
Ισχυρή είναι η πιθανότητα κάποιας στρατιωτικής δικτατορίας, χωρίς να γνωρίζουμε το ιδεολογικό και πολιτικό/γεωπολιτικό πρόσημό της, πάνω στην βάση του διαχρονικού ιρανικού αξιώματος για διατήρηση της ιρανικής ενότητας, όλα αυτά σε περίπτωση που θα τεθεί σε αμφιβολία αυτή η ενότητα.
Σε αυτό το πλαίσιο η έννοια της ομοσπονδίας όχι μόνον δεν είναι ένα φάρμακο για κάθε νόσο, αλλά πιθανόν να αποτελέσει και το "αρνητικό" έναυσμα για την υπερίσχυση ενός σκληρού στρατοκρατικού καθεστώτος.
Οι μη περσικές εθνοτικές ομάδες καθοδηγούνται πλέον από νεώτερες τυχοδιωκτικές ηγεσίες που έχουν προστρέξει στην βοήθεια της δύσης και του Ισραήλ, και χρησιμοποιούν το σύνθημα της ομοσπονδίας όχι με τον "τρόπο" των παλαιότερων υπεύθυνων εθνοτικών ηγεσιών που επιθυμούσαν δημοκρατία και δικαιώματα εντός ενός ενιαίου Ιράν αλλά με τον "τρόπο" εκείνο που σημαίνει διάλυση της χώρας με πρόφαση και αρχική δικαιολογία την ομοσπονδιακή οργάνωση της πολιτείας.
Επίσης, οι περισσότερες εθνοτικές ηγεσίες των μη περσικών εθνοτικών πληθυσμών δεν ακολουθούν μιαν "αμφίθυμη" γραμμή όπως το ΡΚΚ και τα παραρτήματά του, που πάντα "παίζει" με το ενδεχόμενο να τα "βρει" (αν είναι ανάγκη και αν υπάρχει "άνοιγμα" και από την "άλλη πλευρά") με το εκάστοτε μη δυτικόφιλο εθνοκρατικό καθεστώς (όπως φαίνεται και από τις εξελίξεις στην Συρία), αλλά ακολουθούν πλέον μια καταστροφική σεπαρατιστική γραμμή.
Χαρακτηριστική είναι η στροφή του ιρανικού κουρδικού δημοκρατικού κόμματος και του Κομάλα, από μετριοπαθείς αυτονομιστικές γραμμές σε μια γραμμή απόσχισης και διάλυσης, σε αντίθεση προς τις πολιτικές παρακαταθήκες και παραδόσεις των πολιτικών ιδρυτών τους.


Ιωάννης Τζανάκος

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου